reakcja poprzetoczeniowa

Reakcja poprzetoczeniowa to powikłanie związane z transfuzją krwi lub jej składników, które może wystąpić zarówno w trakcie przetoczenia, jak i po jego zakończeniu. Powikłania te dzieli się na immunologiczne i nieimmunologiczne, a ze względu na czas wystąpienia – na wczesne (do 24 godzin) oraz późne (powyżej 24 godzin).

Najczęstsze reakcje poprzetoczeniowe obejmują gorączkową reakcję niehemolityczną (FNHTR), ostrą reakcję hemolityczną, alergiczne i anafilaktyczne reakcje, bakteriemię/posocznicę, ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc (TRALI), poprzetoczeniowe przeciążenie krążenia (TACO) oraz immunomodulację związaną z transfuzją (TRIM). Gorączkowa reakcja niehemolityczna objawia się wzrostem temperatury ciała o ≥1°C, dreszczami i złym samopoczuciem.

Ostry hemolityczny odczyn poprzetoczeniowy (najgroźniejsze powikłanie) występuje zazwyczaj w wyniku niezgodności w układzie ABO i manifestuje się bólem w miejscu wkłucia, bólem w klatce piersiowej i plecach, dusznością, gorączką, dreszczami oraz objawami wstrząsu. W ciężkich przypadkach może prowadzić do rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), niewydolności nerek i zgonu.

Zarządzanie reakcjami poprzetoczeniowymi wymaga natychmiastowego przerwania transfuzji, zabezpieczenia dostępu dożylnego, monitorowania parametrów życiowych pacjenta oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia zależnego od rodzaju reakcji. Kluczowa jest szybka diagnostyka i rozpoznanie typu reakcji, co wpływa na wybór właściwej terapii.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Prometazyna – Wskazania do stosowania

Prometazyna, dostępna w Polsce głównie w preparatach Diphergan (tabletki drażowane 10 mg i 25 mg oraz syrop 5 mg/5 ml) oraz Polfergan (syrop 5 mg/5 ml), jest lekiem o działaniu przeciwhistaminowym, sedatywnym i przeciwwymiotnym. Wskazania kliniczne obejmują leczenie objawowe alergii górnych dróg oddechowych, ostrych odczynów alergicznych skóry ze świądem, pokrzywki, reakcji anafilaktycznych na leki i obce białka oraz reakcji poprzetoczeniowych. Ponadto, prometazyna jest skuteczna w profilaktyce i terapii choroby lokomocyjnej, nudności i wymiotów o różnej etiologii oraz zawrotów głowy towarzyszących wymiotom. Działanie uspokajające umożliwia jej zastosowanie jako premedykacji przedoperacyjnej, w położnictwie oraz w okresie pooperacyjnym. Preparat Polfergan jest dodatkowo stosowany w krótkotrwałym leczeniu bezsenności i stanów lękowych, zwłaszcza związanych z zabiegami medycznymi.
alergia górnych dróg oddechowych, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, bezsenność, chlorowodorek prometazyny, choroba lokomocyjna, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwwymiotne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, kinetoza, nudności i wymioty, okres pooperacyjny, ostry odczyn alergiczny skóry, pokrzywka, położnictwo, premedykacja, premedykacja przedoperacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja poprzetoczeniowa, stan niepokoju, zawroty głowy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polfergan 5 mg/5 ml

Prometazyna, substancja czynna leku Polfergan w postaci syropu (5 mg/5 ml), jest przeciwhistaminowym lekiem pierwszej generacji o działaniu przeciwalergicznym, przeciwwymiotnym i sedatywnym. Wskazania kliniczne obejmują leczenie ostrych odczynów alergicznych skóry (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, atopowe zapalenie skóry ze świądem), reakcje poprzetoczeniowe, nudności, wymioty i zawroty głowy różnego pochodzenia, a także chorobę lokomocyjną. Dodatkowo, prometazyna znajduje zastosowanie w krótkotrwałym leczeniu bezsenności i stanów niepokoju oraz w okresie pooperacyjnym, gdzie łagodzi niepokój, bezsenność oraz nudności i wymioty. Syrop zawiera 5 mg prometazyny chlorowodorku w 5 ml, a także sacharozę (4,25 g/5 ml), benzoesan sodu (0,0015 g/5 ml) i etanol (0,38 mg/5 ml), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub wymagających ograniczenia cukrów prostych.
atopowe zapalenie skóry, bezsenność, choroba lokomocyjna, dysfagia, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwwymiotne, działanie sedatywne, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostry odczyn alergiczny skóry, pokrzywka, preparat krwiopochodny, prometazyna, przetaczanie krwi, reakcja poprzetoczeniowa, receptor muskarynowy, stan niepokoju, świąd, uzależnienie lekowe, zaburzenie snu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biseko 50 mg/ml

Biseko to 5% izotoniczny roztwór białek ludzkiej surowicy, klasyfikowany jako preparat krwiozastępczy (kod ATC: B05AA02), zawierający 50 g białka osocza na 1000 ml, w tym około 31 g albuminy oraz 10 g immunoglobulin (IgG 7,0 g, IgA 1,4 g, IgM 0,5 g). Preparat pozyskiwany jest z osocza ponad 1000 dawców, co zapewnia szerokie spektrum przeciwciał i biologicznie aktywnych białek. Obecność kompletnych i stabilnych immunoglobulin, zwłaszcza IgM, które wykazują aktywność przeciwbakteryjną wobec bakterii Gram-ujemnych i Gram-dodatnich oraz ich toksyn, czyni Biseko skutecznym wsparciem układu odpornościowego u pacjentów z przejściowym niedoborem przeciwciał, np. po zabiegach operacyjnych. Preparat zawiera również albuminę i białka transportowe w fizjologicznych stężeniach, co umożliwia kompensację niedoboru koloidów osocza i przywracanie prawidłowej osmolarności w stanach ryzyka hemokoncentracji.
albumina, białko transportowe, ciśnienie onkotyczne, czynnik krzepnięcia, hemokoncentracja, hemolizyna, immunoglobulina, immunoglobulina A, immunoglobulina G, immunoglobulina IgM, immunoglobulina M, izoaglutynina, lipoproteina, niedobór immunologiczny, osmolarność osocza, reakcja poprzetoczeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Cefepime AptaPharma 2 g

Cefepim wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z różnymi grupami leków, które mają znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak podeszły wiek czy niewydolność nerek. Antybiotyki bakteriostatyczne (tetracykliny, makrolidy, chloramfenikol) mogą antagonizować bakteriobójcze działanie cefepimu poprzez hamowanie namnażania bakterii, co obniża skuteczność terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z doustnymi antykoagulantami (np. warfaryna), gdzie cefepim może nasilać ich działanie poprzez zmianę flory jelitowej i zmniejszenie syntezy witaminy K, co wymaga monitorowania INR i ewentualnej modyfikacji dawki. Ryzyko zaburzeń INR jest szczególnie wysokie u osób starszych i z chorobami współistniejącymi. Ponadto, cefepim może powodować fałszywie dodatnie wyniki testu Coombs’a, co ma znaczenie przy diagnostyce i transfuzjach krwi.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, antagonizm farmakodynamiczny, antybiotyk bakteriostatyczny, antykoagulant, cefalosporyna, cefepim, diuretyk pętlowy, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwbakteryjne, fluorochinolon, furosemid, INR, interakcja lekowa, kotrimoksazol, lek nefrotoksyczny, makrolid, metronidazol, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, namnażanie bakterii, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewydolność nerek, próba krzyżowa, probiotyk, reakcja disulfiramopodobna, reakcja poprzetoczeniowa, synteza witaminy K, teofilina, test Coombsa, tetracyklina, transfuzja krwi, wankomycyna, warfaryna

reakcja poprzetoczeniowa

Powiązane wpisy

Prometazyna – Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania – Polfergan 5 mg/5 ml

Właściwości farmakodynamiczne – Biseko 50 mg/ml

Interakcje leku – Cefepime AptaPharma 2 g