Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Proces oceny bezpieczeństwa przedklinicznego szczepionki Tdap (przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, bezkomórkowa, złożona, adsorbowana, o zmniejszonej zawartości antygenu) obejmował standardowe badania toksykologiczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych. Dane te stanowią istotny element oceny profilu bezpieczeństwa przed rozpoczęciem badań klinicznych z udziałem ludzi.¹

Badania toksyczności ostrej

W ramach przedklinicznej oceny bezpieczeństwa szczepionki Tdap przeprowadzono szczegółowe badania toksyczności po podaniu pojedynczej dawki preparatu na szczurach. W badaniach tych oceniano potencjalne ostre działania toksyczne, które mogłyby wystąpić bezpośrednio po podaniu szczepionki. Uzyskane wyniki nie wykazały istotnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych z podaniem szczepionki.²

Badania toksyczności przewlekłej

Ocenę bezpieczeństwa długoterminowego stosowania przeprowadzono w badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu szczepionki na modelach szczurzych. Badania te miały na celu wykrycie potencjalnych efektów toksycznych, które mogłyby rozwinąć się przy powtarzalnej ekspozycji na składniki szczepionki. Podczas tych badań nie zaobserwowano istotnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu przy wielokrotnym podaniu.³

Reakcje miejscowe w miejscu podania

W trakcie przedklinicznych badań bezpieczeństwa odnotowano występowanie umiarkowanych miejscowych reakcji w miejscu wstrzyknięcia szczepionki u badanych zwierząt. Reakcje te stanowiły jedyne zaobserwowane działania niepożądane i są zgodne z przewidywanym profilem bezpieczeństwa dla szczepionek adsorbowanych na wodorotlenku glinu. Miejscowe reakcje obejmowały głównie przejściowy stan zapalny i były naturalną odpowiedzią immunologiczną na podanie szczepionki zawierającej adiuwant.⁴

Badania toksycznego wpływu na reprodukcję

Należy zaznaczyć, że w ramach przedklinicznej oceny bezpieczeństwa szczepionki Tdap nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających potencjalny toksyczny wpływ na płodność zwierząt. Nie wykonano również specjalistycznych badań oceniających wpływ szczepionki na rozwój zarodkowo-płodowy, przebieg ciąży, poród oraz rozwój pourodzeniowy potomstwa.⁵

Skład szczepionki a aspekty bezpieczeństwa

Szczepionka Tdap zawiera jako substancje czynne oczyszczone toksoidy błoniczy (nie mniej niż 2 j.m.), tężcowy (nie mniej niż 20 j.m.) oraz krztuścowy (20 mikrogramów), które są adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym (Al(OH)₃), odpowiadającym 0,5 mg aluminium (Al³⁺). Toksoidy pozyskiwane są z hodowli Corynebacterium diphtheriae (błonica), Clostridium tetani (tężec) oraz Bordetella pertussis (krztusiec), a następnie są oczyszczane i poddawane procesowi detoksykacji.⁶

Warto odnotować, że szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, który jest stosowany podczas procesu produkcyjnego. Obecność tego związku w śladowych ilościach nie wykazała żadnego negatywnego wpływu na bezpieczeństwo w przeprowadzonych badaniach przedklinicznych.⁷

Kompleksowa ocena danych przedklinicznych

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa szczepionki Tdap, uzyskane w badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej na szczurach, nie wskazują na występowanie istotnego ryzyka dla człowieka poza przewidywalnymi miejscowymi reakcjami w miejscu wstrzyknięcia. Brak jest jednak szczegółowych danych z badań dotyczących wpływu na płodność i rozwój, co stanowi ograniczenie dostępnych informacji przedklinicznych.⁸