Działania niepożądane lowastatyny

W trakcie stosowania lowastatyny (20 mg) mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, z których część może mieć charakter ciężki, zagrażający zdrowiu i życiu pacjenta. Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych obserwowanych podczas badań klinicznych oraz zgłaszanych spontanicznie wymienia się: miopatię i rabdomiolizę, zapalenie wątroby, anoreksję, toksyczną martwicę naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, anafilaksję oraz obrzęk naczynioruchowy.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały skategoryzowane według częstości występowania oraz grup układowo-narządowych zgodnie z konwencją MedDRA. W obrębie każdej kategorii częstości, działania niepożądane wymieniono zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.²

Przyjęta klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Lovastin" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych podano zgodnie z następującą klasyfikacją: Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (3

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000) (w tym pojedyncze przypadki)
• Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Zestawienie działań niepożądanych według układów i narządów

Szczegółowy opis istotnych działań niepożądanych

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Miopatia i rabdomioliza stanowią poważne powikłania terapii lowastatyną. Rabdomioliza charakteryzuje się rozpadem mięśni poprzecznie prążkowanych, co prowadzi do uwolnienia mioglobiny i może skutkować uszkodzeniem nerek. Działania te mogą być związane ze zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej w surowicy, zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach narządów.⁴

Wśród zaburzeń mięśniowo-szkieletowych obserwuje się również immunozależną miopatię martwiczą, którą należy podejrzewać u pacjentów z utrzymującymi się objawami mięśniowymi pomimo zaprzestania leczenia lowastatyną.⁵

Zaburzenia wątroby

W trakcie leczenia lowastatyną może dojść do rozwoju zapalenia wątroby oraz żółtaczki cholestatycznej. Obserwuje się również rzadkie, ale istotne klinicznie przypadki znacznego i trwałego wzrostu aktywności aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i bilirubiny, co świadczy o uszkodzeniu hepatocytów.⁶

Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia skórne

W rzadkich przypadkach stwierdzono występowanie zespołu nadwrażliwości, obejmującego różnorodne objawy takie jak: anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy, zespół toczniopodobny, wielomięśniowe zapalenie reumatyczne, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie okołonaczyniowe, zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, eozynofilia, niedokrwistość hemolityczna), dodatni wynik badania na przeciwciała przeciwjądrowe, wzrost OB, zapalenie stawów, bóle stawów, pokrzywka, osłabienie, nadwrażliwość na światło, gorączka, uderzenia krwi do głowy, dreszcze, duszność i złe samopoczucie.⁷

Do ciężkich skórnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lowastatyny należą: toksyczna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona oraz rumień wielopostaciowy. Są to potencjalnie zagrażające życiu reakcje wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Częste działania niepożądane ze strony układu pokarmowego obejmują: bóle brzucha, zaparcia, biegunkę, niestrawność, wzdęcia, nudności, zgagę, wymioty oraz suchość w jamie ustnej. W pojedynczych przypadkach obserwowano również ostre zapalenie trzustki, choć nie potwierdzono bezpośredniego związku przyczynowego z terapią lowastatyną.⁹

Zaburzenia charakterystyczne dla statyn

Lowastatyna, podobnie jak inne leki z grupy statyn, może powodować charakterystyczne dla tej klasy leków działania niepożądane: ^{30 kg/m2, zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie); pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie podczas długotrwałej terapii”>10}

• Utrata pamięci – zaburzenia funkcji poznawczych mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta
• Zaburzenia seksualne – obejmujące zarówno zmniejszenie popędu płciowego jak i dysfunkcje seksualne
• Cukrzyca – ryzyko rozwoju cukrzycy podczas terapii statynami jest związane z obecnością czynników predysponujących, takich jak: podwyższone stężenie glukozy na czczo (≥ 5,6 mmol/l), BMI > 30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie
• Śródmiąższowa choroba płuc – pojedyncze przypadki tego powikłania obserwowano głównie podczas długotrwałej terapii lowastatyną

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo i skuteczność lowastatyny w dawkach 10, 20 i 40 mg na dobę oceniano u dzieci w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną w kontrolowanych badaniach klinicznych. Badania te obejmowały 48-tygodniową obserwację u chłopców oraz 24-tygodniową u dziewcząt, u których od pierwszej miesiączki upłynął co najmniej rok. Dawki powyżej 40 mg nie były testowane w tej populacji pacjentów.¹¹

Profil bezpieczeństwa lowastatyny u dzieci i młodzieży był generalnie zbliżony do profilu obserwowanego u pacjentów dorosłych, z wyjątkiem statystycznie istotnego obniżenia stężenia hormonu luteinizującego (LH) u dziewcząt. W przeprowadzonych badaniach nie stwierdzono wpływu leczenia na wzrost, dojrzewanie płciowe u chłopców ani na długość cyklu miesiączkowego u dziewcząt.¹²

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu bardzo istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹³

Dane kontaktowe:¹⁴

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu do obrotu.¹⁵