Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)

Wpływ szczepionki Tdap na płodność, ciążę i laktację

W praktyce klinicznej niezwykle istotne jest posiadanie przez lekarza aktualnej wiedzy dotyczącej bezpieczeństwa stosowania szczepionek u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Szczepionka Tdap (przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi) wymaga szczególnej uwagi w tych grupach pacjentów ze względu na potencjalne korzyści i ryzyko.¹

Charakterystyka produktu

Tdap Szczepionka to zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, będąca szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa, złożona), adsorbowana, o zmniejszonej zawartości antygenu. Jedna dawka (0,5 ml) zawiera oczyszczony toksoid błoniczy (nie mniej niż 2 j.m.), oczyszczony toksoid tężcowy (nie mniej niż 20 j.m.) oraz oczyszczony toksoid krztuścowy (20 mikrogramów). Składniki te są adsorbowane na wodorotlenku glinu, uwodnionym (Al(OH)₃), odpowiadającym 0,5 mg aluminium (Al³⁺).²

Toksyny błonicy i tężca są uzyskiwane z hodowli Corynebacterium diphtheriae oraz Clostridium tetani, natomiast toksyna krztuśca pochodzi z hodowli Bordetella pertussis. Wszystkie toksyny są oczyszczane i poddawane detoksykacji. Należy zaznaczyć, że szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, stosowanego w procesie wytwarzania.³

Wpływ na ciążę

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania szczepionki Tdap u kobiet w ciąży są ograniczone. Lekarz musi poinformować pacjentkę, że istnieją tylko ograniczone dane lub brak danych dotyczących stosowania tej szczepionki w okresie ciąży.⁴

Przeprowadzone badania na zwierzętach dotyczące potencjalnego szkodliwego wpływu na rozrodczość zostały ocenione jako niewystarczające do pełnej oceny bezpieczeństwa.⁵ Należy jednak podkreślić, że podobnie jak w przypadku innych szczepionek inaktywowanych, nie należy spodziewać się szkodliwego wpływu na płód.⁶

W przypadku konieczności zaszczepienia kobiety w ciąży, szczepionka Tdap powinna być stosowana wyłącznie wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, a potencjalne korzyści dla matki wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja o podaniu szczepionki powinna być podjęta po dokładnej analizie indywidualnego przypadku.⁷

Wpływ na laktację

Lekarz powinien poinformować karmiącą piersią pacjentkę, że nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających wpływ szczepionki Tdap na niemowlęta karmione piersią przez matki, które zostały zaszczepione.⁸ W związku z tym, przed podjęciem decyzji o szczepieniu kobiety karmiącej piersią, należy starannie przeanalizować potencjalne korzyści i ryzyko takiego postępowania.⁹

Wpływ na płodność

Na podstawie dostępnych danych nie ma przesłanek sugerujących, że szczepionka Tdap mogłaby mieć jakikolwiek negatywny wpływ na płodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.¹⁰ Lekarz może zapewnić pacjentów, że przeprowadzone badania z zastosowaniem wielokrotnych dawek u szczurów nie wykazały żadnego negatywnego wpływu na narządy rozrodcze.¹¹

Rekomendacje dla lekarzy

Na podstawie przedstawionych danych, lekarz powinien stosować następujące podejście do pacjentek:

• Dokładna ocena korzyści i ryzyka podania szczepionki Tdap u kobiet w ciąży, przy czym szczepienie powinno być przeprowadzone tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne¹²
• Indywidualna analiza przypadku kobiety karmiącej piersią, z uwzględnieniem korzyści i potencjalnego ryzyka dla niemowlęcia¹³
• Przekazanie pacjentom planującym ciążę rzetelnej informacji, że nie ma dowodów na niekorzystny wpływ szczepionki na płodność¹⁴

Szczepionka Tdap, jako szczepionka inaktywowana, teoretycznie niesie mniejsze ryzyko powikłań dla ciężarnych w porównaniu ze szczepionkami żywymi atenuowanymi. Niemniej jednak, ze względu na ograniczone dane, należy zachować ostrożność przy jej stosowaniu w tej grupie pacjentek.¹⁵