Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania szczepionki ADACEL

Szczepionka ADACEL, zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy oraz antygeny krztuśca, wymaga zachowania określonych środków ostrożności podczas jej stosowania. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje na temat potencjalnych niebezpieczeństw oraz środków zapobiegawczych, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjentów do szczepienia.¹

Podstawowe zalecenia stosowania

Szczepionka ADACEL jest przeznaczona wyłącznie do stosowania jako szczepionka przypominająca i nie powinna być stosowana w szczepieniu podstawowym. Przy ustalaniu odstępu między dawką przypominającą ADACEL a wcześniejszymi dawkami przypominającymi szczepionek przeciw błonicy i/lub tężcowi należy przestrzegać oficjalnych zaleceń. Badania kliniczne wykazały brak istotnych klinicznie różnic w częstości występowania działań niepożądanych po podaniu szczepionki przypominającej w okresie 4 tygodni w porównaniu z podaniem wcześniejszej dawki szczepionki przeciw tężcowi i błonicy co najmniej 5 lat wcześniej.²

Postępowanie przed szczepieniem

Przed podaniem szczepionki ADACEL konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych szczepień oraz ewentualnych działań niepożądanych. W przypadku pacjentów, u których wystąpiły poważne lub ciężkie działania niepożądane w ciągu 48 godzin po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej podobne składniki, decyzja o zastosowaniu szczepionki ADACEL powinna być podjęta z dużą ostrożnością.³

Gotowość na reakcje anafilaktyczne

Podobnie jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych we wstrzyknięciach, podczas stosowania szczepionki ADACEL należy zapewnić odpowiednie leczenie i nadzór medyczny umożliwiający natychmiastowe udzielenie pomocy w przypadku wystąpienia rzadko występującej reakcji anafilaktycznej po podaniu szczepionki.⁴

Zespół Guillaina-Barrégo

W sytuacji, gdy u pacjenta wystąpił zespół Guillaina-Barrégo w ciągu 6 tygodni po wcześniejszym podaniu szczepionki zawierającej toksoid tężcowy, decyzja o podaniu jakiejkolwiek szczepionki zawierającej toksoid tężcowy, włączając w to szczepionkę ADACEL, powinna być oparta na dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka.⁵

Choroby neurologiczne

Szczepionki ADACEL nie należy podawać osobom z:

• Postępującą chorobą neurologiczną – szczepienie możliwe po ustabilizowaniu stanu choroby
• Niekontrolowaną padaczką – podanie szczepionki zalecane dopiero po wprowadzeniu odpowiedniego leczenia
• Postępującą encefalopatią – konieczne uzyskanie stabilizacji stanu neurologicznego przed szczepieniem

W każdym z tych przypadków szczepienie powinno być odroczone do czasu określenia odpowiedniego schematu leczenia i ustabilizowania choroby.⁶

Immunosupresja i niedobory odporności

Immunogenność szczepionki ADACEL może być zmniejszona u pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu lub z niedoborem odporności. W miarę możliwości zaleca się przełożenie szczepienia do czasu zakończenia takiej choroby lub zakończenia terapii. Niemniej jednak, szczepienie osób zakażonych wirusem HIV lub osób z przewlekłym niedoborem odporności, takim jak AIDS, jest zalecane, nawet jeśli odpowiedź immunologiczna może być ograniczona.⁷

Ostrzeżenia dotyczące podawania

Przy podawaniu szczepionki ADACEL należy przestrzegać następujących zasad:

• Szczepionki nie podawać dożylnie ani śródskórnie
• U pacjentów otrzymujących leki przeciwzakrzepowe lub z zaburzeniami krzepnięcia należy zachować szczególną ostrożność podczas wstrzykiwania domięśniowego ze względu na ryzyko krwotoku
• W przypadkach zaburzeń krzepnięcia można rozważyć podanie szczepionki ADACEL głęboko podskórnie, mimo ryzyka nasilenia reakcji miejscowych

Należy pamiętać, że omdlenie (zasłabnięcie) może wystąpić po lub nawet przed podaniem każdej szczepionki, w tym szczepionki ADACEL. Konieczne jest wdrożenie odpowiednich procedur zapobiegających zranieniu w wyniku upadku oraz określających sposób postępowania w przypadku wystąpienia omdlenia.⁸

Potencjalne reakcje alergiczne

Nasadki ampułko-strzykawek szczepionki ADACEL zawierają pochodną naturalnej gumy lateksowej, która może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych na lateks. W związku z tym, u pacjentów z rozpoznaną alergią na lateks należy zachować szczególną ostrożność.⁹

Dodatkowe informacje

Należy mieć na uwadze, że podobnie jak w przypadku każdej szczepionki, ADACEL może nie zapewnić 100% ochrony u wszystkich zaszczepionych osób. Efektywność szczepienia może zależeć od szeregu czynników indywidualnych.¹⁰

Warto również zaznaczyć, że podobnie jak w przypadku wszystkich adsorbowanych szczepionek, po podaniu szczepionki ADACEL może dojść do powstania trwałego guzka w miejscu wstrzyknięcia. Zjawisko to występuje szczególnie często, jeśli szczepionka została podana do warstwy powierzchniowej tkanki podskórnej.¹¹

Identyfikowalność produktu

W celu zapewnienia właściwej identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych, należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanej szczepionki ADACEL w dokumentacji medycznej pacjenta.¹²

Skład szczepionki ADACEL i jego znaczenie kliniczne

Dla pełnego zrozumienia potencjalnych reakcji niepożądanych kluczowe jest uwzględnienie składu szczepionki. Jedna dawka (0,5 ml) szczepionki ADACEL zawiera następujące substancje czynne:

Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, które są stosowane podczas procesu wytwarzania, co może mieć znaczenie przy kwalifikacji pacjentów z nadwrażliwością na te substancje.¹³

ADACEL występuje w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, co należy uwzględnić przy ocenie wizualnej produktu przed podaniem.¹⁴