Leki zawierające w składzie
kwas folinowy
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
Kwas folinowy, znany również jako kwas leukoworynowy lub formylotetrahydrofolian, jest formą aktywną kwasu foliowego. Stanowi kluczowy element w metabolizmie jednowęglowym, pełniąc rolę kofaktora w syntezie puryn i pirymidyn – podstawowych składników DNA i RNA. W medycynie kwas folinowy stosowany jest przede wszystkim jako antidotum przy przedawkowaniu antagonistów kwasu foliowego (np. metotreksatu) oraz jako lek wspomagający w terapii przeciwnowotworowej.
Głównym mechanizmem działania kwasu folinowego jest jego zdolność do omijania blokady enzymatycznej wywoływanej przez antymetabolity kwasu foliowego. Dzięki temu komórki organizmu mogą kontynuować prawidłową syntezę DNA, podczas gdy komórki nowotworowe pozostają pod wpływem leku cytotoksycznego. W połączeniu z 5-fluorouracylem (5-FU) kwas folinowy wzmacnia jego działanie przeciwnowotworowe poprzez stabilizację kompleksu leku z enzymem syntazą tymidylanową.
W Polsce dostępne są preparaty zawierające kwas folinowy pod nazwami handlowymi: Calcium Folinate Kabi, Leucovorin Ca Teva, Rescuvolin. Stosowane są one zarówno w onkologii jako element schematu chemioterapii FOLFOX lub FOLFIRI w leczeniu raka jelita grubego, jak i w hematologii przy leczeniu białaczek z zastosowaniem wysokich dawek metotreksatu.
Największą zaletą stosowania kwasu folinowego jest jego zdolność do selektywnej ochrony zdrowych komórek przed toksycznością metotreksatu przy zachowaniu działania przeciwnowotworowego. Pozwala to na stosowanie wyższych, bardziej skutecznych dawek metotreksatu przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka poważnych działań niepożądanych. Dodatkowo, jako składnik protokołów chemioterapii, znacząco zwiększa skuteczność leczenia niektórych typów nowotworów.
Mimo licznych korzyści, stosowanie kwasu folinowego wiąże się również z pewnymi zagrożeniami. Zbyt wczesne podanie lub niewłaściwe dawkowanie w trakcie terapii ratunkowej po przedawkowaniu metotreksatu może zmniejszyć skuteczność leczenia przeciwnowotworowego. U pacjentów z niedoborem witaminy B12 lub anemią złośliwą kwas folinowy może maskować objawy hematologiczne, jednocześnie nie zapobiegając postępującym zmianom neurologicznym. Rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, szczególnie przy podaniu dożylnym.
Lista leków z tym składnikiem
-
Calcium folinate Sandoz – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 10 mg/ml
Preparat zawiera 10 mg kwasu folinowego w postaci wapnia folinianu na każdy mililitr roztworu oraz 3,3 mg sodu. Jest to przezroczysty roztwór do wstrzykiwań lub infuzji o pH 7,0–8,6. Stosowany jest przede wszystkim w celu zmniejszenia toksyczności leków przeciwnowotworowych, takich jak metotreksat, oraz w przypadku ich przedawkowania. Może być również podawany razem z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Calcium folinate Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera wapnia folinian uwodniony, odpowiadający kwasowi folinowemu, oraz substancję pomocniczą – sód. Stosowany jest do wstrzykiwań lub infuzji jako roztwór bezbarwny lub żółtawy, o pH między 6,5 a 8,5. Wskazany jest do zmniejszenia toksyczności i neutralizowania działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, w terapii cytotoksycznej oraz w przypadku przedawkowania. Ponadto, jest stosowany jednocześnie z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Calcium Folinate Kabi – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera wapnia folinian, będący źródłem kwasu folinowego. Preparat jest stosowany w celu zmniejszenia toksyczności i neutralizacji działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, wykorzystywanych w terapii cytotoksycznej. Wskazany jest również w przypadkach przedawkowania tych antagonistów u dorosłych i dzieci. Ponadto, jest używany w skojarzeniu z 5-fluorouracylem podczas leczenia cytotoksycznego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna