zmniejszenie toksyczności i neutralizowanie działania antagonistów kwasu foliowego
Wskazanie
Zmniejszenie toksyczności i neutralizowanie działania antagonistów kwasu foliowego to wskazanie terapeutyczne dla leków zawierających kwas folinowy (leukoworynę) lub jego pochodne. Jest to kluczowa interwencja w sytuacjach przedawkowania leków przeciwnowotworowych z grupy antagonistów kwasu foliowego (np. metotreksatu) lub przy wystąpieniu objawów toksyczności podczas standardowej terapii tymi lekami.
Ratunkowe podanie kwasu folinowego jest niezbędne szczególnie przy wysokodawkowej terapii metotreksatem (HD-MTX), gdzie stężenie leku w surowicy pozostaje wysokie dłużej niż 24-48 godzin. Opóźnione wydalanie metotreksatu może prowadzić do ciężkiej mielosupresji, zapalenia błon śluzowych, uszkodzenia wątroby i nerek. Kwas folinowy omija blokadę enzymatyczną wywołaną przez metotreksat, zapewniając komórkom dostęp do niezbędnych metabolitów folianowych.
W Polsce stosuje się preparaty takie jak Calcium Folinate WZF, Leucovorin Ca Teva, czy Levofolic. Leki te zawierają kwas folinowy (w postaci soli wapniowej) lub kwas levofolinowy, który jest aktywnym izomerem kwasu folinowego. Podawane są najczęściej drogą dożylną lub doustną, w schemacie zależnym od stężenia metotreksatu w surowicy i funkcji nerek pacjenta.
Największą trudnością w leczeniu ratunkowym kwasem folinowym jest odpowiednie dobranie czasu rozpoczęcia terapii oraz dawkowania. Zbyt późne wdrożenie leczenia ratunkowego może nie zapobiec rozwojowi toksyczności, podczas gdy zbyt wczesne podanie może osłabić działanie przeciwnowotworowe metotreksatu. Wymaga to ścisłego monitorowania stężenia metotreksatu w surowicy oraz funkcji nerek, szczególnie w pierwszych 24-72 godzinach po podaniu wysokich dawek. Dodatkowym wyzwaniem jest konieczność utrzymania odpowiedniego nawodnienia i alkalizacji moczu pacjenta, co wspomaga eliminację metotreksatu.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Calcium folinate Sandoz – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 10 mg/ml
Preparat zawiera 10 mg kwasu folinowego w postaci wapnia folinianu na każdy mililitr roztworu oraz 3,3 mg sodu. Jest to przezroczysty roztwór do wstrzykiwań lub infuzji o pH 7,0–8,6. Stosowany jest przede wszystkim w celu zmniejszenia toksyczności leków przeciwnowotworowych, takich jak metotreksat, oraz w przypadku ich przedawkowania. Może być również podawany razem z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Calcium folinate Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera wapnia folinian uwodniony, odpowiadający kwasowi folinowemu, oraz substancję pomocniczą – sód. Stosowany jest do wstrzykiwań lub infuzji jako roztwór bezbarwny lub żółtawy, o pH między 6,5 a 8,5. Wskazany jest do zmniejszenia toksyczności i neutralizowania działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, w terapii cytotoksycznej oraz w przypadku przedawkowania. Ponadto, jest stosowany jednocześnie z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Calcium Folinate Kabi – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera wapnia folinian, będący źródłem kwasu folinowego. Preparat jest stosowany w celu zmniejszenia toksyczności i neutralizacji działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, wykorzystywanych w terapii cytotoksycznej. Wskazany jest również w przypadkach przedawkowania tych antagonistów u dorosłych i dzieci. Ponadto, jest używany w skojarzeniu z 5-fluorouracylem podczas leczenia cytotoksycznego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna