Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toksoid krztuścowy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania toksoidu krztuścowego

Toksoid krztuścowy jest jednym z kluczowych składników szczepionek przeciwkrztuścowych bezkomórkowych, który powstaje w wyniku oczyszczenia i detoksykacji toksyny wytwarzanej przez bakterie Bordetella pertussis. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji zostały zebrane w ramach badań przeprowadzonych dla szczepionek zawierających ten składnik.¹

Badania toksykologiczne podstawowe

Konwencjonalne badania farmakologiczne dotyczące toksyczności po podaniu wielokrotnym toksoidu krztuścowego w składzie szczepionek nie ujawniły szczególnego ryzyka dla ludzi. Badania te stanowią podstawę oceny bezpieczeństwa przed rozpoczęciem badań klinicznych.^{2 3}

W badaniach szczepionki Tdap Szczepionka, zawierającej toksoid krztuścowy w dawce 20 mikrogramów, przeprowadzono ocenę toksyczności zarówno po podaniu pojedynczej dawki, jak i po podaniu wielokrotnym na modelu szczurzym. Wyniki nie wykazały żadnych istotnych działań niepożądanych poza umiarkowanymi miejscowymi reakcjami w miejscu wstrzyknięcia, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa toksoidu krztuścowego.⁴

Dane niekliniczne uzyskane dla szczepionki Infanrix-IPV, zawierającej 25 mikrogramów toksoidu krztuścowego, na podstawie konwencjonalnych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania, swoistej toksyczności oraz zgodności składników również nie ujawniły żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.⁵

Badania wpływu na reprodukcję

Szczególnie istotne są dane dotyczące wpływu toksoidu krztuścowego na rozród i rozwój, które zostały zebrane w ramach badań szczepionek wieloskładnikowych zawierających tę substancję. Badania toksycznego wpływu na reprodukcję zostały przeprowadzone dla niektórych preparatów zawierających toksoid krztuścowy i dostarczyły cennych informacji w trzech głównych obszarach:⁶

Wpływ na płodność

Dane niekliniczne uzyskane dla szczepionek zawierających toksoid krztuścowy, takich jak Boostrix i Boostrix Polio, nie ujawniły występowania szczególnego zagrożenia dla człowieka na podstawie konwencjonalnych badań wpływu na płodność samic szczurów i królików. Wyniki te sugerują, że toksoid krztuścowy w składzie szczepionek nie wpływa negatywnie na zdolności reprodukcyjne.^{7 8}

Wpływ na przebieg ciąży

Badania na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) wykazały, że toksoid krztuścowy zawarty w szczepionkach nie wywiera szkodliwego wpływu na rozwój zarodkowo-płodowy. Konwencjonalne badania dla szczepionki Adacel zawierającej toksoid krztuścowy w dawce 2,5 mikrograma wykazały brak szczególnego ryzyka dla rozwoju zarodka/płodu, porodu i rozwoju po urodzeniu.⁹

Podobnie, dane niekliniczne uzyskane dla szczepionki Boostrix, zawierającej 8 mikrogramów toksoidu krztuścowego, nie wskazują na szczególne zagrożenie dla człowieka na podstawie konwencjonalnych badań u szczurów i królików, dotyczących wpływu na rozwój zarodkowo-płodowy, a także przebieg porodu oraz rozwój po urodzeniu (aż do zakończenia laktacji).^{10 11}

Warto odnotować, że dla niektórych szczepionek, takich jak Tdap Szczepionka, nie przeprowadzono specyficznych badań toksycznego wpływu na płodność oraz rozwój, koncentrując się głównie na badaniach toksyczności po podaniu pojedynczym i wielokrotnym.¹²

Różnice w dawkowaniu toksoidu krztuścowego

Warto zauważyć, że zawartość toksoidu krztuścowego w różnych szczepionkach wieloskładnikowych jest zróżnicowana i może wynosić od 2,5 mikrograma (Adacel, Adacel Polio) przez 8 mikrogramów (Boostrix, Boostrix Polio), 20 mikrogramów (Tdap Szczepionka) do 25 mikrogramów (Infanrix-IPV, Tetraxim). Mimo tych różnic, dane przedkliniczne dla wszystkich preparatów konsekwentnie wskazują na dobry profil bezpieczeństwa toksoidu krztuścowego.^{13 14 15 16 17}

Ograniczenia dostępnych danych

Należy zwrócić uwagę, że dla niektórych szczepionek zawierających toksoid krztuścowy, jak w przypadku szczepionki Tetraxim, w charakterystyce produktu leczniczego wskazano, że przedkliniczne dane o bezpieczeństwie nie mają zastosowania („Nie dotyczy”). Oznacza to, że dla tego konkretnego preparatu mogą nie być dostępne specyficzne dane przedkliniczne dotyczące toksoidu krztuścowego lub zostały one zastąpione danymi z badań klinicznych oraz doświadczeniami z innych podobnych preparatów.¹⁸

Ponadto, w przypadku szczepionki Tdap Szczepionka nie przeprowadzono badań toksycznego wpływu na płodność oraz rozwój, co stanowi pewne ograniczenie w kompleksowej ocenie bezpieczeństwa toksoidu krztuścowego w kontekście zdrowia reprodukcyjnego.¹⁹

Podsumowanie danych przedklinicznych

Dostępne dane przedkliniczne wskazują, że toksoid krztuścowy zawarty w różnych preparatach szczepionkowych charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa. Konwencjonalne badania toksykologiczne, w tym badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi.^{20 21}

Badania wpływu na reprodukcję, przeprowadzone dla niektórych szczepionek zawierających toksoid krztuścowy, nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy, przebieg porodu ani rozwój postnatalny.^{22 23}

Jedyne zaobserwowane działania niepożądane związane z tokoidem krztuścowym w badaniach przedklinicznych to umiarkowane miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia, co jest zgodne z profilem bezpieczeństwa obserwowanym w badaniach klinicznych i praktyce medycznej.²⁴