mutacja SF3B1
Mutacja genu SF3B1 (Splicing Factor 3b Subunit 1) to istotna zmiana genetyczna mająca duże znaczenie w onkologii. Gen SF3B1 koduje podjednostkę kompleksu spliceosomu, który odpowiada za proces wycinania intronów i łączenia eksonów podczas dojrzewania prekursorowego mRNA.
Mutacje SF3B1 występują najczęściej w zespołach mielodysplastycznych (MDS), szczególnie w MDS z obecnością pierścieniowatych syderoblastów, a także w przewlekłej białaczce limfocytowej (CLL), ostrej białaczce szpikowej (AML) oraz niektórych guzach litych, w tym czerniaku i nowotworach piersi. Najczęstsze mutacje dotyczą kodonów K700, K666 i H662.
Mechanizm patogenetyczny mutacji SF3B1 polega na zaburzeniu procesu alternatywnego splicingu, co prowadzi do powstawania nieprawidłowych transkryptów mRNA i w konsekwencji dysfunkcyjnych białek. W kontekście klinicznym, obecność mutacji SF3B1 w MDS jest zwykle związana z lepszym rokowaniem w porównaniu do innych mutacji somatycznych, natomiast w CLL może być markerem oporności na niektóre terapie.
Identyfikacja mutacji SF3B1 ma znaczenie diagnostyczne i prognostyczne, a także może stanowić potencjalny cel terapeutyczny. Obecnie trwają badania nad inhibitorami spliceosomu jako nowymi lekami przeciwnowotworowymi ukierunkowanymi na nowotwory z mutacjami genów zaangażowanych w splicing, w tym SF3B1.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół mielodysplastyczny – Objawy
Zespół mielodysplastyczny (MDS) to heterogenna grupa nowotworów szpiku kostnego charakteryzująca się dysfunkcją komórek macierzystych, prowadzącą do cytopenii obejmującej erytrocyty, leukocyty i trombocyty. Najczęstszymi objawami są anemia manifestująca się zmęczeniem, dusznością i bladością skóry, neutropenia skutkująca nawracającymi infekcjami oraz trombocytopenia powodująca skłonność do krwawień i wybroczyn. Progresja choroby jest zróżnicowana i zależy od podtypu MDS, obecności zmian cytogenetycznych (np. aberracje chromosomu 7), mutacji genetycznych (np. TP53, SF3B1), poziomu blastów w szpiku oraz parametrów biochemicznych, takich jak ferrytyna ≥1000 μg/L i albumina ≤3,5 g/dL. Około 30% pacjentów doświadcza transformacji do ostrej białaczki szpikowej (AML), co znacząco pogarsza rokowanie. Mediana czasu do progresji do AML wynosi około 29 miesięcy, a całkowite przeżycie waha się od 42,8 do 80,7 miesięcy w zależności od wzorca progresji i ryzyka choroby.
anemia, badanie krwi, blasty, ból klatki piersiowej, cytopenia, duszność, dysplazja wieloliniowa, erytrocyty, infekcja płucna, infekcja skórna, infekcja układu moczowego, komórki krwi, komórki macierzyste szpiku kostnego, krwawienie z dziąseł, krzepnięcie krwi, leukocyty, MDS niskiego ryzyka, MDS wysokiego ryzyka, Międzynarodowy System Prognostyczny, mutacja SF3B1, mutacja TP53, mutacje genetyczne, nawracające infekcje, neutropenia, nowotwór szpiku kostnego, ostra białaczka szpikowa, owrzodzenia jamy ustnej, płytki krwi, powiększenie śledziony, powiększenie węzłów chłonnych, trombocytopenia, układ odpornościowy, włóknienie szpiku kostnego, wybroczyny podskórne, zapalenie zatok przynosowych, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Prolaktynoma – Patofizjologia i mechanizm
Prolaktynoma to najczęstszy hormonalnie czynny gruczolak przysadki, powstający w wyniku monoklonalnej ekspansji laktotropów po mutacjach somatycznych, prowadzących do nadprodukcji prolaktyny (PRL). Poziomy PRL korelują z wielkością guza: <200 ng/ml dla mikroprolaktynom (<1 cm), 200-1000 ng/ml dla guzów 1-2 cm oraz >1000 ng/ml dla makroprolaktynom (>2 cm). Prolaktynomy dzielą się na sporadyczne i rodzinne, z mutacjami w genach MEN1, PRKAR1A, CDKN1B, AIP oraz somatyczną mutacją SF3B1R625H u ~20% przypadków sporadycznych, co wiąże się z agresywniejszym przebiegiem. Estrogeny odgrywają kluczową rolę w patogenezie, zwiększając ekspresję czynników wzrostu (PTTG, FGF, TGF) i onkoprotein, a także indukując zmiany epigenetyczne. Hamowanie wydzielania PRL odbywa się głównie przez dopaminę z podwzgórza, a oporność na agonistów dopaminy wiąże się z obniżoną ekspresją receptorów D2 i ich izoform.
agonista dopaminy, apoptoza, czynnik wzrostu fibroblastów, FIPA, gen PRKAR1A, gen PTTG, gruczolak przysadki, guz przysadki mózgowej, hipogonadyzm, kabergolina, kinaza białkowa A, laktotropy przysadki, mlekotok, mutacja SF3B1, pasireotyd, podwzgórze, receptor somatostatyny, splicing RNA, transformujący czynnik wzrostu, wydzielanie prolaktyny, zespół Carneya, zespół MEN1