pochodne sulfonamidów

Pochodne sulfonamidów to grupa leków o działaniu przeciwbakteryjnym, które zawierają grupę sulfonamidową (SO₂NH₂). Mechanizm ich działania polega na hamowaniu syntezy kwasu foliowego w komórkach bakteryjnych poprzez kompetycyjne blokowanie enzymu – syntetazy dihydropteroidowej. Prowadzi to do zaburzenia produkcji kwasów nukleinowych i białek bakteryjnych, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i podziału drobnoustrojów.

Spektrum działania pochodnych sulfonamidów obejmuje bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, niektóre chlamydie, nokardie oraz pierwotniaki (np. Toxoplasma gondii). W praktyce klinicznej sulfonamidy znalazły zastosowanie w leczeniu zakażeń układu moczowego, oddechowego, przewodu pokarmowego oraz w terapii toksoplazmozy. Często stosuje się je w połączeniu z trimetoprimem (ko-trimoksazol), co zwiększa ich skuteczność poprzez podwójną blokadę szlaku syntezy kwasu foliowego.

Do najczęstszych działań niepożądanych pochodnych sulfonamidów należą reakcje skórne (od łagodnych wysypek po ciężkie zespoły Stevens-Johnsona i Lyella), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza), hepatotoksyczność oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym przeciwwskazaniem jest niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Ze względu na wypieranie bilirubiny z połączeń z albuminami, sulfonamidy są przeciwwskazane u noworodków i kobiet w ciąży.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl