Interakcje
Tyrozyna

Tyrozyna, jako aminokwas stosowany w żywieniu pozajelitowym, wykazuje ograniczoną liczbę bezpośrednich interakcji farmakologicznych. Najistotniejsze interakcje dotyczą preparatów zawierających tyrozynę wraz z wapniem, gdzie jednoczesne podawanie z ceftriaksonem przez tę samą linię do infuzji jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wytrącenia osadów soli wapniowych. Ponadto emulsje tłuszczowe zawierające tyrozynę nie powinny być podawane jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. Preparaty te mogą także wpływać na wyniki badań laboratoryjnych (bilirubina, dehydrogenaza mleczanowa, nasycenie tlenem, hemoglobina), jeśli próbki krwi pobierane są przed eliminacją lipidów, która następuje zwykle po 5–6 godzinach od ostatniego podania.

Interakcje tyrozyny z innymi produktami leczniczymi

Tyrozyna to aminokwas niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, który jest składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. W preparatach medycznych występuje często jako L-tyrozyna lub N-acetylo-L-tyrozyna. Pomimo powszechnego zastosowania tyrozyny w preparatach aminokwasowych, dostępne dane na temat interakcji z innymi produktami leczniczymi są dość ograniczone.1 2

Większość charakterystyk produktów leczniczych zawierających tyrozynę wskazuje na brak znanych istotnych interakcji specyficznych dla tego aminokwasu. Jak podano w dokumentacji produktu Aminoplasmal B. Braun 10%: „Nie dotyczy”, co sugeruje brak zidentyfikowanych istotnych klinicznie interakcji.3

W przypadku produktu Aminoplasmal Hepa 10%, który zawiera acetylotyrozynę (co odpowiada tyrozynie), również nie stwierdzono interakcji.4 Podobnie jest w przypadku preparatu Aminoplasmal Paed 10%, gdzie dokumentacja wskazuje na brak znanych interakcji.5

Interakcje z ceftriaksonem

Choć nie odnotowano specyficznych interakcji samej tyrozyny z ceftriaksonem, preparaty zawierające tyrozynę wraz z solami wapnia mogą wchodzić w interakcje z tym antybiotykiem. Na przykład, w dokumentacji produktu Multimel N4-550E zaznaczono: „Nie wolno mieszać lub podawać ceftriaksonu jednocześnie z podawanymi dożylnie roztworami zawierającymi wapń, w tym z produktem Multimel N4-550E, przez tą samą linię do infuzji (np. przez złącze typu Y). Jednak, ceftriakson i roztwory zawierające wapń mogą być podawane kolejno jeden po drugim, jeśli linie do infuzji są dokładnie przepłukiwane pomiędzy infuzjami zgodnym roztworem”.6

W przypadku podobnych preparatów jak Olimel N12E również wskazano: „Nie wolno mieszać ani podawać ceftriaksonu jednocześnie z roztworami dożylnymi zawierającymi wapń, w tym z produktem leczniczym OLIMEL N12E, przez tę samą linię do infuzji (np. przez łącznik typu Y). Ceftriakson i roztwory zawierające wapń można jednak podawać kolejno jeden po drugim, jeśli linie do infuzji są między wlewami dokładnie płukane płynem wykazującym zgodność”.7

Interakcje z krwią

Preparaty zawierające tyrozynę w składzie emulsji do infuzji mogą wykazywać interakcje z krwią. Zgodnie z dokumentacją produktu Olimel N9: „Z powodu możliwości wystąpienia pseudoaglutynacji, nie należy podawać produktu OLIMEL jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji”.8 Ta sama informacja pojawia się w dokumentacji innych preparatów z serii Olimel, takich jak Olimel N5E i Olimel N7E.9 10

Również w przypadku preparatu Finomel zaznaczono: „Z powodu ryzyka wystąpienia pseudoaglutynacji, nie należy podawać produktu Finomel jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji”.11

Interakcje z badaniami laboratoryjnymi

Emulsje zawierające tyrozynę mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych. Jak podano w dokumentacji produktu Finomel: „Tłuszcze zawarte w emulsji mogą zaburzać wyniki niektórych testów laboratoryjnych (np. dotyczących bilirubiny, dehydrogenazy mleczanowej, nasycenia tlenem, hemoglobiny we krwi) w przypadku, gdy próbka krwi jest pobierana przed usunięciem tłuszczów (które zazwyczaj są usuwane z krwi po upływie 5 do 6 godzin od ostatniego przyjęcia tłuszczów)”.12

Podobne informacje zawarto w dokumentacji produktu Numeta G16%E: „Lipidy zawarte w emulsji mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych (np. dotyczących bilirubiny, dehydrogenazy mleczanowej, nasycenia tlenem, hemoglobiny we krwi), gdy próbkę krwi pobiera się przed ich eliminacją. Lipidy są zazwyczaj usuwane po upływie 5–6 godzin od ostatniego podania”.13

Interakcje tyrozyny z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktów leczniczych zawierających tyrozynę nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji tego aminokwasu z alkoholem. Jednakże, warto zauważyć, że jest to ważny aspekt, który należy rozważyć z punktu widzenia praktyki klinicznej.

Tyrozyna jest prekursorem katecholamin, w tym dopaminy, noradrenaliny i adrenaliny. Etanol (alkohol etylowy) wpływa na metabolizm katecholamin w organizmie. Choć nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji tyrozyny zawartej w produktach do żywienia pozajelitowego z alkoholem, należy rozważyć potencjalne oddziaływania.

Z perspektywy pacjentów otrzymujących preparaty zawierające tyrozynę drogą pozajelitową, spożywanie alkoholu nie jest zalecane, szczególnie w przypadku pacjentów w stanie ciężkim lub z zaburzeniami czynności wątroby, gdyż może to dodatkowo obciążać ten narząd.

Alkohol może ponadto wpływać na metabolizm glukozy, co może mieć znaczenie w przypadku stosowania preparatów wieloskładnikowych zawierających zarówno tyrozynę, jak i glukozę, takich jak na przykład Pediaven G20 czy preparaty z serii Olimel.

Szczegółowe interakcje preparatów zawierających tyrozynę

Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm potasu

W dokumentacji produktu Multimel N4-550E zaznaczono: „Ze względu na zawartość potasu w produkcie Multimel N4-550E, należy zachować szczególną ostrożność stosując go u pacjentów leczonych diuretykami oszczędzającymi potas (np. amiloryd, spironolakton, triamteren), inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistami receptora angiotensyny II lub lekami immunosupresyjnymi: takrolimus i cyklosporyna, z powodu ryzyka hiperkaliemii”.14

Podobna informacja zawarta jest w dokumentacji produktu Olimel N12E: „Ze względu na zawartość potasu w produkcie OLIMEL N12E, należy zachować szczególną ostrożność, stosując go u pacjentów leczonych diuretykami oszczędzającymi potas (np. amiloryd, spironolakton, triamteren), inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistami receptora angiotensyny II oraz produktami immunosupresyjnymi (takrolimus lub cyklosporyny), z powodu ryzyka hiperkaliemii”.15

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W przypadku preparatu Kabiven, który zawiera tyrozynę w swoim składzie, wskazano na potencjalne interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi: „Olej sojowy zawiera naturalną witaminę K1. Może to wpływać na efekt terapeutyczny stosowanych pochodnych kumaryny, dlatego zaleca się ścisłe kontrolowanie stanu zdrowia pacjentów otrzymujących te produkty lecznicze”.16

Podobne informacje zawarto w dokumentacji produktu Numeta G16%E: „W oleju z oliwek i oleju sojowym znajduje się naturalna witamina K1, która może znosić przeciwzakrzepowe działanie kumaryny (lub pochodnych kumaryny, np. warfaryny)”.17

<h4 id="interakcje-z-insulina-i-heparyna”>Interakcje z insuliną i heparyną

W dokumentacji produktu Kabiven wskazano na potencjalne interakcje z insuliną i heparyną: „Niektóre produkty lecznicze, jak np. insulina mogą wpływać na aktywność lipazy. Wydaje się jednak, że ten rodzaj interakcji ma jedynie ograniczone znaczenie kliniczne. Heparyna podana w dawkach leczniczych powoduje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krążenia. Może to początkowo spowodować zwiększoną lipolizę osoczową, a w następstwie przejściowo zmniejszyć klirens triglicerydów”.18

Podobne informacje zawarto w dokumentacji produktów z serii Olimel, np. Olimel N12E: „Niektóre produkty lecznicze, jak insulina, mogą wpływać na aktywność lipazy. Wydaje się jednak, że ten rodzaj interakcji ma jedynie ograniczone znaczenie kliniczne. Heparyna podawana w dawkach leczniczych powoduje przemijające uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krążenia. Może to początkowo spowodować zwiększoną lipolizę osoczową, a w następstwie przejściowo zmniejszyć klirens triglicerydów”.19

Interakcje z glikozydami nasercowymi

W dokumentacji produktu Nutrineal PD4 zawierającego tyrozynę zaznaczono: „U pacjentów stosujących glikozydy nasercowe konieczne jest uważne monitorowanie stężenia potasu, wapnia i magnezu w osoczu, ponieważ istnieje ryzyko zatrucia naparstnicą. Konieczne może być uzupełnianie potasu”.20

Tabela interakcji tyrozyny z innymi produktami leczniczymi

Produkt leczniczy lub grupa leków Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom ważności
Ceftriakson Farmaceutyczna Nie wolno mieszać ani podawać ceftriaksonu jednocześnie z preparatami dożylnymi zawierającymi wapń i tyrozynę przez tę samą linię do infuzji (ryzyko wytrącenia osadów soli wapniowych ceftriaksonu). Wysoki
Krew i preparaty krwiopochodne Farmaceutyczna Nie należy podawać preparatów zawierających tyrozynę w emulsjach tłuszczowych jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji. Wysoki
Diuretyki oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hiperkaliemii przy stosowaniu preparatów zawierających tyrozynę i potas. Średni
Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hiperkaliemii przy stosowaniu preparatów zawierających tyrozynę i potas. Średni
Antagoniści receptora angiotensyny II Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hiperkaliemii przy stosowaniu preparatów zawierających tyrozynę i potas. Średni
Leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hiperkaliemii przy stosowaniu preparatów zawierających tyrozynę i potas. Średni
Pochodne kumaryny (warfaryna) Farmakodynamiczna Olej sojowy zawarty w niektórych preparatach z tyrozyną zawiera naturalną witaminę K1, która może znosić działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny. Średni
Insulina Farmakodynamiczna Może wpływać na aktywność lipazy, ale interakcja ma ograniczone znaczenie kliniczne. Niski
Heparyna Farmakodynamiczna Podana w dawkach leczniczych powoduje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej, co może wpływać na metabolizm lipidów w emulsjach zawierających tyrozynę. Niski
Glikozydy nasercowe Farmakodynamiczna Konieczne uważne monitorowanie stężenia potasu, wapnia i magnezu w osoczu ze względu na ryzyko zatrucia naparstnicą. Średni
Alkohol etylowy Farmakodynamiczna Potencjalny wpływ na metabolizm katecholamin, których prekursorem jest tyrozyna; brak specyficznych danych w dokumentacji produktów. Niski do średniego

21
22
23
24
25

Wnioski

Tyrozyna jako aminokwas zawarty w preparatach do żywienia pozajelitowego wykazuje ograniczoną liczbę bezpośrednich interakcji z innymi produktami leczniczymi. Większość interakcji jest związana z formulacją preparatów, w których tyrozyna występuje razem z innymi składnikami, takimi jak wapń, potas czy emulsje tłuszczowe.

Najważniejsze interakcje dotyczą:

  • Jednoczesnego podawania ceftriaksonu i preparatów zawierających wapń (ryzyko wytrącania osadów)
  • Jednoczesnego podawania krwi i preparatów zawierających tyrozynę w emulsjach tłuszczowych (ryzyko pseudoaglutynacji)
  • Wpływu na gospodarkę potasową przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na stężenie potasu
  • Potencjalnego wpływu na działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny

26
27
28

Nie ma jednoznacznych danych dotyczących bezpośrednich interakcji tyrozyny z alkoholem, jednak ze względu na jej rolę jako prekursora katecholamin oraz na dodatkowe obciążenie wątroby przez alkohol, należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego spożywania alkoholu i stosowania preparatów zawierających tyrozynę.

W praktyce klinicznej należy zawsze uwzględniać całościowy skład preparatu zawierającego tyrozynę oraz wszystkie stosowane jednocześnie leki, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl