poliowirus

Poliowirus to czynnik etiologiczny poliomyelitis (choroby Heinego-Medina), należący do rodziny Picornaviridae, rodzaju Enterovirus. Wyróżnia się trzy serotypy wirusa (PV1, PV2, PV3), z których typ 1 najczęściej wywołuje porażenie i epidemie. Jest to wirus bezotoczkowy z jednoniciowym RNA o dodatniej polarności.

Transmisja poliowirusa odbywa się drogą fekalno-oralną, a wirus początkowo namnaża się w tkance limfatycznej gardła i jelita cienkiego. W większości przypadków (około 72%) zakażenie przebiega bezobjawowo, natomiast u około 24% pacjentów rozwija się postać nieporażenna (gorączka, zmęczenie, bóle głowy, nudności, wymioty). W mniej niż 1% przypadków wirus atakuje ośrodkowy układ nerwowy, powodując nieodwracalne porażenia wiotkie.

Dzięki globalnej inicjatywie eradykacji poliomyelitis (GPEI), zachorowalność na polio zmniejszyła się o ponad 99% od 1988 roku. Endemiczne występowanie dzikiego wirusa polio ograniczone jest obecnie do kilku regionów w Afganistanie i Pakistanie. Kluczowym elementem w walce z poliowirusem są dwie skuteczne szczepionki: inaktywowana szczepionka przeciw polio (IPV) oraz doustna szczepionka przeciw polio (OPV).

Warto podkreślić, że choć szczepionka OPV skutecznie ograniczyła występowanie dzikiego poliowirusa, to w rzadkich przypadkach (1 na 2,7 miliona dawek) może prowadzić do rozwoju poliomyelitis wywołanego szczepionkowym wariantem wirusa (VDPV). Z tego powodu w krajach, które wyeliminowały dziki poliowirus, stosuje się obecnie głównie szczepionkę IPV.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl