Właściwości farmakokinetyczne
Acidum folicum Richter 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne kwasu foliowego

Kwas foliowy (Acidum folicum) stanowi istotny składnik wielu procesów metabolicznych w organizmie człowieka. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych kwasu foliowego, z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej.¹

Procesy wchłaniania

Kwas foliowy podany drogą doustną charakteryzuje się wysoką biodostępnością. Wchłanianie następuje głównie w dwunastnicy i jelicie czczym, gdzie absorbowane jest około 70-80% podanej dawki. Istotną cechą tego procesu jest brak ograniczeń w szybkości wchłaniania. Ta część kwasu foliowego, która nie zostanie wchłonięta w przewodzie pokarmowym, jest następnie wykorzystywana przez fizjologiczną mikroflorę jelitową. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko – po upływie 2-3 godzin od przyjęcia preparatu.²

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu do krwiobiegu kwas foliowy wykazuje umiarkowane powinowactwo do białek osocza, wiążąc się z albuminami osocza w około 70%. Dystrybucja substancji aktywnej obejmuje wszystkie tkanki organizmu, co zapewnia jej szeroką dostępność biologiczną. W organizmie ludzkim kwas foliowy jest magazynowany w postaci folianów, głównie w tkance wątrobowej. Fizjologiczne zapasy tej witaminy wynoszą około 5-10 mg.³

Metabolizm kwasu foliowego

Procesy biotransformacji kwasu foliowego przebiegają wewnątrzkomórkowo i charakteryzują się złożonym mechanizmem enzymatycznym. W pierwszym etapie metabolizmu kwas foliowy ulega przekształceniu do kwasu dihydrofoliowego, a następnie do kwasu 5,6,7,8-terahydrofoliowego (zwanego również kwasem folinowym lub FH4). Reakcje te zachodzą przy udziale enzymu reduktazy dihydrofolianowej. W kolejnym etapie przemian metabolicznych do kwasu folinowego przyłączane są reszty kwasu glutaminowego, prowadząc do powstania poliglutaminianów. To właśnie te metabolity stanowią właściwą, aktywną biologicznie formę – koenzym uczestniczący w licznych procesach metabolicznych. Okres półtrwania (t½) kwasu foliowego w osoczu wynosi około 3,5 godziny.⁴

Eliminacja z organizmu

Główną drogą eliminacji kwasu foliowego z organizmu jest wydalanie przez nerki. Z moczem wydalane jest około 80% substancji. Po podaniu pojedynczej dawki 5 mg kwasu foliowego proces wydalania nerkowego ustaje po upływie 5 godzin od podania.⁵

Zapotrzebowanie fizjologiczne

Dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy u osoby dorosłej wynosi około 400 μg/dobę. Należy jednak podkreślić, że istnieją grupy pacjentów o zwiększonym zapotrzebowaniu na tę witaminę:

• Kobiety w ciąży – ze względu na intensywne procesy wzrostowe płodu
• Kobiety karmiące piersią – z powodu sekrecji kwasu foliowego do mleka
• Pacjenci z chorobami przewlekłymi – często występują zaburzenia wchłaniania lub zwiększone zużycie
• Osoby uzależnione od alkoholu – z powodu upośledzonego wchłaniania jelitowego

W wymienionych przypadkach zapotrzebowanie na kwas foliowy może być nawet dwukrotnie wyższe niż w populacji ogólnej.⁶

Dostępne postaci farmaceutyczne

Kwas foliowy (Acidum folicum Richter) jest dostępny w postaci tabletek o dwóch różnych mocach:

Obie postaci mają charakterystyczny wygląd, co ułatwia identyfikację preparatu i pomaga w stosowaniu właściwej dawki.⁷