Właściwości farmakokinetyczne
Wirus poliomyelitis

Inaktywowany wirus poliomyelitis (IPV), stosowany jako składnik szczepionek takich jak Imovax Polio, Dultavax oraz Pentaxim, nie podlega klasycznym procesom farmakokinetycznym (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie). Wirusy trzech serotypów: typ 1 (szczep Mahoney), typ 2 (szczep MEF-1) oraz typ 3 (szczep Saukett) są namnażane w komórkach linii Vero, a następnie inaktywowane, co eliminuje ich zdolność do replikacji, zachowując immunogenność. Zawartość antygenów jest standaryzowana i wyrażona w jednostkach antygenu D: 29 jednostek dla typu 1, 7 jednostek dla typu 2 oraz 26 jednostek dla typu 3, co odpowiada wcześniejszym wartościom 40-8-32 jednostek antygenu D, przy zmienionej metodologii pomiaru.

Właściwości farmakokinetyczne wirusa poliomyelitis

Ocena właściwości farmakokinetycznych wirusa poliomyelitis (inaktywowanego) jako składnika szczepionek jest zagadnieniem specyficznym. W przeciwieństwie do typowych substancji leczniczych, inaktywowany wirus poliomyelitis nie podlega klasycznym procesom farmakokinetycznym takim jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie w konwencjonalnym rozumieniu tych procesów.1 2 3

Charakterystyka wirusa w szczepionkach

W szczepionkach zawierających inaktywowany wirus poliomyelitis (IPV), takich jak Imovax Polio, Dultavax czy Pentaxim, występują trzy typy serologiczne wirusa: typ 1 (szczep Mahoney), typ 2 (szczep MEF-1) oraz typ 3 (szczep Saukett). Wirusy te są namnażane w komórkach linii Vero, a następnie inaktywowane, co eliminuje ich zdolność do namnażania się w organizmie, zachowując jednocześnie immunogenność.4 5 6

Standaryzacja zawartości antygenu

Zawartość antygenów wirusa poliomyelitis w szczepionkach jest precyzyjnie standaryzowana i wyrażana w jednostkach antygenu D. Aktualnie stosowane dawki odpowiadają:

  • Typ 1 (szczep Mahoney): 29 jednostek antygenu D
  • Typ 2 (szczep MEF-1): 7 jednostek antygenu D
  • Typ 3 (szczep Saukett): 26 jednostek antygenu D

7 8 9

Powyższe wartości stanowią odpowiednik wcześniej stosowanego wyrażenia zawartości wirusa jako 40-8-32 jednostek antygenu D dla poszczególnych typów. Różnica wynika ze zmiany metodologii pomiarowej przy zachowaniu identycznej faktycznej zawartości antygenów w szczepionkach.10 11

Formulacja i postać w różnych szczepionkach

W zależności od szczepionki, inaktywowany wirus poliomyelitis występuje w różnych postaciach farmaceutycznych:

  • W szczepionce Imovax Polio – jako przejrzysta i bezbarwna zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce12
  • W szczepionce Dultavax – jako część mętnej, białawej zawiesiny do wstrzykiwań13
  • W szczepionce Pentaxim – jako składnik złożonej szczepionki występującej w postaci proszku i zawiesiny do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, gdzie po rekonstytucji tworzy mętną, białawą zawiesinę14

Adsorpcja i stabilność

W przypadku szczepionek skojarzonej, takich jak Dultavax i Pentaxim, antygeny wirusa poliomyelitis występują w formulacji zawierającej adiuwant w postaci wodorotlenku glinu. Wodorotlenek glinu służy jako nośnik adsorpcyjny dla innych składników tych szczepionek (m.in. toksoidu błoniczego i tężcowego), co wpływa na właściwości fizykochemiczne całej szczepionki.15 16

Zgodność z wymaganiami jakościowymi

Inaktywowany wirus poliomyelitis zawarty w szczepionkach spełnia rygorystyczne wymagania jakościowe zgodne z Farmakopeą Europejską oraz rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), co zapewnia odpowiednią standaryzację i bezpieczeństwo stosowania.17

Podsumowanie farmakokinetyczne

Z punktu widzenia klasycznej farmakokinetyki, dla inaktywowanego wirusa poliomyelitis w szczepionkach nie określa się typowych parametrów ADME (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja). Zamiast tego, skuteczność szczepionek zawierających inaktywowany wirus poliomyelitis oceniana jest na podstawie odpowiedzi immunologicznej, indukcji swoistych przeciwciał i zapewnienia ochrony przed chorobą, a nie w oparciu o parametry farmakokinetyczne.18 19 20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl