Wpływ ewerolimusu na płodność, ciążę i laktację

Ewerolimus, substancja czynna preparatu Everolimus Genthon, dostępnego w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg w postaci tabletek, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u pacjentek w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowe informacje dotyczące wpływu ewerolimusu na płodność, ciążę oraz laktację, które lekarz powinien przekazać pacjentkom.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Kobiety w wieku rozrodczym podczas terapii ewerolimusem oraz przez okres 8 tygodni po zakończeniu leczenia muszą stosować wysoce skuteczną antykoncepcję. Zalecane metody antykoncepcji obejmują:²

• Doustną, iniekcyjną lub implantowaną niezawierającą estrogenów hormonalną metodę kontroli narodzin – należy szczegółowo omówić z pacjentką dostępne opcje
• Antykoncepcję opartą na progesteronie – wskazać dostępne preparaty i formy podania
• Histerektomię – u pacjentek po zabiegu usunięcia macicy
• Podwiązanie jajowodów – w przypadku wcześniejszej sterylizacji chirurgicznej
• Całkowitą abstynencję seksualną – jako opcję w zależności od sytuacji pacjentki
• Metody barierowe – prezerwatywy, kapturki naszyjkowe itp.
• Wkładkę wewnątrzmaciczną – zarówno hormonalną jak i niehormonalną
• Sterylizację – zarówno kobiet jak i ich partnerów

W przypadku mężczyzn przyjmujących ewerolimus nie istnieją przeciwwskazania do poczęcia dziecka w trakcie leczenia, co należy jasno zakomunikować pacjentom płci męskiej.³

Stosowanie ewerolimusu w ciąży

Obecnie dostępne dane dotyczące stosowania ewerolimusu u kobiet w ciąży są niewystarczające, by jednoznacznie określić bezpieczeństwo terapii. Badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ ewerolimusu na reprodukcję, w tym działanie toksyczne na zarodek i płód. Potencjalne zagrożenie dla człowieka nie zostało w pełni określone.⁴

W związku z powyższym, nie zaleca się podawania ewerolimusu:⁵

• Kobietom w ciąży
• Kobietom w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji

Lekarz prowadzący powinien szczegółowo omówić z pacjentką potencjalne ryzyko związane z ekspozycją płodu na ewerolimus oraz konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji zgodnie z zaleceniami.

Stosowanie ewerolimusu podczas karmienia piersią

Brak jest danych klinicznych dotyczących przenikania ewerolimusu do mleka kobiet karmiących piersią. Jednakże badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych (samice szczurów) wykazały, że ewerolimus i/lub jego metabolity z łatwością przenikają do mleka.⁶

Z uwagi na potencjalne ryzyko dla karmionego dziecka, kobiety przyjmujące ewerolimus nie powinny karmić piersią podczas leczenia oraz przez okres 2 tygodni po przyjęciu ostatniej dawki leku.⁷

Informacja ta powinna być jednoznacznie przekazana pacjentkom, z podkreśleniem konieczności zastosowania alternatywnych metod karmienia noworodka/niemowlęcia w trakcie terapii ewerolimusem.

Wpływ ewerolimusu na płodność

Wpływ ewerolimusu na płodność u ludzi nie został jednoznacznie określony. Jednak obserwacje kliniczne wskazują na potencjalne zaburzenia płodności.⁸

U pacjentek przyjmujących ewerolimus zaobserwowano:

• Wtórny brak miesiączki – ustanie uprzednio występującej regularnej miesiączki
• Inne zaburzenia menstruacyjne – nieregularne cykle, zmiany w charakterystyce krwawień
• Zaburzenia równowagi hormonalnej – nieprawidłowe poziomy:
  • Hormonu luteinizującego (LH)
  • Hormonu folikulotropowego (FSH)

Badania niekliniczne sugerują możliwość upośledzenia płodności zarówno u mężczyzn, jak i kobiet podczas terapii ewerolimusem.⁹

Pacjenci planujący posiadanie potomstwa powinni zostać poinformowani o potencjalnym wpływie ewerolimusu na płodność. W indywidualnych przypadkach można rozważyć konsultację z lekarzem specjalistą z zakresu medycyny rozrodu przed rozpoczęciem terapii.

Wskazówki dla lekarzy prowadzących terapię ewerolimusem

Lekarz przepisujący ewerolimus pacjentkom w wieku rozrodczym powinien:

1. Przeprowadzić test ciążowy przed rozpoczęciem leczenia
2. Szczegółowo omówić konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i przez 8 tygodni po jego zakończeniu
3. Poinformować o przeciwwskazaniach do karmienia piersią podczas leczenia i przez 2 tygodnie po jego zakończeniu
4. Wyjaśnić potencjalny wpływ na płodność i cykl menstruacyjny
5. Zalecić natychmiastowe zgłoszenie podejrzenia ciąży w trakcie leczenia
6. Rozważyć konsultację z lekarzem specjalistą w przypadku pacjentek planujących ciążę po zakończeniu terapii

Wszystkie powyższe informacje powinny być przekazane pacjentce w sposób zrozumiały, z możliwością zadawania pytań i wyjaśnienia wątpliwości.¹⁰