Dawkowanie i sposób podawania
Pertaktyna

Dawkowanie i sposób podawania pertaktyny w szczepionkach immunologicznych

Pertaktyna jest jednym z kluczowych antygenów krztuśca występujących w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi. Występuje w różnych preparatach dostępnych na rynku farmaceutycznym o zróżnicowanej zawartości tego antygenu w zależności od typu szczepionki i grup docelowych. Dawkowanie pertaktyny jest ściśle określone w charakterystykach poszczególnych produktów leczniczych i należy je bezwzględnie przestrzegać w celu zapewnienia optymalnej odpowiedzi immunologicznej.^{1 2 3}

Zawartość pertaktyny w różnych typach szczepionek

W preparatach immunologicznych wykorzystywanych do profilaktyki przeciwko krztuścowi zawartość pertaktyny może się różnić. Poniższa tabela przedstawia dostępne na rynku szczepionki zawierające pertaktynę oraz ich skład antygenowy:

Dawkowanie preparatów zawierających pertaktynę

Dawkowanie szczepionek zawierających pertaktynę różni się w zależności od preparatu, wieku pacjenta oraz celu szczepienia (szczepienie pierwotne, dawka przypominająca, szczepienie po ekspozycji, szczepienie kobiet w ciąży). Należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania zawartych w charakterystyce produktu leczniczego.^{4 5}

Dawkowanie u młodzieży i dorosłych

W przypadku szczepionek przeznaczonych dla młodzieży i dorosłych (Adacel, Adacel Polio, Boostrix, Boostrix Polio) zaleca się podanie jednorazowej dawki (0,5 ml) szczepionki.^{6 7}

U pacjentów z niepełnym szczepieniem podstawowym przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi lub o nieznanej historii szczepień, można stosować zmodyfikowany schemat szczepienia:^{8 9}

• Pierwsza dawka: 0,5 ml szczepionki zawierającej pertaktynę (Adacel, Adacel Polio, Boostrix lub Boostrix Polio)
• Druga dawka: szczepionka dT (przeciw błonicy i tężcowi) po 1 miesiącu
• Trzecia dawka: szczepionka dT po 6 miesiącach od pierwszej dawki

¹⁰

Dawkowanie u dzieci

W przypadku szczepionki Infanrix-IPV przeznaczonej dla dzieci, zaleca się podanie pojedynczej dawki 0,5 ml.¹¹

Szczepionka Boostrix może być stosowana u osób od 4. roku życia, a Boostrix Polio od 3. roku życia.^{12 13}

Dawkowanie u kobiet w ciąży

Szczepionki zawierające pertaktynę mogą być podawane kobietom w ciąży w drugim lub trzecim trymestrze w celu biernej ochrony niemowląt przed krztuścem. Należy podać jednorazową dawkę 0,5 ml szczepionki.^{14 15 16}

Dawkowanie przypominające

W celu wzmocnienia odporności przeciwko krztuścowi, tężcowi i błonicy, szczepienia przypominające preparatami zawierającymi pertaktynę zaleca się wykonywać zgodnie z oficjalnymi zaleceniami, zazwyczaj w odstępach od 5 do 10 lat.^{17 18 19}

Szczepienie po ekspozycji

Preparaty zawierające pertaktynę mogą być stosowane w ramach postępowania z ranami niosącymi ryzyko zachorowania na tężec. W takich przypadkach należy podać jednorazową dawkę 0,5 ml szczepionki, wraz z ewentualnym równoczesnym podaniem immunoglobuliny przeciwtężcowej, zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.^{20 21}

Sposób podania preparatów zawierających pertaktynę

Preparaty zawierające pertaktynę powinny być podawane domięśniowo. Preferowanym miejscem wstrzyknięcia u młodzieży i dorosłych jest mięsień naramienny. W przypadku bardzo małych dzieci, szczepionkę można podawać w przednio-boczną część uda.^{22 23}

Szczególne wskazówki dotyczące podawania:^{24 25}

• Nie należy podawać szczepionki w pośladki
• Nie należy wstrzykiwać śródskórnie lub podskórnie (podawanie podskórne może być rozważone tylko w wyjątkowych przypadkach)
• Nie podawać donaczyniowo
• Przed podaniem należy energicznie wstrząsnąć ampułko-strzykawkę w celu uzyskania jednorodnej zawiesiny

^{26 27}

Bezpieczeństwo stosowania pertaktyny w różnych grupach wiekowych

Bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających pertaktynę zostało zweryfikowane w badaniach klinicznych dla poszczególnych grup wiekowych. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach wiekowych dla różnych szczepionek:^{28 29}

• Boostrix: nie określono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności u dzieci poniżej 4 lat
• Boostrix Polio: nie określono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności u dzieci poniżej 3 lat
• Adacel i Adacel Polio: przeznaczone dla młodzieży i dorosłych
• Infanrix-IPV: przeznaczony dla dzieci

^{30 31}