Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wirus poliomyelitis

Wpływ wirusa poliomyelitis na płodność, ciążę i laktację

Wirus poliomyelitis jest składnikiem wielu szczepionek skojarzonych oraz monowalentnych stosowanych w profilaktyce zakażeń poliowirusem. Inaktywowany wirus poliomyelitis (IPV), wykorzystywany w preparatach takich jak IMOVAX POLIO, DULTAVAX czy PENTAXIM, jest dostępny w formie zawiesiny do wstrzykiwań. Szczepionki zawierające wirus poliomyelitis typu 1 (szczep Mahoney), typu 2 (szczep MEF-1) oraz typu 3 (szczep Saukett) są namnażane w komórkach VERO i następnie inaktywowane, co zapewnia ich bezpieczeństwo przy jednoczesnym zachowaniu immunogenności.^{1 2}

Wpływ wirusa poliomyelitis na ciążę

Informacje dotyczące stosowania szczepionek zawierających inaktywowany wirus poliomyelitis w okresie ciąży różnią się w zależności od preparatu. W przypadku szczepionki DULTAVAX, która oprócz wirusa poliomyelitis zawiera także toksoid błoniczy i tężcowy, producent informuje, że pomimo braku doniesień o teratogennym działaniu, produkt nie jest zalecany kobietom w ciąży. W sytuacjach, gdy kobieta ciężarna jest narażona na ryzyko zakażenia tężcem po zranieniu, zaleca się podanie adsorbowanej szczepionki przeciw tężcowi zamiast szczepionki skojarzonej.³

Natomiast w przypadku szczepionki IMOVAX POLIO, która zawiera wyłącznie inaktywowany wirus poliomyelitis, przeprowadzone badania kliniczne wskazują na możliwość stosowania tej szczepionki w okresie ciąży, ale wyłącznie w sytuacji wysokiego ryzyka zakażenia. Oznacza to, że lekarz powinien rozważyć zastosowanie szczepionki IMOVAX POLIO u kobiety ciężarnej, gdy potencjalne korzyści z immunizacji przewyższają możliwe ryzyko.⁴

W przypadku szczepionki PENTAXIM, która jest szczepionką skojarzoną przeznaczoną wyłącznie dla dzieci, informacja o wpływie na ciążę nie dotyczy, ponieważ produkt ten nie jest stosowany u kobiet w ciąży.⁵

Wpływ wirusa poliomyelitis na karmienie piersią

Odnośnie do wpływu szczepionek zawierających inaktywowany wirus poliomyelitis na karmienie piersią, informacje są bardziej jednoznaczne. W przypadku szczepionki DULTAVAX karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia.⁶

Podobnie dla szczepionki IMOVAX POLIO producent wyraźnie wskazuje, że produkt może być stosowany w okresie karmienia piersią.⁷

W przypadku szczepionki PENTAXIM informacja o wpływie na karmienie piersią nie dotyczy ze względu na przeznaczenie tego produktu wyłącznie dla dzieci.⁸

Wpływ wirusa poliomyelitis na płodność

W kwestii wpływu szczepionek zawierających inaktywowany wirus poliomyelitis na płodność, dostępne dane są ograniczone. Zarówno dla szczepionki DULTAVAX, jak i IMOVAX POLIO producent informuje, że nie przeprowadzono badań oceniających wpływ tych preparatów na płodność.^{9 10}

Dla szczepionki PENTAXIM, ze względu na jej przeznaczenie wyłącznie dla dzieci, informacja o wpływie na płodność nie jest istotna klinicznie.¹¹

Informacje, które lekarz musi przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią

Lekarz kwalifikujący do szczepienia kobietę w ciąży lub karmiącą piersią powinien przekazać następujące informacje:

Informacje dla kobiet w ciąży

• Szczepionka DULTAVAX, zawierająca inaktywowany wirus poliomyelitis, nie jest zalecana w okresie ciąży, pomimo braku doniesień o działaniu teratogennym. W przypadku konieczności zabezpieczenia przeciwtężcowego po zranieniu, preferowane jest zastosowanie monowalentnej szczepionki przeciwtężcowej.¹²
• Szczepionka IMOVAX POLIO może być stosowana u kobiet w ciąży, ale tylko w sytuacjach wysokiego ryzyka zakażenia, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko.¹³
• Decyzja o szczepieniu kobiety w ciąży powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji epidemiologicznej oraz analizy korzyści i ryzyka.

Informacje dla kobiet karmiących piersią

• Szczepionka DULTAVAX może być stosowana u kobiet karmiących piersią, ponieważ karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do jej podania.¹⁴
• Szczepionka IMOVAX POLIO może być bezpiecznie stosowana u kobiet w okresie laktacji.¹⁵
• Nie ma konieczności przerywania karmienia piersią przed lub po szczepieniu tymi preparatami.

Informacje dodatkowe

Należy zaznaczyć, że ze względu na brak badań oceniających wpływ szczepionek zawierających inaktywowany wirus poliomyelitis na płodność, nie można przedstawić pacjentkom jednoznacznych danych w tym zakresie. Jednakże, biorąc pod uwagę długą historię stosowania tych szczepionek i brak doniesień o niepożądanym wpływie na płodność, uważa się je za bezpieczne pod tym względem.^{16 17}

Lekarz powinien również poinformować pacjentkę, że szczepionki zawierające inaktywowany wirus poliomyelitis mogą zawierać substancje pomocnicze takie jak fenyloalanina (w przypadku DULTAVAX około 10 μg, a w przypadku IMOVAX POLIO 12,5 μg) oraz śladowe ilości antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B), co może mieć znaczenie u osób z określonymi przeciwwskazaniami.^{18 19}