czerwienica prawdziwa
Wskazanie

Czerwienica prawdziwa (łac. polycythemia vera) to przewlekła choroba mieloproliferacyjna charakteryzująca się zwiększoną produkcją erytrocytów, co prowadzi do wzrostu hematokrytu i lepkości krwi. Jest to rzadka choroba, dotykająca głównie osoby po 60. roku życia, częściej mężczyzn niż kobiet. W patogenezie kluczową rolę odgrywa mutacja genu JAK2 (JAK2V617F), którą stwierdza się u ponad 95% pacjentów.

Objawy czerwienicy prawdziwej obejmują: świąd skóry (szczególnie po kąpieli), rumień twarzy, zaczerwienienie dłoni i stóp, bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze oraz zwiększone ryzyko zakrzepicy. Diagnostyka opiera się na badaniach morfologii krwi (podwyższone wartości hemoglobiny, hematokrytu i erytrocytów), badaniu szpiku kostnego oraz potwierdzeniu obecności mutacji JAK2.

W leczeniu czerwienicy prawdziwej stosuje się przede wszystkim upusty krwi (flebotomie), których celem jest utrzymanie hematokrytu poniżej 45%. Farmakoterapia obejmuje leki cytoredukcyjne, takie jak hydroksymocznik (Hydroxycarbamid, Hydrea), który hamuje proliferację komórek szpiku. W przypadku nietolerancji lub oporności na hydroksymocznik stosuje się interferon alfa (Roferon-A, Intron A) lub inhibitory JAK2, jak ruksolitynib (Jakavi). U pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowych zaleca się kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard) w małych dawkach.

Największym wyzwaniem w leczeniu czerwienicy prawdziwej jest zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym, które stanowią główną przyczynę zgonów wśród tych pacjentów. Konieczne jest staranne monitorowanie parametrów morfologii krwi i dostosowywanie częstości upustów krwi do indywidualnych potrzeb. Trudność stanowi również prawidłowe zrównoważenie leczenia cytoredukcyjnego, aby z jednej strony skutecznie kontrolować chorobę, a z drugiej minimalizować działania niepożądane leków. Długoterminowe stosowanie hydroksymocznika może zwiększać ryzyko transformacji w ostrą białaczkę, co wymaga ostrożności przy długotrwałej terapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl