Przedawkowanie
Kwas para-aminobenzoesowy

Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) jest składnikiem pomocniczym w szczepionkach Boostrix Polio, Infanrix-IPV oraz Priorix, występując w mikrośladowych ilościach: poniżej 0,07 ng na dawkę (0,5 ml) w Boostrix Polio i Infanrix-IPV oraz 6,5 ng w dawce Priorix. Analiza przypadków przedawkowania tych szczepionek, w tym podania dawki do dwukrotnie większej niż zalecana w przypadku Priorix (około 13 ng PABA), wykazała brak specyficznych działań niepożądanych związanych z nadmierną ekspozycją na PABA. Objawy zgłaszane po przedawkowaniu były zbliżone do tych obserwowanych po standardowej dawce i miały charakter niespecyficzny lub nie występowały wcale.

Przedawkowanie kwasu para-aminobenzoesowego

Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) występuje jako składnik pomocniczy w wielu szczepionkach, w tym w preparatach Boostrix Polio, Infanrix-IPV oraz Priorix. Przedawkowanie tej substancji w kontekście szczepionek wymaga szczególnej analizy bezpieczeństwa, zwłaszcza że jest to składnik występujący w śladowych ilościach.<sup data-drug="Boostrix Polio" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Szczepionka zawiera 1<sup data-drug="Infanrix-IPV" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Szczepionka zawiera 23

Występowanie kwasu para-aminobenzoesowego w szczepionkach

W analizowanych preparatach kwas para-aminobenzoesowy występuje w następujących stężeniach:

  • Boostrix Polio – mniej niż 0,07 nanograma w dawce (0,5 ml)<sup data-drug="Boostrix Polio" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Szczepionka zawiera 4
  • Infanrix-IPV – mniej niż 0,07 nanograma w dawce (0,5 ml)<sup data-drug="Infanrix-IPV" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Szczepionka zawiera 5
  • Priorix – 6,5 nanograma w każdej dawce6

Przypadki przedawkowania szczepionek zawierających kwas para-aminobenzoesowy

Przypadki przedawkowania szczepionek zawierających kwas para-aminobenzoesowy były raportowane w ramach monitorowania działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu. Dotyczy to wszystkich trzech analizowanych preparatów: Boostrix Polio, Infanrix-IPV oraz Priorix.789

W przypadku szczepionki Priorix odnotowano przypadki podania dawki do dwukrotnie większej niż zalecana.10 Oznacza to, że ilość kwasu para-aminobenzoesowego mogła osiągnąć poziom około 13 nanogramów, co nadal stanowi wartość mikrośladową.

Objawy przedawkowania kwasu para-aminobenzoesowego

Analiza zgłoszonych przypadków przedawkowania szczepionek zawierających kwas para-aminobenzoesowy wskazuje, że działania niepożądane występujące po przedawkowaniu były zbliżone do raportowanych po podaniu prawidłowej ilości szczepionki.1112

W przypadku Infanrix-IPV zgłaszane działania niepożądane nie miały charakteru specyficznego i były podobne do tych po podaniu prawidłowej dawki szczepionki.13

Co istotne, w przypadku szczepionki Priorix, pomimo podania dawki dwukrotnie większej niż zalecana, nie odnotowano żadnych działań niepożądanych powiązanych z przedawkowaniem.14

Ocena ryzyka przedawkowania

Biorąc pod uwagę mikrośladowe ilości kwasu para-aminobenzoesowego w analizowanych szczepionkach oraz brak specyficznych działań niepożądanych po przedawkowaniu szczepionek, ryzyko toksyczności związanej bezpośrednio z kwasem para-aminobenzoesowym wydaje się być minimalne. Nawet w przypadku dwukrotnego przekroczenia dawki, jak w przypadku Priorix, nie zaobserwowano specyficznych działań niepożądanych.15

Nazwa preparatu Zawartość kwasu para-aminobenzoesowego w dawce Raportowane przypadki przedawkowania Objawy przedawkowania Specyficzne działania niepożądane
Boostrix Polio < 0,07 nanograma Tak Zbliżone do objawów po standardowej dawce Nie zidentyfikowano
Infanrix-IPV < 0,07 nanograma Tak Niespecyficzne, podobne do standardowej dawki Nie zidentyfikowano
Priorix 6,5 nanograma Tak (do dwukrotności zalecanej dawki) Brak raportowanych działań niepożądanych Nie zidentyfikowano

Wnioski kliniczne

Na podstawie dostępnych danych z monitorowania działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu można stwierdzić, że przedawkowanie kwasu para-aminobenzoesowego w kontekście analizowanych szczepionek nie stanowi istotnego ryzyka klinicznego. Zarówno w przypadku Boostrix Polio, Infanrix-IPV, jak i Priorix, przedawkowanie szczepionki nie prowadziło do wystąpienia specyficznych działań niepożądanych, które mogłyby być przypisane bezpośrednio zwiększonej ekspozycji na kwas para-aminobenzoesowy.161718

Jest to zgodne z faktem, że kwas para-aminobenzoesowy występuje w tych preparatach w ilościach mikrośladowych, co minimalizuje potencjalne ryzyko toksyczności nawet w przypadku przedawkowania szczepionki.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl