Właściwości farmakodynamiczne
Fimbrie

Fimbrie – ogólny opis i charakterystyka

Fimbrie to strukturalne elementy bakteryjne, które odgrywają kluczową rolę w procesie patogenezy chorób infekcyjnych. W kontekście farmakodynamicznym, fimbrie typu 2 i 3 stanowią ważny składnik antygenowy szczepionek przeciwkrztuścowych. W preparacie Adacel Polio występują w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml zawiesiny do wstrzykiwań.¹

Właściwości immunogenne fimbrii w preparacie Adacel Polio

Fimbrie typu 2 i 3 są jednymi z kluczowych antygenów krztuścowych zawartych w szczepionce Adacel Polio, obok toksoidu krztuścowego, hemaglutyniny włókienkowej i pertaktyny. Właściwości farmakodynamiczne fimbrii przejawiają się w ich zdolności do indukowania odpowiedzi immunologicznej u szczepionych pacjentów w różnym wieku.²

Odpowiedź immunologiczna na fimbrie w różnych grupach wiekowych

Badania kliniczne wykazały wysoką skuteczność fimbrii typu 2 i 3 w indukowaniu odpowiedzi immunologicznej. W ciągu czterech tygodni od podania szczepionki Adacel Polio, seropozytywność dla fimbrii typu 2 i 3 osiągnęła następujące wartości:³

• 100% u dzieci w wieku 3-5 lat
• 99,5% u dzieci w wieku 5-6 lat
• 99,8% u dorosłych i młodzieży

⁴

Te dane potwierdzają, że fimbrie jako składnik antygenowy wykazują silną immunogenność we wszystkich badanych grupach wiekowych, co czyni je wartościowym komponentem szczepionki przeciwkrztuścowej.

Utrzymywanie się przeciwciał przeciwko fimbriom

Długoterminowe badania potwierdzają, że przeciwciała przeciwko fimbriom utrzymują się przez dłuższy czas po szczepieniu. Badania prowadzone z użyciem składnika Tdap szczepionki Adacel Polio wykazały, że seropozytywność względem fimbrii utrzymuje się na wysokim poziomie przez wiele lat po szczepieniu.⁵

U dzieci w wieku 4-6 lat wskaźnik seropozytywności dla fimbrii po 5 latach wynosił 98,7%. U młodzieży (11-17 lat) poziom seropozytywności po 3, 5 i 10 latach wynosił odpowiednio 98,3%, 99,5% i 100%. U dorosłych (18-64 lat) wskaźniki seropozytywności wynosiły 93,5%, 99,6% i 98,5% odpowiednio po 3, 5 i 10 latach od szczepienia.⁶

Utrzymywanie się immunogenności fimbrii w długoterminowej obserwacji

Badania przeprowadzone z użyciem szczepionki Adacel Polio dostarczyły szczegółowych danych na temat długoterminowego utrzymywania się seropozytywności względem różnych antygenów krztuścowych, w tym fimbrii. Obserwacje prowadzono po 1, 3, 5 i 10 latach od podania pojedynczej dawki przypominającej.⁷

⁸

Dane te wskazują na długotrwałe utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej na fimbrie we wszystkich grupach wiekowych, co potwierdza skuteczność tego antygenu w indukowaniu długotrwałej ochrony przeciwkrztuścowej.

Immunogenność fimbrii po powtórnym szczepieniu

Ocena immunogenności szczepionki Adacel po powtórnym szczepieniu przeprowadzonym 10 lat po uprzedniej dawce szczepionki Adacel lub Adacel Polio wykazała wysoką skuteczność w indukowaniu odpowiedzi immunologicznej na antygeny krztuścowe, w tym fimbrie. Miesiąc po szczepieniu przypominającym co najmniej 84% uczestników badania osiągnęło odpowiedź immunologiczną na antygeny krztuścowe.⁹

Immunogenność fimbrii u wcześniej nieszczepionych osób

Badania immunogenności przeprowadzone u osób dorosłych (≥ 40 lat), które nie otrzymały żadnej szczepionki zawierającej toksoid błoniczy i tężcowy w ciągu ostatnich 20 lat, wykazały wysoką skuteczność fimbrii w indukowaniu odpowiedzi immunologicznej. Po podaniu jednej dawki szczepionki Adacel Polio, 95,8% uczestników badania osiągnęło seropozytywność (≥ 5 j.m./ml) dla fimbrii.¹⁰

W badaniu oceniającym stan odporności przed szczepieniem i po każdej dawce w ramach trzydawkowego schematu szczepienia, średnie geometryczne stężenia (GMC) przeciwciał przeciwko fimbriom wzrosły z 6,1 EU/ml przed szczepieniem do 149,6 EU/ml po podaniu dawki szczepionki Adacel Polio.¹¹

Immunogenność fimbrii u kobiet w ciąży i przekazywanie przeciwciał niemowlętom

Przeciwciała przeciwko fimbriom wytwarzane po szczepieniu kobiet w ciąży są przekazywane rozwijającemu się płodowi, zapewniając niemowlęciu bierną ochronę w pierwszych miesiącach życia. Szczepienie kobiet w drugim lub trzecim trymestrze ciąży okazało się optymalne dla przekazania przeciwciał rozwijającemu się płodowi.¹²

Stężenie przeciwciał przeciwko fimbriom u niemowląt urodzonych przez zaszczepione matki

Badania wykazały znacząco wyższe stężenia przeciwciał przeciwko fimbriom u niemowląt urodzonych przez kobiety zaszczepione w czasie ciąży w porównaniu z niemowlętami urodzonymi przez niezaszczepione matki:¹³

• W pierwszym badaniu średnia geometryczna stężeń (GMC) dla przeciwciał przeciwko fimbriom u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione szczepionką Adacel wynosiła 1867,0 EU/ml po urodzeniu i 510,4 EU/ml w wieku 2 miesięcy. W grupie kontrolnej wartości te wynosiły odpowiednio 48,5 EU/ml i 12,0 EU/ml. Stosunek GMC (grupa szczepiona/grupa kontrolna) wynosił 38,5 po urodzeniu i 42,5 po 2 miesiącach.¹⁴
• W drugim badaniu średnia geometryczna stężeń (GMC) dla przeciwciał przeciwko fimbriom u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione szczepionką Adacel wynosiła 939,6 EU/ml po urodzeniu i 220,0 EU/ml w wieku 2 miesięcy. W grupie kontrolnej wartości te wynosiły odpowiednio 31,5 EU/ml i 9,0 EU/ml. Stosunek GMC (grupa szczepiona/grupa kontrolna) wynosił 29,8 po urodzeniu i 24,4 po 2 miesiącach.¹⁵

Wyższe stężenia przeciwciał przeciwko fimbriom u niemowląt urodzonych przez zaszczepione matki zapewniają im ochronę bierną przeciw krztuścowi w pierwszych 2-3 miesiącach życia, przed rozpoczęciem własnego cyklu szczepień.¹⁶

Skuteczność szczepionki przeciw krztuścowi u niemowląt urodzonych przez zaszczepione matki

Skuteczność szczepionki w zakresie ochrony przed krztuścem w pierwszych 2-3 miesiącach życia u niemowląt urodzonych przez kobiety zaszczepione w trzecim trymestrze ciąży została oceniona w trzech badaniach obserwacyjnych. Ogólna skuteczność wyniosła ponad 90%.^90%.”>17

Badania te wykazały, że szczepienie kobiet w ciąży preparatem zawierającym fimbrie zapewnia wysoką ochronę niemowlętom przed krztuścem w okresie przed rozpoczęciem ich własnego programu szczepień:

• Badanie w Wielkiej Brytanii (Adacel Polio): skuteczność szczepionki 93% (95% CI: 81-97%) w okresie obserwacji 2 miesięcy
• Badanie w USA (Adacel): skuteczność szczepionki 91,4% (95% CI: 19,5-99,1%) w okresie obserwacji 2 miesięcy
• Badanie w Wielkiej Brytanii (Adacel Polio): skuteczność szczepionki 93% (95% CI: 89-95%) w okresie obserwacji 3 miesięcy

¹⁸

Znaczenie fimbrii w całościowej odpowiedzi immunologicznej na składniki krztuścowe

Fimbrie jako jeden z antygenów krztuścowych w szczepionce Adacel Polio przyczyniają się do kompleksowej odpowiedzi immunologicznej organizmu na Bordetella pertussis. W porównaniu z innymi antygenami krztuścowymi, fimbrie wykazują szczególnie wysoką immunogenność, co przejawia się w wysokich stężeniach przeciwciał zarówno u osób szczepionych, jak i u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione w ciąży.

Dane wskazują, że fimbrie jako składnik szczepionki Adacel Polio stanowią ważny element ochrony przeciwkrztuścowej, zapewniając wysoki poziom seropozytywności u szczepionych osób oraz skuteczną ochronę bierną u niemowląt urodzonych przez zaszczepione matki.^90%.”>19