pirogenność

Pirogenność to zdolność substancji do wywoływania gorączki w organizmie. Pirogeny to związki, które po wprowadzeniu do organizmu powodują podwyższenie temperatury ciała poprzez oddziaływanie na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu.

Pirogeny dzielą się na egzogenne (pochodzące spoza organizmu) i endogenne (wytwarzane przez organizm). Do egzogennych należą m.in. lipopolisacharydy bakterii Gram-ujemnych (endotoksyny), fragmenty ścian komórkowych bakterii Gram-dodatnich oraz produkty grzybów. Endogenne pirogeny to głównie cytokiny prozapalne, takie jak interleukina 1 (IL-1), interleukina 6 (IL-6) i czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α).

W medycynie testowanie pirogenności jest kluczowym elementem kontroli jakości leków parenteralnych, płynów infuzyjnych oraz wyrobów medycznych mających kontakt z krwią. Standardowe metody badania obejmują test na królikach oraz test LAL (Limulus Amebocyte Lysate), wykrywający endotoksyny bakteryjne. Nowszą metodą jest test MAT (Monocyte Activation Test), wykorzystujący ludzkie monocyty.

Obecność pirogenów w preparatach medycznych może prowadzić do poważnych reakcji ogólnoustrojowych u pacjentów, od gorączki po wstrząs septyczny. Z tego powodu procedury produkcyjne leków i wyrobów medycznych zawierają rygorystyczne etapy eliminacji pirogenów, w tym sterylizację, filtrację i odpowiedni dobór materiałów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl