Specjalne ostrzeżenia
DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana

DTP-szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana zawiera minimalnie 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego (60 j.m. w badaniu na myszach) oraz 4 j.m. inaktywowanego Bordetella pertussis w dawce 0,5 ml. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego w celu wykluczenia przeciwwskazań. Szczepienie wymaga zapewnienia możliwości natychmiastowego leczenia wstrząsu anafilaktycznego. U pacjentów z niedoborami odporności lub immunosupresją zaleca się przesunięcie szczepienia do zakończenia terapii oraz kontrolę poziomu przeciwciał po immunizacji. Szczególną ostrożność należy zachować u wcześniaków urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży, monitorując czynność oddechową przez 48-72 godziny po szczepieniu w warunkach szpitalnych ze względu na ryzyko bezdechu.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania DTP-Szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej adsorbowanej

Prawidłowe zastosowanie DTP-Szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej adsorbowanej wymaga przestrzegania określonych środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Szczepionka zawiera nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego w badaniu na świnkach morskich (nie mniej niż 60 j.m. w badaniu na myszach białych) oraz nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis w jednej dawce (0,5 ml).1

Postępowanie przed szczepieniem

Przed podaniem szczepionki konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych szczepień oraz potencjalnych działań niepożądanych, które mogły po nich wystąpić. Niezbędne jest również wykonanie pełnego badania lekarskiego pacjenta. Procedury te mają na celu identyfikację ewentualnych przeciwwskazań do szczepienia.2

Ryzyko reakcji anafilaktycznej

Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych w formie iniekcji, należy zapewnić możliwość natychmiastowego leczenia w razie wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego po podaniu szczepionki. Personel medyczny powinien dysponować odpowiednim wyposażeniem i preparatami umożliwiającymi szybką interwencję w przypadku takiego powikłania.3

Pacjenci z zaburzeniami odporności

U pacjentów z niedoborami odporności lub poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu odpowiedź immunologiczna na szczepionkę może być osłabiona. W takich przypadkach zaleca się:

  • Przesunięcie terminu szczepienia do zakończenia terapii immunosupresyjnej
  • Wykonanie oznaczenia poziomu przeciwciał przeciwbłoniczych, przeciwtężcowych i przeciwkrztuścowych po szczepieniu w celu oceny skuteczności immunizacji

Odpowiednie dostosowanie schematu szczepień u tych pacjentów może pomóc w uzyskaniu optymalnej odpowiedzi immunologicznej.4

Szczepienie wcześniaków

Szczególną ostrożność należy zachować podczas szczepienia bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży), zwłaszcza tych z objawami niedojrzałości układu oddechowego. W tej grupie pacjentów istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia bezdechu po szczepieniu, dlatego zaleca się:

  • Monitorowanie czynności oddechowych przez 48 do 72 godzin po podaniu szczepionki
  • Obserwację w warunkach szpitalnych

Pomimo tego ryzyka, nie należy rezygnować ze szczepienia ani go odraczać ze względu na znaczne korzyści wynikające z immunizacji tej grupy pacjentów.5

Pacjenci z zaburzeniami krzepliwości

Należy zachować szczególną ostrożność podczas szczepienia pacjentów z zaburzeniami krzepliwości krwi. Brak jest danych dotyczących immunogenności i reaktywności przy podskórnym podawaniu szczepionki u pacjentów z tymi schorzeniami. Decyzję o szczepieniu oraz wyborze drogi podania szczepionki w tej grupie pacjentów należy podejmować indywidualnie, uwzględniając potencjalne korzyści i ryzyko.6

Jednoczesne podawanie z innymi szczepionkami

W przypadku jednoczesnego podawania DTP-Szczepionki z skoniugowaną szczepionką przeciw pneumokokom obserwuje się zwiększoną częstość występowania reakcji gorączkowych. Z tego względu zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwgorączkowych, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia wysokiej gorączki u pacjenta.7

Potencjalne reakcje alergiczne związane z tiomersalem

Szczepionka zawiera tiomersal jako środek konserwujący, co może powodować wystąpienie reakcji alergicznych u osób wrażliwych. Przed szczepieniem należy dokładnie ustalić, czy u pacjenta:

  • Występowały w przeszłości reakcje alergiczne
  • Występują obecnie znane alergie
  • Pojawiły się jakiekolwiek zaburzenia stanu zdrowia po wcześniejszych szczepieniach

Identyfikacja pacjentów z ryzykiem reakcji alergicznej na składniki szczepionki jest kluczowa dla bezpiecznego przeprowadzenia szczepienia.8

Technika podania szczepionki

Przy podawaniu szczepionki należy przestrzegać następujących zasad:

  • Nie podawać donaczyniowo – przed wstrzyknięciem należy upewnić się, że igła nie jest wprowadzona do naczynia krwionośnego poprzez aspirację
  • Po szczepieniu pacjent powinien pozostać 30 minut pod obserwacją lekarza w celu monitorowania potencjalnych natychmiastowych reakcji poszczepiennych

Prawidłowa technika podania szczepionki minimalizuje ryzyko powikłań, a odpowiedni okres obserwacji po szczepieniu umożliwia szybką interwencję w przypadku wystąpienia reakcji niepożądanych.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl