Przedawkowanie
Pertaktyna

Pertaktyna, jako kluczowy antygen krztuśca, jest składnikiem bezkomórkowych szczepionek DTP oraz szczepionek skojarzonych z komponentem poliomyelitis, występując w dawkach od 2,5 do 8 mikrogramów na 0,5 ml dawkę (np. Adacel i Adacel Polio – 3 µg, Boostrix i Boostrix Polio – 2,5 µg, Infanrix-IPV – 8 µg). Analiza charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że nie zidentyfikowano specyficznych zagrożeń związanych z przedawkowaniem pertaktyny. Zgłaszane przypadki przedawkowania nie wykazują odmiennych działań niepożądanych w porównaniu do standardowego dawkowania, a objawy takie jak reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz ogólnoustrojowe (gorączka, zmęczenie, ból głowy) pozostają analogiczne do tych obserwowanych przy prawidłowej dawce.

Przedawkowanie substancji: Pertaktyna

Pertaktyna jest jednym z kluczowych antygenów krztuśca występujących w szczepionkach przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowych, złożonych), a także w szczepionkach skojarzonych z komponentem przeciwko poliomyelitis. Jako składnik szczepionek jest obecna w różnych dawkach, w zależności od produktu leczniczego: 3 mikrogramy (Adacel, Adacel Polio), 2,5 mikrograma (Boostrix, Boostrix Polio) lub 8 mikrogramów (Infanrix-IPV).1 2 3

Przypadki przedawkowania pertaktyny w szczepionkach

W charakterystykach produktów leczniczych zawierających pertaktynę jako składnik antygenowy odnajdujemy różne informacje dotyczące przedawkowania. W przypadku niektórych preparatów (Adacel, Adacel Polio) wskazano, że zagadnienie przedawkowania „nie ma zastosowania”.4 5 Oznacza to, że producent nie określił specyficznych zagrożeń związanych z przedawkowaniem tych szczepionek.

Jednakże, w przypadku innych produktów leczniczych zawierających pertaktynę jako składnik antygenowy, takich jak Boostrix, Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV, zgłaszano przypadki przedawkowania po wprowadzeniu do obrotu.6 7 8

Objawy kliniczne przedawkowania

Na podstawie dostępnych danych z monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane występujące po przedawkowaniu szczepionek zawierających pertaktynę nie wykazują specyficznego profilu i są zbliżone do tych obserwowanych po podaniu prawidłowej ilości szczepionki.9 10

W przypadku szczepionki Infanrix-IPV, zgłaszane działania niepożądane po przedawkowaniu również nie były specyficzne i były podobne do zgłaszanych po podaniu prawidłowej dawki szczepionki.11

Dawki pertaktyny w różnych preparatach szczepionkowych

W celu zrozumienia potencjalnego ryzyka przedawkowania, warto zwrócić uwagę na standardowe dawki pertaktyny w poszczególnych preparatach szczepionkowych:

Nazwa szczepionki Zawartość pertaktyny w jednej dawce (0,5 ml) Grupa docelowa
Adacel 3 mikrogramy Szczepionka dla młodzieży i dorosłych
Adacel Polio 3 mikrogramy Szczepionka dla młodzieży i dorosłych
Boostrix 2,5 mikrograma Szczepionka dla młodzieży i dorosłych
Boostrix Polio 2,5 mikrograma Szczepionka dla młodzieży i dorosłych
Infanrix-IPV 8 mikrogramów Szczepionka dla niemowląt i dzieci

Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Na podstawie dostępnych danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających pertaktynę, nie zidentyfikowano specyficznych niebezpieczeństw związanych z przedawkowaniem tego antygenu. Wszystkie raportowane przypadki przedawkowania charakteryzowały się profilem działań niepożądanych podobnym do tego obserwowanego przy standardowym dawkowaniu.12 13 14

Warto zauważyć, że pertaktyna jako składnik szczepionek występuje zawsze w połączeniu z innymi antygenami (toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, inne antygeny krztuśca, a w niektórych przypadkach również inaktywowane wirusy poliomyelitis). W związku z tym, potencjalne działania niepożądane po przedawkowaniu mogą wynikać z kombinacji wszystkich składników, a nie tylko samej pertaktyny.15 16

Tabela objawów przedawkowania pertaktyny

Na podstawie dostępnych danych z charakterystyk produktów leczniczych, poniżej przedstawiono tabelę z potencjalnymi objawami przedawkowania szczepionek zawierających pertaktynę (należy podkreślić, że są one analogiczne do standardowych działań niepożądanych szczepionek przy prawidłowym dawkowaniu):

Objawy potencjalnego przedawkowania Opis Uwagi dotyczące dawki
Reakcje miejscowe Ból, zaczerwienienie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia – analogiczne do reakcji przy standardowym dawkowaniu Nie określono specyficznej dawki powodującej nasilenie objawów
Reakcje ogólnoustrojowe Gorączka, zmęczenie, ból głowy – analogiczne do reakcji przy standardowym dawkowaniu Nie określono specyficznej dawki powodującej nasilenie objawów
Inne objawy Brak specyficznych objawów charakterystycznych dla przedawkowania pertaktyny Nie określono specyficznej dawki progowej

Należy podkreślić, że na podstawie dostępnych charakterystyk produktów leczniczych, nie ma danych wskazujących na występowanie specyficznych objawów klinicznych związanych z przedawkowaniem pertaktyny, które byłyby odmienne od profilu bezpieczeństwa obserwowanego przy standardowym dawkowaniu.17 18 19

Postępowanie po przedawkowaniu

W charakterystykach produktów leczniczych zawierających pertaktynę nie określono specyficznego postępowania w przypadku przedawkowania. Biorąc pod uwagę, że zgłaszane działania niepożądane po przedawkowaniu są podobne do tych obserwowanych przy standardowym dawkowaniu, postępowanie kliniczne powinno opierać się na leczeniu objawowym i monitorowaniu pacjenta zgodnie z protokołami dotyczącymi standardowych reakcji poszczepiennych.20 21

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl