Właściwości farmakodynamiczne
DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest inaktywowanym preparatem pełnokomórkowym, przeznaczonym do indukcji czynnej odporności przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Zawiera toksoid błoniczy (≥30 j.m./0,5 ml), toksoid tężcowy (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich, ≥60 j.m. w badaniu na myszach) oraz zawiesinę inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis (≥4 j.m./0,5 ml). Toksoidy są pozyskiwane z toksyn bakteryjnych pochodzących z hodowli Corynebacterium diphtheriae i Clostridium tetani, które następnie są inaktywowane formaldehydem i oczyszczane. Komponent krztuścowy uzyskuje się przez chemiczną inaktywację i odtoksycznienie pałeczek Bordetella pertussis. Preparat zawiera również wodorotlenek glinu (≤0,7 mg Al³⁺) jako adiuwant, który wzmacnia odpowiedź immunologiczną, a zawiesina krztuścowa dodatkowo pełni funkcję adiuwanta wobec toksoidów.
Właściwości farmakodynamiczne DTP – Szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej adsorbowanej
DTP – Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana należy do grupy farmakoterapeutycznej szczepionek przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi pełnokomórkowych, inaktywowanych (kod ATC: J07AJ51). Jej głównym działaniem farmakodynamicznym jest wywoływanie czynnej odporności przeciw trzem chorobom zakaźnym: błonicy, tężcowi i krztuścowi.1
Składniki aktywne szczepionki i ich pochodzenie
Substancjami czynnymi preparatu są:
- Toksoid błoniczy (D) – adsorbowany na wodorotlenku glinu, w ilości nie mniejszej niż 30 j.m. na dawkę2
- Toksoid tężcowy (T) – adsorbowany na wodorotlenku glinu, w ilości nie mniejszej niż 40 j.m. w badaniu na świnkach morskich (nie mniej niż 60 j.m. w badaniu na myszach) na dawkę3
- Zawiesina inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis – pełnokomórkowy antygen krztuścowy (P), w ilości nie mniejszej niż 4 j.m. na dawkę4
Proces produkcji i inaktywacja komponentów
Toksoidy błoniczy i tężcowy otrzymywane są poprzez złożony proces produkcyjny, który obejmuje:
- Hodowlę szczepów Corynebacterium diphtheriae (dla toksoidu błoniczego) oraz Clostridium tetani (dla toksoidu tężcowego)
- Pozyskanie toksyn bakteryjnych z hodowli
- Inaktywację toksyn przy użyciu formaldehydu
- Koncentrację i oczyszczanie toksoidów
Składnik krztuścowy szczepionki uzyskiwany jest poprzez chemiczną inaktywację pałeczek Bordetella pertussis oraz proces odtoksycznienia.5
Mechanizm działania immunologicznego
Inaktywowane bakterie i toksoidy, mimo pozbawienia właściwości patogennych, zachowują kluczowe właściwości antygenowe swoich odpowiedników naturalnych (żywych bakterii i natywnych toksyn). Ta właściwość pozwala im na wywołanie specyficznej odpowiedzi immunologicznej organizmu, której efektem jest:6
- Wytworzenie swoistych przeciwciał przeciwko antygenom błoniczym, tężcowym i krztuścowym
- Uruchomienie mechanizmów prowadzących do powstania pamięci immunologicznej
Rola adiuwantów w szczepience
Szczepionka DTP zawiera system adiuwantów, który wzmacnia jej właściwości immunogenne:
- Wodorotlenek glinu pełni funkcję głównego adiuwantu, wzmacniając uodporniające właściwości szczepionki7
- Zawiesina komórek krztuśca – poza właściwościami antygenowymi, zapewnia dodatkowy efekt adiuwancyjny w stosunku do toksoidów błoniczego i tężcowego8
Skuteczność ochrony poszczepiennej
Ochronny poziom przeciwciał odpornościowych, zapewniający skuteczną ochronę przed zakażeniem tężcem, błonicą i krztuścem, osiągany jest po kompletnym cyklu szczepienia obejmującym:
- 3 dawki szczepienia pierwotnego
- 1 dawkę szczepienia uzupełniającego
Schemat ten jest zgodny z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych.9
Standardy jakości
DTP – Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana spełnia rygorystyczne wymagania jakościowe określone przez dwa uznane międzynarodowe standardy:
- Farmakopeę Europejską
- Światową Organizację Zdrowia (WHO)
Zgodność z tymi standardami zapewnia wysoką jakość, bezpieczeństwo i skuteczność preparatu.10
| Składnik szczepionki | Pochodzenie | Minimalna zawartość w dawce (0,5 ml) | Funkcja |
|---|---|---|---|
| Toksoid błoniczy | Corynebacterium diphtheriae | Nie mniej niż 30 j.m. | Indukcja odporności przeciw błonicy |
| Toksoid tężcowy | Clostridium tetani | Nie mniej niż 40 j.m. (badanie na świnkach morskich) Nie mniej niż 60 j.m. (badanie na myszach) |
Indukcja odporności przeciw tężcowi |
| Zawiesina inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis | Bordetella pertussis | Nie mniej niż 4 j.m. | Indukcja odporności przeciw krztuścowi + działanie adiuwancyjne |
| Wodorotlenek glinu (adjuwant) | – | Nie więcej niż 0,7 mg Al³⁺ | Wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Działania niepożądane – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Interakcje leku – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Profil bezpieczeństwa leku – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Przeciwwskazania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Przedawkowanie – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Skład i postać leku – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Specjalne ostrzeżenia – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Właściwości farmakodynamiczne – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Właściwości farmakokinetyczne – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo
- Wskazania do stosowania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo