Właściwości farmakodynamiczne
Poliowirus typ 2

Poliowirus typ 2, będący jednym z trzech serotypów wywołujących poliomyelitis, jest składnikiem inaktywowanej szczepionki Boostrix Polio, która zawiera 0,5 ml dawkę z 8 jednostkami antygenu D pochodzącymi ze szczepu MEF-1. Antygen ten jest adsorbowany na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), co zwiększa immunogenność preparatu. Badania kliniczne wykazały, że po miesiącu od podania szczepionki odsetek osób z ochronnym poziomem przeciwciał (≥8 ED50) przeciw poliowirusowi typu 2 wynosił 99,2-100% u dzieci (3-8 lat) oraz 99,6-100% u młodzieży i dorosłych (≥10 lat). Ochrona utrzymuje się długo – 5 lat po szczepieniu u dzieci 99,7% zachowuje poziom ochronny, a u dorosłych nawet 10 lat po szczepieniu 100% utrzymuje ochronę. Dawka przypominająca podana po 5 lub 10 latach skutecznie wzmacnia odpowiedź immunologiczną, osiągając 99-100% seropozytywności.

Poliowirus typ 2 – Wprowadzenie

Poliowirus typ 2 jest jednym z trzech typów serologicznych wirusa wywołującego chorobę Heinego-Medina (poliomyelitis), który stanowi istotny składnik szczepionek przeciw poliomyelitis, w tym szczepionki Boostrix Polio, zawierającej inaktywowane (zabite) formy wszystkich trzech typów poliowirusów. W szczepionce Boostrix Polio, która jest preparatem skojarzoną przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona) i poliomyelitis (inaktywowana), poliowirus typ 2 występuje jako inaktywowany antygen pochodzący ze szczepu MEF-1, namnażanego w hodowli komórkowej VERO.1

Dawkowanie i skład antygenowy

W 1 dawce (0,5 ml) szczepionki Boostrix Polio, poliowirus typ 2 (szczep MEF-1) zawarty jest w ilości 8 jednostek antygenu D, co stanowi standaryzowaną dawkę zapewniającą odpowiednią immunogenność. W porównaniu z innymi typami poliowirusa zawartymi w szczepionce, dawka ta jest najmniejsza – dla porównania typ 1 (szczep Mahoney) zawiera 40 jednostek antygenu D, a typ 3 (szczep Saukett) 32 jednostki antygenu D.2

Poliowirus typu 2, podobnie jak pozostałe komponenty szczepionki, adsorbowany jest na wodorotlenku glinu i fosforanie glinu, co zwiększa jego immunogenność. Adsorbenty te stanowią odpowiednio: wodorotlenek glinu uwodniony (Al(OH)3) 0,3 miligrama Al3+ oraz fosforan glinu (AlPO4) 0,2 miligrama Al3+.3

Odpowiedź immunologiczna na poliowirus typ 2

Wskaźniki seropozytywności po szczepieniu

Badania kliniczne wykazały, że poliowirus typu 2 zawarty w szczepionce Boostrix Polio wywołuje silną odpowiedź immunologiczną u osób w różnych grupach wiekowych. Po miesiącu od podania szczepionki, odsetek osób wykazujących poziom przeciwciał ≥8 ED50 (poziom uznawany za ochronny) wobec poliowirusa typu 2 wynosił 99,2-100% u dzieci w wieku 3-8 lat oraz 99,6-100% u młodzieży i dorosłych (osoby w wieku od 10 lat).4

Tak wysoki poziom seropozytywności świadczy o skuteczności indukcji odpowiedzi immunologicznej przez składową poliowirusa typu 2 zawartego w szczepionce, co jest kluczowe dla zapewnienia ochrony przed zakażeniem.

Długotrwałość odpowiedzi immunologicznej

Szczepionka Boostrix Polio zapewnia długotrwałą ochronę immunologiczną przeciwko poliowirusowi typu 2. Badania wykazały, że 5 lat po zaszczepieniu dzieci w wieku 4-8 lat, 99,7% z nich nadal utrzymywało ochronny poziom przeciwciał (≥8 ED50) przeciwko poliowirusowi typu 2. U młodzieży i dorosłych (w wieku 15 lat i starszych), nawet 10 lat po szczepieniu, 100% badanych utrzymywało ochronny poziom przeciwciał przeciwko temu typowi wirusa.5

Odpowiedź immunologiczna po podaniu kolejnej dawki

W badaniach oceniających odpowiedź immunologiczną po podaniu kolejnej dawki szczepionki Boostrix Polio zaobserwowano, że u osób, które otrzymały dawkę przypominającą 5 lat po pierwszej dawce (podanej w wieku 4-8 lat), ponad 99% wykazywało ochronne poziomy przeciwciał przeciwko wszystkim trzem typom wirusa polio, w tym przeciwko poliowirusowi typu 2.99% osób było seropozytywnych w stosunku do krztuśca oraz miało ochronne poziomy przeciwciał przeciw błonicy, tężcowi i wszystkim trzem typom wirusa polio.”>6

Również u osób dorosłych, podanie dawki szczepionki Boostrix Polio 10 lat po wcześniejszej dawce wywołało 100% ochronną odpowiedź immunologiczną wobec poliowirusa typu 2, co świadczy o silnym efekcie przypominającym tej szczepionki.7

Indukcja odpowiedzi immunologicznej u osób wcześniej nieszczepionych

Szczepionka Boostrix Polio wykazuje także zdolność do wywoływania odpowiedzi immunologicznej u osób, które wcześniej nie były szczepione lub których historia szczepień jest nieznana. Badania z udziałem osób dorosłych w wieku ≥40 lat, które nie otrzymały żadnej szczepionki zawierającej składnik błoniczy lub tężcowy w ciągu ostatnich 20 lat, wykazały, że po podaniu jednej dawki szczepionki Boostrix Polio osoby te uzyskiwały ochronne poziomy przeciwciał przeciwko wszystkim zawartym w szczepionce antygenom, w tym przeciwko poliowirusowi typu 2.8

Poliowirus typ 2 w szczepieniach kobiet w ciąży

Skuteczność ochrony biernej

Szczepienie kobiet w ciąży szczepionką Boostrix Polio zapewnia bierną ochronę noworodków nie tylko przed krztuścem, ale także przed poliomyelitis, w tym wywoływanym przez poliowirus typu 2. Randomizowane badania wykazały, że u niemowląt urodzonych przez matki zaszczepione w 27-36 tygodniu ciąży szczepionką Boostrix (lub Boostrix Polio) obserwuje się wyższe stężenia przeciwciał przeciwko wszystkim antygenom zawartym w szczepionce, w tym przeciwko poliowirusowi typu 2.9

Wpływ na odpowiedź poszczepienną niemowląt

Badania oceniające wpływ szczepienia matek podczas ciąży na odpowiedź immunologiczną ich dzieci po szczepieniu pierwotnym i uzupełniającym szczepionką Infanrix hexa (zawierającą także inaktywowany poliowirus typu 2) wykazały, że nie występuje klinicznie istotna interferencja między szczepieniem matki a odpowiedzią dzieci na antygeny inaktywowanych wirusów polio, w tym typu 2.10

Zauważono co prawda niższe stężenia przeciwciał przeciwko antygenom krztuśca po szczepieniu pierwotnym i uzupełniającym u dzieci urodzonych przez matki zaszczepione szczepionką Boostrix w czasie ciąży, jednak nie wykazano takiego efektu w przypadku odpowiedzi na poliowirus, w tym typ 2.

Skuteczność rzeczywista ochrony przed poliomyelitis

Poliowirus typ 2 zawarty w szczepionce Boostrix Polio, jako część składowa szczepionki inaktywowanej przeciwko poliomyelitis, przyczynia się do ochrony przed zachorowaniem na chorobę Heinego-Medina. Badania obserwacyjne przeprowadzone w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Australii wykazały wysoką skuteczność rzeczywistą (VE) szczepionek Boostrix i Boostrix Polio podawanych kobietom w trzecim trymestrze ciąży w zapobieganiu krztuścowi u niemowląt, co pośrednio wskazuje również na skuteczność innych składowych, w tym poliowirusa typu 2.11

Skuteczność rzeczywista w różnych krajach

Kraj Szczepionka Rodzaj badania Skuteczność szczepienia (VE)
Wielka Brytania Boostrix Polio Retrospektywne, badanie przesiewowe 88% (95% CI: 79; 93)
Hiszpania Boostrix Prospektywne, kliniczno-kontrolne, dopasowane 90,9% (95% CI: 56,6; 98,1)
Australia Boostrix Prospektywne, kliniczno-kontrolne, dopasowane 69% (95% CI: 13; 89)

12

Należy zauważyć, że jeśli szczepienie matki nastąpi w ciągu dwóch tygodni poprzedzających poród, skuteczność szczepienia u niemowlęcia może być niższa niż wartości wskazane w powyższej tabeli.13

Porównanie z innymi szczepionkami przeciw poliomyelitis

Poliowirus typu 2 zawarty w szczepionce Boostrix Polio jest jednym z kluczowych antygenów zapewniających ochronę przed poliomyelitis. Skuteczność tej szczepionki w indukowaniu odpowiedzi immunologicznej przeciwko wszystkim trzem typom poliowirusów, w tym typu 2, potwierdzona została w licznych badaniach klinicznych, które wykazały zarówno wysokie wskaźniki seropozytywności po szczepieniu pierwotnym, jak i długotrwałość tej odpowiedzi. Co istotne, szczepionka Boostrix Polio, zawierająca inaktywowany poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) w ilości 8 jednostek antygenu D, stanowi element kompleksowej profilaktyki chorób zakaźnych, zapewniając skuteczną ochronę przed poliomyelitis, a także błonicą, tężcem i krztuścem.14

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl