Właściwości farmakodynamiczne
Korzenie goryczki

Właściwości farmakodynamiczne korzeni goryczki

Korzenie goryczki (Gentiana lutea L.), będące składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura) stosowanej w preparacie Krople żołądkowe Amara, charakteryzują się specyficznymi właściwościami farmakodynamicznymi. Substancje czynne zawarte w korzeniach goryczki należą do grupy leków poprawiających trawienie, wpływających na funkcje przewodu pokarmowego poprzez złożone mechanizmy działania.¹

Mechanizm działania substancji goryczkowych

Podstawowym mechanizmem działania korzeni goryczki jest stymulacja wydzielania soków trawiennych i pobudzanie łaknienia. Efekt ten jest związany z obecnością substancji goryczkowych, które są głównym składnikiem aktywnym korzeni goryczki. Proces rozpoczyna się od podrażnienia zakończeń nerwowych znajdujących się w kubkach smakowych języka. Substancje goryczkie oddziałują na receptory smaku gorzkiego, generując impuls nerwowy, który za pośrednictwem ośrodkowego układu nerwowego przekazywany jest do nerwów wydzielniczych w błonie śluzowej żołądka.²

Efekty fizjologiczne

W wyniku mechanizmu odruchowego wywołanego przez substancje goryczkie z korzeni goryczki następuje stymulacja procesów wydzielniczych w przewodzie pokarmowym, w tym:

• Zwiększenie wydzielania śliny – ułatwiające wstępne trawienie pokarmów w jamie ustnej
• Pobudzenie produkcji soku żołądkowego – zawierającego enzymy trawienne i kwas solny
• Wzmożone wydzielanie śluzu – chroniącego błonę śluzową przewodu pokarmowego

³

Dzięki tym efektom fizjologicznym następuje poprawa procesów trawiennych, zwiększenie łaknienia oraz lepsza absorpcja składników odżywczych, co stanowi podstawę działania leczniczego korzeni goryczki w zaburzeniach trawienia i braku apetytu.⁴

Dodatkowe właściwości farmakodynamiczne

Korzenie goryczki, będące składnikiem nalewki gorzkiej w preparacie Krople żołądkowe Amara, wykazują również łagodne działanie rozkurczające na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. W połączeniu z innymi składnikami preparatu (nalewka z liści mięty pieprzowej) substancje czynne korzeni goryczki przyczyniają się do efektu wiatropędnego, ułatwiającego usuwanie gazów z przewodu pokarmowego i zmniejszającego uczucie wzdęcia.⁵

Synergistyczne działanie w preparacie

W preparacie Krople żołądkowe Amara korzenie goryczki występują jako składnik nalewki gorzkiej (Amara tinctura), która stanowi 25 ml w 100 ml produktu. Nalewka ta jest wykonana z korzeni goryczki (Gentiana lutea L.), liści bobrka (Menyathes trifoliata L.) oraz owocni pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L., subspecies aurantium). Ekstrahent stosowany do produkcji nalewki to etanol 70% (V/V), a stosunek surowca do produktu końcowego (DER) wynosi 1:3,5.⁶

Działanie korzeni goryczki jest wzmacniane przez pozostałe składniki preparatu, tworząc synergistyczny efekt terapeutyczny. Interakcja między substancjami goryczkimi z korzeni goryczki a olejkami eterycznymi z innych składników preparatu prowadzi do wzmocnienia działania pobudzającego łaknienie i wydzielanie soków trawiennych.⁷

Zastosowanie w medycynie

Właściwości farmakodynamiczne korzeni goryczki, szczególnie ich działanie pobudzające łaknienie i procesy trawienne, znajdują zastosowanie w leczeniu następujących stanów:

• Zaburzenia trawienia – dzięki zwiększeniu wydzielania soków trawiennych
• Brak łaknienia (anoreksja) – poprzez stymulację receptorów smaku gorzkiego
• Dyspepsja – łagodzenie objawów niestrawności
• Stany rekonwalescencji – wspomaganie powrotu do zdrowia poprzez pobudzenie apetytu

⁸

Ze względu na złożony mechanizm działania, korzenie goryczki w postaci nalewki stanowią cenny składnik preparatów stosowanych w zaburzeniach funkcji górnego odcinka przewodu pokarmowego, wykazując działanie poprawiające trawienie i zwiększające łaknienie poprzez fizjologiczną stymulację procesów trawiennych.⁹