przewlekłe niedożywienie
Wskazanie

Przewlekłe niedożywienie to stan chorobowy charakteryzujący się długotrwałym niedoborem składników odżywczych, energii i mikroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Może być wynikiem niedostatecznej podaży pokarmów, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonego zapotrzebowania organizmu na składniki odżywcze. Wśród przyczyn często wymienia się choroby przewlekłe (nowotwory, choroby zapalne jelit, AIDS), zaburzenia psychiczne (anoreksja, depresja), trudności socjoekonomiczne, a także podeszły wiek.

Leczenie przewlekłego niedożywienia opiera się na suplementacji dietetycznej z użyciem preparatów odżywczych. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak Nutridrink, Ensure, Fresubin, Nutrison, Resource, Peptamen czy Cubitan. W cięższych przypadkach stosuje się żywienie dojelitowe (np. za pomocą zgłębnika nosowo-żołądkowego lub przezskórnej endoskopowej gastrostomii) lub żywienie pozajelitowe z wykorzystaniem preparatów takich jak Olimel, Smoflipid, Numeta, Clinimix czy Kabiven.

Największym wyzwaniem w leczeniu przewlekłego niedożywienia jest zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome), który może wystąpić podczas zbyt gwałtownego wprowadzania składników odżywczych u pacjentów znacznie niedożywionych. Powoduje on poważne zaburzenia elektrolitowe, mogące prowadzić do niewydolności serca, drgawek, a nawet śmierci. Dlatego kluczowe jest stopniowe zwiększanie podaży kalorii pod ścisłym nadzorem medycznym oraz kontrola parametrów biochemicznych, szczególnie poziomu fosforu, magnezu, potasu i sodu.

Trudność w leczeniu stanowi także identyfikacja i właściwe postępowanie z pierwotną przyczyną niedożywienia. Niezbędne jest wielodyscyplinarne podejście, obejmujące nie tylko interwencję dietetyczną, ale również leczenie chorób podstawowych, wsparcie psychologiczne oraz pomoc socjalną. U pacjentów geriatrycznych dodatkowym wyzwaniem są współistniejące problemy z przełykaniem, demencja czy polipragmazja wpływająca na apetyt i wchłanianie składników odżywczych.