Leki w grupie
„leki wspomagające chemioterapię”

Leki wspomagające chemioterapię to grupa preparatów stosowanych w celu łagodzenia lub zapobiegania działaniom niepożądanym wynikającym z terapii przeciwnowotworowej. Ich głównym zadaniem jest poprawa komfortu życia pacjenta w trakcie leczenia onkologicznego oraz zwiększenie skuteczności samej chemioterapii poprzez umożliwienie stosowania optymalnych dawek leków cytostatycznych.

Do najważniejszych podgrup leków wspomagających chemioterapię należą leki przeciwwymiotne, czynniki wzrostu układu krwiotwórczego, leki przeciwbólowe, leki przeciwbiegunkowe oraz leki wspomagające odporność. Kluczową rolę odgrywają zwłaszcza leki przeciwwymiotne (antagoniści receptora 5-HT3, antagoniści receptora NK1, kortykosteroidy) oraz czynniki wzrostu (G-CSF, EPO).

Wśród leków przeciwwymiotnych wyróżniamy: antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron – Zofran, Ondansetron Kabi; granisetron – Granisol; palonosetron – Aloxi), antagonistów receptora NK1 (aprepitant – Emend; netupitant – w preparacie złożonym Akynzeo), kortykosteroidy (deksametazon – Dexaven, Pabi-Dexamethason) oraz leki przeciwwymiotne o innym mechanizmie działania (metoklopramid – Metoclopramidum).

Czynniki wzrostu układu krwiotwórczego to m.in.: czynniki stymulujące tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF: filgrastym – Neupogen, Accofil; pegfilgrastym – Neulasta), czynniki stymulujące erytropoezę (epoetyna alfa – Eprex, Binocrit; darbepoetyna alfa – Aranesp) oraz czynniki stymulujące tworzenie płytek krwi (romiplostym – Nplate; eltrombopag – Revolade).

Największą zaletą stosowania leków wspomagających chemioterapię jest możliwość prowadzenia leczenia przeciwnowotworowego w optymalnych dawkach bez konieczności ich redukcji z powodu działań niepożądanych. Ponadto znacząco poprawiają one jakość życia pacjentów, umożliwiając kontynuowanie codziennych aktywności w trakcie terapii oraz zmniejszając liczbę hospitalizacji związanych z powikłaniami.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych niebezpieczeństwach związanych ze stosowaniem tych leków. Czynniki wzrostu mogą stymulować również komórki nowotworowe, a długotrwałe stosowanie G-CSF wiąże się z ryzykiem wystąpienia zespołu lizy guza, bólów kostnych czy leukocytozy. Leki przeciwwymiotne z grupy antagonistów 5-HT3 mogą powodować zaburzenia rytmu serca, a steroidy stosowane w terapii przeciwwymiotnej – zaburzenia glikemii, immunosupresję i osteoporozę. Istotne jest także ryzyko interakcji lekowych, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania wielu preparatów.