Działania niepożądane
Hydroxycarbamid Teva 500 mg

Hydroksykarbamid, stosowany w leczeniu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej, charakteryzuje się przede wszystkim działaniem mielotoksycznym, manifestującym się często zahamowaniem czynności szpiku kostnego, w tym neutropenią (<2,0 x 10⁹/L) i retykulocytopenią (<80 x 10⁹/L). Przejściowa mielotoksyczność występuje u mniej niż 10% pacjentów nieosiągających maksymalnej tolerowanej dawki, natomiast przy dawce maksymalnej supresja szpiku dotyka ponad 50% chorych. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i zaparcia, występują często, jednak rzadko wymagają modyfikacji terapii. Hydroksykarbamid może również powodować rzadkie, ale poważne reakcje płucne (np. rozlane nacieki, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym megaloblastozę oporną na leczenie kwasem foliowym i witaminą B12. Nie stwierdzono istotnego wpływu leku na funkcję wątroby i nerek u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.

Działania niepożądane leku Hydroxycarbamid Teva

Hydroxycarbamid Teva (substancja czynna: hydroksykarbamid) może powodować szereg działań niepożądanych, z których najczęstszym jest zahamowanie czynności szpiku kostnego. Działanie to często skutkuje koniecznością modyfikacji dawkowania leku. Choć objawy ze strony przewodu pokarmowego występują stosunkowo często, rzadko wymagają one redukcji dawki lub przerwania leczenia.1

Profil bezpieczeństwa i mielotoksyczność

W leczeniu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym jest zahamowanie czynności szpiku kostnego, którego najpowszechniejszym objawem jest neutropenia. Mielotoksyczność stanowi typowe działanie niepożądane hydroksykarbamidu, które można ograniczyć poprzez dostosowanie dawki. Przejściowa mielotoksyczność występuje u mniej niż 10% pacjentów, którzy nie otrzymują maksymalnej tolerowanej dawki. Natomiast przy maksymalnej tolerowanej dawce odwracalna supresja szpiku kostnego może dotknąć ponad 50% pacjentów.2

Stopniowe zwiększanie dawki może pomóc ograniczyć występujące działania niepożądane. Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie stwierdzono niepożądanego wpływu hydroksykarbamidu na czynność wątroby i nerek u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.3

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane hydroksykarbamidu w zależności od częstości występowania i układów, których dotyczą.4

Układ/narząd Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Częstość nieznana Zakażenie parwowirusem B19 Infekcja wirusowa mogąca powodować przejściowe zahamowanie erytropoezy
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Bardzo często (≥1/10) Zahamowanie czynności szpiku kostnego, neutropenia (<2,0 x 10⁹/L), retykulocytopenia (<80 x 10⁹/L), makrocytoza Podstawowe działanie mielotoksyczne leku, wpływające na produkcję komórek krwi
Często (≥1/100 do <1/10) Leukopenia, zwiększona liczba megaloblastów, małopłytkowość (<80 x 10⁹/L), niedokrwistość (hemoglobina <4,5 g/dL) Supresja poszczególnych linii komórkowych szpiku
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Megaloblastoza oporna na leczenie kwasem foliowym i witaminą B12 Zaburzenie dojrzewania komórek krwiotwórczych
Częstość nieznana Niedokrwistość hemolityczna Rozpad krwinek czerwonych
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Niezbyt często Anoreksja Utrata apetytu
Zaburzenia układu nerwowego Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Bóle głowy, zawroty głowy, stany dezorientacji, omamy, drgawki Neurologiczne objawy niepożądane
Zaburzenia naczyniowe Częstość nieznana Krwawienie Krwawienia będące potencjalnym skutkiem małopłytkowości
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Rzadko Ostre reakcje ze strony płuc: rozlane nacieki płucne, duszność, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych Reakcje płucne o charakterze ostrym
Częstość nieznana Choroby śródmiąższowe płuc Przewlekłe zmiany w tkance płucnej
Zaburzenia żołądka i jelit Często Biegunka, zaparcia Często występujące objawy ze strony przewodu pokarmowego
Niezbyt często Nudności, wymioty Dolegliwości żołądkowo-jelitowe
Częstość nieznana Wrzód przewodu pokarmowego Uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niezbyt często Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny Zaburzenia funkcji wątroby widoczne w badaniach laboratoryjnych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Wysypka grudkowo-plamkowa, rumień twarzy, rumień dłoni i stóp Reakcje skórne o umiarkowanym nasileniu
Rzadko Wypadanie włosów Łysienie
Bardzo rzadko (<1/10 000) Zmiany skórne przypominające zapalenie skórno-mięśniowe, przebarwienia lub zmiany zanikowe skóry i paznokci, owrzodzenia skóry (szczególnie kończyn dolnych), świąd, rogowacenie, rak skóry (płaskokomórkowy, podstawnokomórkowy), sinoczerwone grudki, łuszczenie się skóry, toczeń rumieniowaty układowy i skórny Poważne reakcje skórne, zwykle związane z długotrwałym stosowaniem leku
Częstość nieznana Suchość skóry Zmniejszenie nawilżenia skóry
Bardzo rzadko Dermatologiczne powikłania długotrwałej terapii Pojawić się mogą: rumień, zmiany zanikowe skóry i paznokci, łuszczenie się, sinoczerwone grudki, łysienie, zmiany przypominające zapalenie skórno-mięśniowe, rogowacenie, rak skóry, owrzodzenia, świąd i przebarwienia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Przemijające zaburzenie czynności kanalików nerkowych ze zwiększeniem stężenia kwasu moczowego, mocznika i kreatyniny w surowicy Przejściowe zaburzenia funkcji nerek
Rzadko Utrudnione i bolesne oddawanie moczu Dysuria
Bardzo rzadko Zaburzenia czynności nerek Poważniejsze zaburzenia funkcji nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Bardzo często Oligospermia, azoospermia Zmniejszenie liczby lub brak plemników w nasieniu
Częstość nieznana Brak miesiączki Amenorrhea
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Niezbyt często Zapalenie jamy ustnej, gorączka polekowa, dreszcze, złe samopoczucie Ogólne reakcje organizmu na lek
Rzadko Reakcje nadwrażliwości Reakcje alergiczne
Częstość nieznana Ciężka hipomagnezemia, zwiększenie masy ciała Zaburzenia metaboliczne i zmiany masy ciała

Konsekwencje długotrwałego stosowania

U pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu hydroksykarbamidem z powodu zaburzeń mieloproliferacyjnych (takich jak czerwienica prawdziwa czy nadpłytkowość) istnieje ryzyko rozwoju wtórnej białaczki. Obecnie nie jest w pełni jasne, czy jest to związane z samą chorobą podstawową, czy z leczeniem hydroksykarbamidem.5

Hydroksykarbamid może również obniżać klirens żelaza w osoczu i wykorzystanie żelaza przez erytrocyty, choć nie wydaje się wpływać na czas przeżycia krwinek czerwonych.6

Inne istotne działania niepożądane

  • Duże dawki leku mogą powodować umiarkowaną senność.7
  • Hydroksykarbamid może zaostrzać stan zapalny błon śluzowych będący efektem wtórnym napromieniania.8
  • Lek może powodować nawrót rumienia i przebarwień we wcześniej napromienianych tkankach.9
  • Ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, anoreksja) powstałe w wyniku jednoczesnego leczenia hydroksykarbamidem i napromieniania można zwykle kontrolować poprzez czasowe przerwanie podawania hydroksykarbamidu.10

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl). Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl