telopeptyd C-końcowy
Telopeptyd C-końcowy (CTX, C-terminal telopeptide) to fragment kolagenu typu I uwalniany podczas resorpcji tkanki kostnej. Jest uznawany za specyficzny marker biochemiczny obrotu kostnego, szczególnie przydatny w diagnostyce osteoporozy oraz monitorowaniu skuteczności terapii antyresorpcyjnej.
Badanie poziomu CTX w surowicy lub moczu pozwala na ocenę nasilenia procesów resorpcji kostnej. Podwyższone wartości CTX wskazują na zwiększoną aktywność osteoklastów i przyspieszony metabolizm kostny, co może występować w osteoporozie, pierwotnej nadczynności przytarczyc, chorobie Pageta czy przerzutach nowotworowych do kości.
Monitorowanie stężenia CTX jest szczególnie wartościowe w ocenie skuteczności leczenia bisfosfonianami i innymi lekami antyresorpcyjnymi. Obniżenie wartości CTX o 25-30% po 3-6 miesiącach terapii świadczy o jej skuteczności. Badanie powinno być wykonywane na czczo, rano, ze względu na dobowy rytm wahań stężenia markera.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ibandronic acid Synthon 50 mg
Kwas ibandronowy, należący do bisfosfonianów, wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki kostnej, hamując aktywność osteoklastów i tym samym resorpcję kości, co potwierdzono w badaniach przedklinicznych z wykorzystaniem izotopu 45Ca oraz znakowanej tetracykliny. W kontekście choroby nowotworowej, gdzie dochodzi do nasilonej osteolizy, kwas ibandronowy redukuje częstość zdarzeń kostnych (SRE) poprzez selektywne hamowanie osteoklastów. W dwóch randomizowanych badaniach klinicznych III fazy, obejmujących 564 pacjentki z rakiem piersi i przerzutami do kości, stosowanie kwasu ibandronowego w dawce 50 mg doustnie przez 96 tygodni istotnie zmniejszyło wskaźnik chorobowości kostnej (SMPR) z 1,15 do 0,99 na pacjenta rocznie (p=0,041) oraz obniżyło ryzyko względne SRE o 38% (0,62; p=0,003) w porównaniu do placebo.
bisfosfonian, ból kostny, hamowanie aktywności osteoklastów, kolagen typu I, leki przeciwbólowe, markery resorpcji kostnej, napromienianie kości, osteoklast, osteoliza kości, rak piersi z przerzutami do kości, resorpcja kości, skala WHO, telopeptyd C-końcowy, wskaźnik chorobowości kostnej, zdarzenia związane z kośćcem, złamanie kręgu, złamanie pozakręgowe