Działania niepożądane
Ampicillin Adamed 500 mg

Ampicylina, jako antybiotyk beta-laktamowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii dożylnej lub domięśniowej. Najczęstsze reakcje obejmują świąd i wysypkę skórną, natomiast poważniejsze reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, obrzęk krtani czy zespół Stevensa-Johnsona, występują rzadziej, ale stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Wśród zaburzeń hematologicznych obserwuje się niedokrwistość, małopłytkowość, eozynofilię, leukopenię i agranulocytozę, z niedokrwistością hemolityczną o podłożu immunologicznym jako szczególnie niebezpieczną. Często występują luźne stolce, a rzekomobłoniaste zapalenie jelit związane z Clostridioides difficile jest powikłaniem niezbyt częstym, ale istotnym klinicznie. Należy również uwzględnić ryzyko zakażeń grzybiczych w obrębie jamy ustnej i narządów płciowych.

Działania niepożądane produktu Ampicillin Adamed 500 mg

Ampicylina, jako antybiotyk z grupy beta-laktamów, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Lekarz powinien być świadomy możliwych efektów ubocznych, które występują podczas terapii ampicyliną podawaną w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji.<sup data-drug="Ampicillin Adamed" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały pogrupowane następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100, <1/10), niezbyt często (≥ 1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10000, < 1/1000), bardzo rzadko (1

Reakcje nadwrażliwości i immunologiczne

Wśród działań niepożądanych szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości, które mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Świąd i wysypka skórna występują często, natomiast cięższe reakcje jak choroba posurowicza, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk krtani czy alergiczne zapalenie naczyń obserwowane są niezbyt często.2

Rzadziej, lecz z potencjalnie większym zagrożeniem dla pacjenta, mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, złuszczające zapalenie skóry, toksyczna nekroliza naskórka, rumień wysiękowy wielopostaciowy oraz zespół Stevensa-Johnsona. Ostatnie z wymienionych stanowią stany zagrożenia życia i wymagają natychmiastowego przerwania podawania leku oraz wdrożenia intensywnego leczenia.3

Zaburzenia hematologiczne

Ampicylina może również powodować różnorodne zaburzenia hematologiczne, obserwowane niezbyt często. Należą do nich: niedokrwistość, małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia i agranulocytoza. Szczególnie niebezpieczna jest niedokrwistość hemolityczna, która może być związana z mechanizmem immunologicznym.4

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Podczas stosowania ampicyliny często występują luźne stolce, będące efektem wpływu antybiotyku na fizjologiczną florę jelitową. Niezbyt często raportowane są poważniejsze dolegliwości, takie jak zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej, mdłości, wymioty, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy oraz biegunka.5

Szczególnie istotnym powikłaniem, obserwowanym niezbyt często, jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit, które może rozwinąć się w wyniku zaburzenia równowagi mikrobioty jelitowej i namnożenia Clostridioides difficile.6

Ponadto może dojść do rozwoju zakażenia grzybiczego w jamie ustnej i okolicy narządów płciowych, co jest konsekwencją zaburzenia równowagi mikrobiomu.7

Zaburzenia układu nerwowego

Rzadko obserwowane są zaburzenia neurologiczne związane ze stosowaniem ampicyliny, takie jak zawroty głowy, bóle głowy, mioklonie i drgawki. Te ostatnie mogą wystąpić szczególnie w przypadku niewydolności nerek lub przy zastosowaniu bardzo wysokich dawek leku.8

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko występującymi działaniami niepożądanymi w zakresie wątroby są: zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna oraz umiarkowane i przemijające zwiększenie aktywności transaminaz. Zwiększone wartości AspAT mogą być również związane z lokalnym uwalnianiem w miejscu wstrzyknięcia i nie muszą oznaczać dysfunkcji wątroby.9

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wśród reakcji skórnych często obserwuje się osutkę, niezbyt często pokrzywkę, a rzadko złuszczające zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy. Z częstością nieznaną może wystąpić ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). Należy zwrócić uwagę, że częstość występowania osutki jest wysoka u pacjentów z mononukleozą oraz białaczką.10

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W trakcie leczenia ampicyliną niezbyt często obserwuje się obecność kryształów w moczu. Rzadkim, lecz poważnym powikłaniem jest ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, które może wystąpić przy stosowaniu dużych dawek leku podawanych dożylnie.11

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Przy podaniu ampicyliny mogą wystąpić miejscowe reakcje, takie jak ból i obrzęk w miejscu podania (rzadko). W przypadku podania domięśniowego może pojawić się ból w miejscu wstrzyknięcia.12

Tabela działań niepożądanych produktu Ampicillin Adamed 500 mg

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Rzekomobłoniaste zapalenie jelit Niezbyt często Ciężkie powikłanie antybiotykoterapii, związane z zakażeniem C. difficile
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość, małopłytkowość, eozynofilia Niezbyt często Zmiany w morfologii krwi wymagające monitorowania parametrów hematologicznych
Leukopenia, agranulocytoza Niezbyt często Zmniejszenie liczby leukocytów, mogące prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje
Zaburzenia układu immunologicznego Świąd, wysypka skórna Często Łagodne reakcje nadwrażliwości
Choroba posurowicza, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk krtani Niezbyt często Umiarkowane do ciężkich reakcji alergicznych, obrzęk krtani może zagrażać życiu
Gorączka polekowa, niedokrwistość hemolityczna Niezbyt często Systemowe reakcje immunologiczne
Alergiczne zapalenie naczyń lub zapalenie nerek, pęcherzykowe reakcje skórne Niezbyt często Reakcje z zaangażowaniem układu naczyniowego i nerkowego
Reakcje anafilaktyczne, złuszczające zapalenie skóry, toksyczna nekroliza naskórka, rumień wysiękowy wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona Rzadko Ciężkie, zagrażające życiu reakcje wymagające natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia żołądka i jelit Luźne stolce Często Łagodne zaburzenia perystaltyki
Zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej, mdłości, wymioty, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, biegunka Niezbyt często Zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego o większym nasileniu
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, bóle głowy, mioklonie i drgawki Rzadko Objawy neurologiczne, drgawki szczególnie przy niewydolności nerek lub bardzo wysokich dawkach
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, umiarkowane i przemijające zwiększenie aktywności transaminaz Rzadko Zaburzenia czynności wątroby, zwykle przemijające
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Osutka Często Częściej występuje u pacjentów z mononukleozą i białaczką
Pokrzywka Niezbyt często Reakcja skórna o podłożu alergicznym
Złuszczające zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy Rzadko Ciężkie reakcje skórne
Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Częstość nieznana Ciężka reakcja skórna charakteryzująca się gorączką i licznymi drobnymi, jałowymi krostkami
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Obecność kryształów w moczu Niezbyt często Może prowadzić do kamicy nerkowej
Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek Rzadko Występuje przy dużych dawkach podawanych dożylnie
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból i obrzęk w miejscu podania Rzadko Miejscowa reakcja na wstrzyknięcie, zwłaszcza przy podaniu domięśniowym
Inne Zakażenie grzybicze w jamie ustnej i okolicy narządów płciowych Częstość nieokreślona Wtórne zakażenie wynikające z zaburzenia równowagi mikrobioty

Monitorowanie działań niepożądanych

Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.13

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.14

Szczególne grupy ryzyka

Przy stosowaniu ampicyliny należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z mononukleozą i białaczką, u których częstość występowania osutki jest znacznie wyższa niż w populacji ogólnej.15

Pacjenci z niewydolnością nerek są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia objawów neurologicznych, w tym drgawek, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek leku. W tej grupie pacjentów istnieje również podwyższone ryzyko ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek.16

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl