Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Poliowirus typ 2

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania poliowirusa typ 2

Poliowirus typ 2 wchodzi w skład szczepionek przeciwko poliomyelitis, takich jak Boostrix Polio. Prawidłowe zastosowanie tej substancji czynnej wymaga przestrzegania określonych zasad ostrożności oraz świadomości potencjalnych zagrożeń związanych z jej stosowaniem. Należy pamiętać, że szczepionka zawierająca inaktywowany poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) w ilości 8 jednostek antygenu D wymaga szczególnej uwagi klinicznej w określonych przypadkach.¹

Wywiad lekarski i kwalifikacja do szczepienia

Przed podaniem szczepionki zawierającej poliowirus typu 2 konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego, ze szczególnym uwzględnieniem poprzednich szczepień i ewentualnych działań niepożądanych, które mogły wystąpić po ich podaniu. W przypadku preparatu Boostrix Polio, zawierającego poliowirus typ 2, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z określonymi stanami klinicznymi.²

Zaburzenia krzepnięcia i trombocytopenia

Szczepionki zawierające poliowirus typ 2 powinny być ostrożnie stosowane u osób z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia, ponieważ po podaniu domięśniowym może u nich wystąpić krwawienie. W takich przypadkach, jeżeli podanie szczepionki jest zgodne z oficjalnymi zaleceniami, można rozważyć podanie jej drogą podskórną. Niezależnie od wybranej drogi podania, po wstrzyknięciu szczepionki należy zastosować zdecydowany ucisk w miejscu iniekcji (bez rozcierania) przez co najmniej 2 minuty.³

Reakcje anafilaktyczne

W przypadku stosowania preparatów zawierających poliowirus typ 2, podobnie jak przy podawaniu innych szczepionek w iniekcjach, należy zapewnić pacjentom możliwość odpowiedniego natychmiastowego leczenia w przypadku wystąpienia po szczepieniu reakcji anafilaktycznej. Należy pamiętać, że szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny, co może stanowić potencjalne ryzyko dla osób z nadwrażliwością na te substancje.^{4 5}

Droga podania

Szczepionki zawierające poliowirus typ 2 w żadnym przypadku nie powinny być podawane donaczyniowo. Standardową drogą podania jest droga domięśniowa, a w szczególnych przypadkach (np. zaburzenia krzepnięcia) podskórna.⁶

Zaburzenia neurologiczne

Należy dokładnie rozważyć potencjalne ryzyko i korzyść z podania szczepionki zawierającej poliowirus typ 2 u pacjentów z obecnie rozpoznanym lub postępującym ciężkim zaburzeniem neurologicznym. Drgawki gorączkowe w wywiadzie, drgawki w wywiadzie rodzinnym oraz działania niepożądane po wcześniejszych szczepieniach w wywiadzie rodzinnym nie stanowią jednak przeciwwskazania do podania szczepionki.⁷

Omdlenia poszczepienne

Utrata przytomności (omdlenie) może wystąpić po podaniu lub nawet przed podaniem szczepionki zawierającej poliowirus typ 2, szczególnie u nastolatków, jako reakcja psychogenna na ukłucie igłą. Temu zdarzeniu mogą towarzyszyć objawy neurologiczne, takie jak:

• przemijające zaburzenia widzenia
• parestezje
• toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas odzyskiwania przytomności

⁸

Ważne jest zachowanie odpowiednich procedur, aby uniknąć urazów podczas omdleń. Zaleca się, aby pacjent w trakcie szczepienia i bezpośrednio po nim pozostawał w pozycji siedzącej lub leżącej.⁹

Zaburzenia odporności

Zakażenie wirusem zespołu nabytego niedoboru odporności (HIV) nie stanowi przeciwwskazania do podania szczepionki zawierającej poliowirus typ 2. Jednakże u pacjentów z zaburzeniami odporności może nie pojawić się prawidłowa odpowiedź immunologiczna. Należy zwrócić uwagę, że podobnie jak w przypadku każdej szczepionki, może nie dojść do wytworzenia ochronnej odpowiedzi immunologicznej u wszystkich zaszczepionych osób.¹⁰

Szczególne ostrzeżenia związane z komponentą krztuścową

Chociaż głównym tematem są ostrzeżenia dotyczące poliowirusa typu 2, warto zaznaczyć, że w przypadku szczepionki Boostrix Polio, zawierającej również komponentę krztuścową, należy szczególnie rozważyć decyzję o podaniu kolejnej dawki, jeśli po poprzednim szczepieniu szczepionką z komponentą krztuścową wystąpiły następujące objawy:

• gorączka ≥ 40,0ºC w ciągu 48 godzin po podaniu szczepionki, niewywołana przez jakikolwiek możliwy do zidentyfikowania czynnik
• zapaść lub stan podobny do wstrząsu (epizod hipotoniczno-hiporeaktywny) w ciągu 48 godzin po szczepieniu
• przewlekły, nieustanny płacz trwający ≥ 3 godzin, pojawiający się w ciągu 48 godzin po szczepieniu
• drgawki przebiegające z gorączką lub bez, występujące w ciągu 3 dni po szczepieniu

¹¹

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Szczepionki zawierające poliowirus typ 2, jak Boostrix Polio, mogą zawierać substancje pomocnicze o znanym działaniu, co ma znaczenie przy kwalifikacji do szczepienia:

• Kwas para-aminobenzoesowy (< 0,07 nanograma/dawkę) – może powodować reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego) i wyjątkowo skurcz oskrzeli
• Fenyloalanina (0,0298 mikrograma/dawkę) – może być szkodliwa dla pacjentów z fenyloketonurią (PKU), rzadką chorobą genetyczną, w której fenyloalanina gromadzi się w organizmie
• Sód – zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że szczepionkę uznaje się za „wolną od sodu”
• Potas – zawiera mniej niż 1 mmol (39 mg) potasu na dawkę, co oznacza, że szczepionkę uznaje się za „wolną od potasu”

¹² <sup data-drug="Boostrix Polio" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Substancje pomocnicze o znanym działaniu: Szczepionka zawiera 13

Identyfikowalność produktu

W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych zawierających poliowirus typ 2, należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu. Ma to szczególne znaczenie w kontekście monitorowania bezpieczeństwa i skuteczności szczepionek zawierających tę substancję czynną.¹⁴

Sytuacje szczególnego ryzyka i korzyści

W pewnych okolicznościach, potencjalne korzyści z podania szczepionki zawierającej poliowirus typ 2 mogą przeważyć nad potencjalnym ryzykiem. Ocena stosunku korzyści do ryzyka powinna być przeprowadzana indywidualnie dla każdego pacjenta, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji epidemiologicznej i stanu klinicznego pacjenta.¹⁵