Interakcje
Toksoid krztuścowy

Interakcje toksoid krztuścowy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Toksoid krztuścowy jest istotnym składnikiem szczepionek przeciw krztuścowi stosowanych w profilaktyce zakażeń wywołanych przez Bordetella pertussis. Występuje w preparatach złożonych zawierających także toksoidy błonicy i tężca, często wzbogaconych dodatkowo o inne antygeny. Interakcje toksoidu krztuścowego z innymi produktami leczniczymi i substancjami wymagają szczegółowej analizy, ze względu na powszechne stosowanie tych szczepionek w schematach szczepień ochronnych.¹

Jednoczesne podawanie z innymi szczepionkami

Na podstawie wyników badań klinicznych, szczepionki zawierające toksoid krztuścowy mogą być podawane jednocześnie z wieloma innymi preparatami, co zostało dokładnie przeanalizowane w licznych badaniach. Nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji wpływających na skuteczność tych preparatów.²

Badania wykazały brak istotnych interakcji podczas jednoczesnego podawania szczepionek zawierających toksoid krztuścowy z następującymi preparatami:

• Szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) – nie zaobserwowano klinicznie istotnego wpływu na odpowiedź immunologiczną wobec antygenów zarówno szczepionki krztuścowej jak i HPV^{3 4}
• Inaktywowane szczepionki przeciw grypie – badania szczepionki Boostrix podawanej jednocześnie z trójwalentną inaktywowaną szczepionką przeciw grypie u osób w wieku 19-64 lat wykazały brak wpływu na odpowiedź immunologiczną na antygeny tężca, błonicy, toksoidu krztuścowego oraz antygeny wirusa grypy^{5 6}
• Szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B – brak istotnych klinicznie interakcji^{7 8}
• Szczepionki przeciw poliomyelitis (inaktywowane lub doustne) – nie zaobserwowano interferencji⁹
• Skoniugowane szczepionki przeciw meningokokom grup A, C, W-135 oraz Y (MenACWY) – badania kliniczne u osób w wieku 9-25 lat nie wykazały wpływu na odpowiedź immunologiczną na antygeny tężca, błonicy oraz antygeny meningokokowe, choć zaobserwowano niższe średnie geometryczne stężenia (GMCs) dla antygenów krztuśca, jednak bez istotnej klinicznie interferencji¹⁰
• Szczepionki przeciw półpaścowi (nieżywe) – dane kliniczne u osób w wieku 50 lat i starszych wykazały brak wpływu na odpowiedź immunologiczną na antygeny tężca, błonicy, toksoidu krztuścowego (PT), hemaglutyniny włókienkowej (FHA) oraz antygeny półpaśca, choć zaobserwowano niższe GMC dla antygenu pertaktyny (PRN), jednak bez istotnej klinicznie interferencji¹¹
• Szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR)/ospie wietrznej (MMRV) – brak istotnych interakcji^{12 13}
• Szczepionki przeciw Haemophilus influenzae typ b – można podawać jednocześnie lub łączyć ze szczepionką Haemophilus influenzae typ b (Act-HIB)^{14 15}

Ważne zasady jednoczesnego podawania szczepionek

W przypadku konieczności jednoczesnego podania szczepionek zawierających toksoid krztuścowy z innymi preparatami, należy przestrzegać następujących zasad:

• Wstrzyknięcia należy wykonać w różne kończyny lub różne miejsca ciała^{16 17}
• Szczepionki zawierające toksoid krztuścowy, jako szczepionki inaktywowane, mogą być podawane jednocześnie z innymi szczepionkami lub immunoglobulinami wstrzykiwanymi w inne miejsce ciała, zgodnie z powszechnie przyjętymi wytycznymi w sprawie szczepień^{18 19}

Jednoczesne stosowanie z immunoglobulinami

Dostępne dane wskazują, że szczepionki zawierające toksoid krztuścowy mogą być podawane równocześnie z immunoglobulinami, w tym z immunoglobuliną przeciwtężcową.²⁰ Jest mało prawdopodobne, aby jednoczesne podawanie szczepionek zawierających toksoid krztuścowy z immunoglobulinami skutkowało istotną klinicznie interferencją w wytwarzaniu odpowiedzi immunologicznej.²¹

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

U pacjentów otrzymujących leki immunosupresyjne może nie wystąpić prawidłowa odpowiedź immunologiczna na toksoid krztuścowy i inne składniki szczepionki. Wynika to z mechanizmu działania tych leków, które hamują prawidłową odpowiedź układu immunologicznego na antygeny szczepionkowe.^{22 23 24}

Dotyczy to pacjentów leczonych z powodu:

• Chorób nowotworowych
• Chorób autoimmunologicznych
• Po transplantacji narządów
• Przyjmujących systemowo kortykosteroidy i inne leki immunosupresyjne

Interakcje z alkoholem

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających toksoid krztuścowy nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Jednakże, z punktu widzenia medycznego, należy rozważyć następujące aspekty:

• Alkohol może mieć działanie immunosupresyjne przy regularnym, nadmiernym spożyciu, co teoretycznie może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienie
• Spożycie alkoholu bezpośrednio przed lub po szczepieniu może zwiększać ryzyko nasilenia niektórych działań niepożądanych, takich jak bóle głowy, zawroty głowy czy ogólne osłabienie
• Alkohol może maskować lub nasilać niektóre objawy niepożądane po szczepieniu

Z tego względu, choć nie istnieją formalne przeciwwskazania, zaleca się unikanie spożywania alkoholu w dniu szczepienia oraz przez 1-2 dni po szczepieniu preparatem zawierającym toksoid krztuścowy.

Tabela interakcji toksoidu krztuścowego z innymi produktami leczniczymi

Brak danych o interakcjach

Dla niektórych szczepionek zawierających toksoid krztuścowy nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji z innymi lekami i preparatami.²⁵ Jednakże, na podstawie wiedzy o mechanizmie działania i danych klinicznych dotyczących podobnych preparatów, można sformułować ogólne rekomendacje. Przy braku specyficznych danych, przeważa opinia, że jednoczesne podawanie szczepionek zawierających toksoid krztuścowy z innymi preparatami jest mało prawdopodobne, aby wywoływało istotne klinicznie interakcje.²⁶

W przypadku wątpliwości dotyczących potencjalnych interakcji, zaleca się konsultację z lekarzem specjalistą lub producentem danego preparatu.