Leki zawierające w składzie
kwas l-folinowy
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
Kwas L-folinowy (leukoworyna) to aktywna, zredukowana forma kwasu foliowego, która odgrywa kluczową rolę w metabolizmie jednowęglowym i syntezie nukleotydów. Jest stosowany w medycynie głównie jako antidotum przy przedawkowaniu antagonistów kwasu foliowego (np. metotreksatu) oraz jako substancja wspomagająca w chemioterapii nowotworów.
Mechanizm działania kwasu L-folinowego polega na dostarczaniu aktywnych form folianów, które są niezbędne do syntezy DNA, bez konieczności ich aktywacji przez enzym reduktazę dihydrofolianową, blokowaną przez metotreksat. W terapii ratunkowej (tzw. leukoworyna rescue) po wysokodawkowej chemioterapii metotreksatem, kwas L-folinowy chroni zdrowe komórki przed toksycznym działaniem leku, nie zmniejszając jego działania przeciwnowotworowego.
W Polsce kwas L-folinowy dostępny jest w preparatach takich jak Calcium Folinate Hospira, Calciumfolinat-Ebewe, Leucovorin Ca Teva, czy Levofolic. Występuje w formie iniekcji lub infuzji dożylnych oraz tabletek doustnych, przy czym formy parenteralne są najczęściej stosowane w onkologii.
Największą zaletą stosowania kwasu L-folinowego jest jego zdolność do znacznego zmniejszania toksyczności metotreksatu przy zachowaniu jego skuteczności przeciwnowotworowej. Ponadto, w połączeniu z 5-fluorouracylem (schemat FOLFOX, FOLFIRI), zwiększa skuteczność leczenia nowotworów jelita grubego poprzez stabilizację kompleksu 5-FU z enzymem syntazą tymidylanową.
Potencjalne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem kwasu L-folinowego obejmują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję (rzadko), oraz możliwość maskowania niedoboru witaminy B12. Należy zachować ostrożność u pacjentów z drgawkami w wywiadzie, gdyż wysokie dawki mogą zwiększać ryzyko ich wystąpienia. Istotne jest również precyzyjne dawkowanie i czas podania w protokołach ratunkowych po metotreksacie, gdyż niewłaściwe zastosowanie może zmniejszyć skuteczność przeciwnowotworową podstawowego leku.
Lista leków z tym składnikiem
-
Levofolic 50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji – Roztwór do wstrzykiwań lub infuzji – 50 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera l-folinian disodu, który odpowiada kwasowi l-folinowemu. Preparat stosuje się w celu łagodzenia objawów toksyczności oraz zapobiegania działaniu antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, zwłaszcza w terapii cytotoksycznej. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu przedawkowania metotreksatu u dorosłych i dzieci. Jest również używany w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem w leczeniu cytotoksycznym.