Właściwości farmakokinetyczne
L-treonina

L-treonina jest egzogennym aminokwasem o 100% dostępności biologicznej przy podaniu dożylnym, co eliminuje efekt pierwszego przejścia wątrobowego i barierę jelitową, typowe dla podaży doustnej. Wchłanianie doustne, np. z preparatu Ketosteril, jest szybkie, z osiągnięciem szczytowych stężeń w osoczu w ciągu 20-60 minut. Po wchłonięciu L-treonina podlega złożonym procesom dystrybucji i metabolizmu, współdziałając z innymi aminokwasami w utrzymaniu homeostazy metabolicznej. Zaburzenia stężeń aminokwasów, w tym L-treoniny, obserwowane są głównie w zaawansowanych chorobach wątroby i nerek, gdzie dochodzi do dysfunkcji mechanizmów regulacyjnych, co wymaga suplementacji i indywidualnego dostosowania terapii żywieniowej. Produkty do żywienia pozajelitowego zawierają L-treoninę w różnych stężeniach, np. Aminomel 10E – 5,00 g/1000 ml, Aminosteril N-Hepa 8% – 4,40 g/1000 ml, Ketosteril – 53 mg/tabletka, co pozwala na precyzyjne dopasowanie podaży do potrzeb klinicznych pacjenta.

Właściwości farmakokinetyczne L-treoniny

L-treonina to egzogenny aminokwas, który stanowi istotny składnik wielu preparatów do żywienia pozajelitowego. Jej właściwości farmakokinetyczne są ściśle powiązane z ogólnymi mechanizmami metabolizmu aminokwasów w organizmie, jednak wykazuje także specyficzne cechy, które warunkują jej zastosowanie kliniczne.1

Wchłanianie i dostępność biologiczna

W przypadku podania dożylnego, L-treonina, podobnie jak inne aminokwasy zawarte w preparatach takich jak Aminosteril N-Hepa 8%, charakteryzuje się 100% dostępnością biologiczną, co stanowi istotną zaletę w porównaniu do podaży doustnej.2 Podana parenteralnie L-treonina trafia bezpośrednio do krążenia ogólnego, omijając barierę jelitową i wątrobowy efekt pierwszego przejścia, który występuje przy podaniu doustnym.3

W przypadku preparatów doustnych, jak Ketosteril, zawierających L-treoninę, wchłanianie w przewodzie pokarmowym następuje bardzo szybko. Analogiczne mechanizmy sugerują, że L-treonina wykazuje podobną kinetykę wchłaniania jak inne aminokwasy, gdzie szczytowe stężenia osiągane są w ciągu 20-60 minut po podaniu doustnym.4

Dystrybucja i metabolizm

Po dostaniu się do krążenia ogólnego, L-treonina, podobnie jak inne aminokwasy, podlega złożonym procesom dystrybucji i metabolizmu. Aminokwasy, w tym L-treonina, tworzą złożony system wzajemnie powiązanych substancji, między którymi występują bezpośrednie zależności metaboliczne.5

Stężenia osoczowe L-treoniny, podobnie jak innych wolnych aminokwasów, podlegają znaczącym wahaniom, co jest zależne zarówno od stężeń indywidualnych aminokwasów, jak i stężenia wszystkich aminokwasów łącznie. Należy jednak podkreślić, że wzajemne stosunki zawartości aminokwasów pozostają relatywnie stałe, niezależnie od ogólnego stężenia aminokwasów i bezwzględnego stężenia pojedynczego aminokwasu.6

Organizm dąży do utrzymania substratów aminokwasowych, w tym L-treoniny, na poziomie fizjologicznym i zapobiegania zaburzeniom równowagi w ogólnym profilu aminokwasów. Ten mechanizm homeostazy jest niezwykle istotny i dopiero znaczne zmiany w ilości dostarczanych substratów mogą go zaburzyć, pod warunkiem prawidłowego funkcjonowania mechanizmów kompensacyjnych organizmu.7

Interakcje metaboliczne

L-treonina wchodzi w liczne interakcje z innymi aminokwasami. Zmiany w profilu aminokwasów mogą mieć wpływ na inne procesy przemian metabolicznych, co jest spowodowane różnicami w stężeniach pojedynczych aminokwasów lub grup aminokwasów. Szczególnie istotne są zmiany stosunku aminokwasów aromatycznych do rozgałęzionych.8

Zmiany proporcji w obrębie grupy aminokwasów o podobnej strukturze chemicznej i podobnym profilu metabolicznym, do których należy L-treonina, mogą mieć wpływ na metabolizm całego organizmu. Jest to szczególnie istotne przy planowaniu terapii żywieniowej u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi.9

Eliminacja

Procesy wydalania L-treoniny nie zostały szczegółowo opisane w dostępnych charakterystykach produktów leczniczych. Można jednak założyć, że podobnie jak inne aminokwasy, L-treonina podlega złożonym szlakom metabolicznym, a jej produkty przemiany są wydalane przez nerki.10

Farmakokinetyka w stanach patologicznych

W stanach patologicznych, przy braku podaży aminokwasów egzogennych, uwidaczniają się typowe zmiany w profilu aminokwasów w osoczu, co dotyczy również L-treoniny. Typowe zmiany patologiczne w profilu aminokwasów w osoczu, wymagające leczenia suplementacyjnego w celu przywrócenia homeostazy, występują wyłącznie w przypadku znacznego zaburzenia czynności regulacyjnych takich narządów jak wątroba lub nerki.11

Zaburzenia stężeń aminokwasów w osoczu, występujące często u pacjentów z mocznicą, prawdopodobnie nie zależą od wchłaniania dostarczonych aminokwasów, gdyż wchłanianie nie jest zaburzone. Zmienione stężenie w osoczu może być natomiast spowodowane zaburzeniami kinetyki po wchłonięciu, co jest możliwe do wykrycia na bardzo wczesnym etapie choroby.12

Zastosowanie kliniczne L-treoniny w różnych preparatach

L-treonina jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, w których występuje w różnych stężeniach, dostosowanych do specyficznych potrzeb klinicznych. W produktach zawierających aminokwasy zawartość L-treoniny jest zróżnicowana:

Nazwa preparatu Zawartość L-treoniny Uwagi
Aminomel 10E 5,00 g/1000 ml Roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów z elektrolitami
Aminomel 12,5E 6,25 g/1000 ml Roztwór do infuzji zawierający 125 g/l aminokwasów z elektrolitami
Aminosteril N-Hepa 8% 4,40 g/1000 ml Roztwór dostosowany do zaburzeń metabolizmu aminokwasów w niewydolności wątroby
Ketosteril 53 mg/tabletka Tabletki powlekane zawierające aminokwasy i ketoanalogi aminokwasów
Vamin 18 Electrolyte-Free 5,6 g/1000 ml Roztwór do infuzji bez elektrolitów, całkowita zawartość aminokwasów 114 g/l
Vaminolact 3,6 g/1000 ml Roztwór do infuzji, całkowita zawartość aminokwasów 65,3 g/l

13
14
15
16
17
18

Monitorowanie terapii

W przypadku, gdy substancje odżywcze i płyny dostarczane są wyłącznie drogą pozajelitową, podanie aminokwasów, w tym L-treoniny, powinno być poprzedzone odpowiednimi badaniami laboratoryjnymi w celu ustalenia ich właściwego składu w roztworze do infuzji. U pacjentów otrzymujących indywidualnie dobrane leczenie w oparciu o roztwory aminokwasów, podaż L-treoniny należy również dobrać indywidualnie na podstawie wyników monitorowania terapii.19

Takie podejście ma szczególne znaczenie w przypadku pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, np. w niewydolności wątroby, gdzie skład preparatów jest specjalnie dostosowany do zmienionego metabolizmu. Przykładem jest Aminosteril N-Hepa 8%, gdzie skład dostosowano do zaburzeń metabolizmu aminokwasów towarzyszących ciężkiej niewydolności wątroby.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl