przykurcz Volkmanna
Przykurcz Volkmanna (zespół Volkmanna, niedokrwienny przykurcz Volkmanna) to poważne powikłanie będące następstwem niedokrwienia przedramienia, najczęściej po złamaniu kości w okolicy stawu łokciowego lub przedramienia. Charakteryzuje się postępującym niedokrwieniem, obrzękiem, martwicą mięśni i włóknieniem, co prowadzi do trwałego przykurczu zgięciowego ręki i palców.
Patofizjologia przykurczu Volkmanna związana jest z zespołem ciasnoty przedziałów powięziowych. Wzrost ciśnienia w zamkniętych przestrzeniach międzypowięziowych prowadzi do zaburzenia mikrokrążenia, niedotlenienia tkanek, a w konsekwencji do martwicy mięśni i nerwów. Do głównych przyczyn należą złamania nadkłykciowe kości ramiennej, złamania przedramienia, urazy tętnic, długotrwałe unieruchomienie kończyny w ciasnym opatrunku gipsowym.
Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej charakterystycznych objawów: bólu nieproporcjonalnego do urazu, zaburzeń czucia, osłabienia siły mięśniowej, bólu przy biernym rozciąganiu mięśni, bladości, ochłodzenia kończyny oraz zaniku tętna. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić porażenie nerwu łokciowego, uszkodzenie splotu ramiennego oraz zespół kanału nadgarstka.
Leczenie przykurczu Volkmanna w fazie ostrej obejmuje natychmiastową fasciotomię (nacięcie powięzi) w celu dekompresji przedziałów powięziowych i przywrócenia prawidłowego ukrwienia. W fazie przewlekłej stosuje się fizjoterapię, operacje rekonstrukcyjne ścięgien i nerwów, a w ciężkich przypadkach transpozycje mięśni. Rokowanie zależy od szybkości interwencji i stopnia uszkodzenia tkanek.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół przedziałów powięziowych – Objawy
Zespół przedziałów powięziowych (Compartment syndrome) to stan charakteryzujący się wzrostem ciśnienia wewnątrzprzedziałowego (ICP), prowadzącym do upośledzenia perfuzji tkanek i ryzyka martwicy. Ostra postać rozwija się nagle, zwykle w ciągu kilku godzin od urazu, z bólem nieproporcjonalnym do urazu nasilającym się przy biernym rozciąganiu mięśni, napięciem i twardością przedziału oraz parestezjami. Klasyczne objawy „5P” (ból, parestezje, bladość, porażenie, brak tętna) pojawiają się jednak późno, gdy uszkodzenia są już nieodwracalne. Pomiar ICP powyżej 30 mmHg lub różnica między ciśnieniem rozkurczowym a ICP <30 mmHg potwierdza rozpoznanie. Okno terapeutyczne jest bardzo wąskie – fasciotomia powinna być wykonana w ciągu 6 godzin od wystąpienia objawów, gdyż po 6-8 godzinach dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia mięśni i nerwów, a po 36 godzinach interwencja chirurgiczna zwykle nie przynosi korzyści. Nieleczony zespół może prowadzić do martwicy mięśni, trwałego uszkodzenia nerwów, rabdomiolizy, amputacji, a nawet zgonu.
bladość skóry, ból neuropatyczny, ból nieproporcjonalny, brak tętna, ciśnienie wewnątrzprzedziałowe, fasciotomia, hipoestezja, hipoksja, martwica tkanki, mioglobinuria, niedokrwienie, obrzęk mięśnia, opadanie stopy, parestezja, patofizjologia, porażenie mięśni, powięź, przedział mięśniowy, przedział przedni podudzia, przedział tylny głęboki, przedział tylny powierzchowny, przykurcz Volkmanna, rabdomioliza, rozpad mięśni, ruch bierny, uszkodzenie nerwu, zespół przedziału brzusznego, zespół przedziału powięziowego, złamanie przeciążeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół przedziałów powięziowych – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół przedziałów powięziowych (ZPP), zarówno ostry (OZPP), jak i przewlekły (PZPP), stanowi poważne wyzwanie kliniczne ze względu na ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia tkanek i powikłań takich jak przykurcz Volkmanna, infekcje czy amputacje. Wczesna diagnoza i szybkie wdrożenie fasciotomii, najlepiej w ciągu 6 godzin od wystąpienia objawów, znacząco poprawiają rokowanie funkcjonalne i zmniejszają ryzyko powikłań; opóźnienie powyżej 8 godzin wiąże się z wyższym ryzykiem martwicy mięśni, infekcji (częstość SSI po fasciotomii wynosi 20,8%) oraz amputacji. Czynniki ryzyka powikłań obejmują m.in. wyższe BMI (>24,69 kg/m²), historię palenia oraz złamania otwarte. Wskaźnik śmiertelności u pacjentów z OZPP wymagających fasciotomii może sięgać 15%, a u osób z ciężkimi urazami jest jeszcze wyższy. W przypadku PZPP, szczególnie u personelu wojskowego, skuteczność leczenia chirurgicznego jest ograniczona (powrót do pełnej sprawności u 20-45% pacjentów), a czynniki prognostyczne wyników rehabilitacji pozostają niejasne.
bliznowacenie, dekompresja, fasciotomia, infekcja, martwica tkanek, niedokrwienie, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, nomogram predykcyjny, ostry zespół przedziałów powięziowych, przewlekły wysiłkowy zespół przedziałów powięziowych, przykurcz mięśni, przykurcz Volkmanna, sepsa, wstrząs, zakażenie miejsca operowanego, zespół przedziałów powięziowych, złamanie otwarte