Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas para-aminobenzoesowy

Kwas para-aminobenzoesowy (PABA), obecny jako substancja pomocnicza w szczepionkach takich jak Boostrix Polio, Infanrix-IPV oraz Priorix, może wywoływać istotne klinicznie działania niepożądane, w tym reakcje alergiczne typu późnego oraz rzadko skurcz oskrzeli. Zawartość PABA w dawce 0,5 ml wynosi poniżej 0,07 ng w Boostrix Polio i Infanrix-IPV oraz 6,5 ng w Priorix. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji alergicznych, astmą oskrzelową oraz chorobami atopowymi. Przed podaniem preparatu wskazane jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, zapewnienie możliwości natychmiastowego leczenia anafilaksji oraz obserwacja pacjenta przez minimum 15-30 minut. W dokumentacji medycznej należy odnotować nazwę i numer serii podawanego produktu oraz poinformować pacjenta o składzie preparatu.

  1. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu para-aminobenzoesowego
    1. Potencjalne działania niepożądane kwasu para-aminobenzoesowego
    2. Zawartość kwasu para-aminobenzoesowego w różnych preparatach
    3. Pacjenci wymagający szczególnej uwagi
    4. Zalecane środki ostrożności
    5. Identyfikowalność produktów zawierających kwas para-aminobenzoesowy
    6. Dodatkowe uwagi dotyczące kwasu para-aminobenzoesowego w kontekście innych substancji pomocniczych
    7. Postępowanie w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej
    8. Kolejne rozdziały

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu para-aminobenzoesowego

Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) jest substancją pomocniczą obecną w wielu preparatach farmaceutycznych, w tym w szczepionkach. Personel medyczny powinien zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leków zawierających tę substancję, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych związanych z jej obecnością. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leków zawierających kwas para-aminobenzoesowy.123

Potencjalne działania niepożądane kwasu para-aminobenzoesowego

Kwas para-aminobenzoesowy, obecny w preparatach leczniczych takich jak szczepionki Boostrix Polio, Infanrix-IPV i Priorix, może być przyczyną istotnych klinicznie działań niepożądanych. Do najważniejszych należą:456

789

Zawartość kwasu para-aminobenzoesowego w różnych preparatach

Zawartość kwasu para-aminobenzoesowego różni się w zależności od preparatu leczniczego. Lekarz powinien być świadomy faktycznych ilości tej substancji w stosowanych produktach:<sup data-drug="Boostrix Polio" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Szczepionka zawiera 10<sup data-drug="Infanrix-IPV" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="Szczepionka zawiera 1112

Produkt leczniczy Zawartość kwasu para-aminobenzoesowego Dawka
Boostrix Polio < 0,07 nanograma 0,5 ml (1 dawka)
Infanrix-IPV < 0,07 nanograma 0,5 ml (1 dawka)
Priorix 6,5 nanograma 0,5 ml (1 dawka)

Pacjenci wymagający szczególnej uwagi

Szczególną ostrożność podczas stosowania preparatów zawierających kwas para-aminobenzoesowy należy zachować u pacjentów:131415

161718

Zalecane środki ostrożności

Podczas stosowania preparatów zawierających kwas para-aminobenzoesowy zaleca się następujące środki ostrożności:192021

  • Przeprowadzenie dokładnego wywiadu medycznego przed podaniem preparatu, ze szczególnym uwzględnieniem występowania reakcji alergicznych w przeszłości
  • Zapewnienie pacjentom możliwości odpowiedniego natychmiastowego leczenia w przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej po podaniu leku
  • Obserwacja pacjenta po podaniu preparatu przez odpowiedni czas (zwykle minimum 15-30 minut)
  • Dostępność środków do leczenia reakcji anafilaktycznej w miejscu podania leku

222324

Identyfikowalność produktów zawierających kwas para-aminobenzoesowy

W celu poprawienia bezpieczeństwa stosowania produktów leczniczych zawierających kwas para-aminobenzoesowy jako substancję pomocniczą, należy zapewnić ich identyfikowalność. Lekarz powinien:252627

  • Czytelnie zapisać nazwę podawanego produktu w dokumentacji medycznej pacjenta
  • Odnotować numer serii podawanego produktu
  • Poinformować pacjenta o nazwie otrzymanego preparatu i jego składzie
  • Zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane zgodnie z lokalnym systemem monitorowania bezpieczeństwa produktów leczniczych

282930

Dodatkowe uwagi dotyczące kwasu para-aminobenzoesowego w kontekście innych substancji pomocniczych

W przypadku pacjentów ze szczególnymi schorzeniami należy również wziąć pod uwagę obecność innych substancji pomocniczych w preparatach zawierających kwas para-aminobenzoesowy:313233

  • Fenyloalanina – szczególnie istotna u pacjentów z fenyloketonurią:
    • Boostrix Polio: 0,0298 mikrograma w dawce
    • Infanrix-IPV: 0,036 mikrograma w dawce
    • Priorix: 334 mikrogramy w dawce
  • Sód i potas – wszystkie omawiane produkty zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu oraz mniej niż 1 mmol (39 mg) potasu na dawkę, zatem uznaje się je za „wolne od sodu” oraz „wolne od potasu”

343536

Postępowanie w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej

W przypadku reakcji alergicznej na kwas para-aminobenzoesowy, należy:373839

  1. Natychmiast przerwać podawanie preparatu
  2. Ocenić funkcje życiowe pacjenta
  3. W zależności od typu reakcji zastosować odpowiednie leczenie:
  4. Monitorować pacjenta przez odpowiedni czas po wystąpieniu reakcji
  5. Dokumentować wystąpienie działania niepożądanego zgodnie z lokalnymi procedurami
  6. Poinformować pacjenta o konieczności unikania preparatów zawierających kwas para-aminobenzoesowy w przyszłości

404142

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl