Działania niepożądane atorwastatyny – charakterystyka kliniczna

Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atoris) został dobrze udokumentowany na podstawie kompleksowych badań klinicznych oraz doświadczeń postmarketingowych. W kontrolowanych badaniach klinicznych z użyciem placebo, obejmujących 16 066 pacjentów leczonych przez średnio 53 tygodnie (8755 atorwastatyna vs. 7311 placebo), 5,2% pacjentów w grupie leczonej atorwastatyną przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo.¹

Monitorowanie parametrów biochemicznych podczas terapii

Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, u pacjentów przyjmujących atorwastatynę obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te były przeważnie umiarkowanie nasilone, przejściowe i zwykle nie wymagały przerwania leczenia. Istotne klinicznie (>3 razy górnej granicy normy, GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, przy czym było ono zależne od dawki i odwracalne u wszystkich pacjentów.^{3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki atorwastatyny i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>2}

Analizując inne parametry biochemiczne, zaobserwowano zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, co jest wynikiem porównywalnym do obserwowanego w badaniach klinicznych innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów leczonych atorwastatyną.^{3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>3}

Specyfika działań niepożądanych w populacji pediatrycznej

W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa atorwastatyny jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. U dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat profil działań niepożądanych był na ogół podobny do profilu pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi w obydwu grupach, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia.⁴

W badaniu klinicznym trwającym trzy lata nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe, co oceniano na podstawie skali Tannera oraz pomiarów wzrostu i wagi. Profil bezpieczeństwa i tolerancji leku u dzieci i młodzieży był podobny do znanego profilu bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u pacjentów dorosłych.⁵

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.<sup data-drug="Atoris" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 6

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Poniżej przedstawiono szczegółową klasyfikację działań niepożądanych atorwastatyny według częstości występowania, która została określona zgodnie z następującą konwencją:<sup data-drug="Atoris" data-section="Działania niepożądane" title="W oparciu o dane z badań klinicznych i licznych doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek poniżej przedstawiono profil działań niepożądanych atorwastatyny. Częstość występowania działań niepożądanych ustalono zgodnie z następującą zasadą: często (≥1/100, <1/10); niezbyt często (≥1/1000, <1/100); rzadko (≥1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (7

• Często: ≥1/100, <1/10
• Niezbyt często: ≥1/1000, <1/100
• Rzadko: ≥1/10000, <1/1000
• Bardzo rzadko: <1/10000
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczególne kategorie działań niepożądanych

Działania niepożądane dotyczące układu mięśniowo-szkieletowego

Spośród działań niepożądanych atorwastatyny szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, które obejmują:⁸

• Często występujące: bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców
• Niezbyt często: ból szyi, zmęczenie mięśni
• Rzadko występujące: miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, zerwanie mięśnia, problemy dotyczące ścięgien (czasami powikłane zerwaniem ścięgna)
• Bardzo rzadko: zespół toczniopodobny
• O nieznanej częstości: immunozależna miopatia martwicza

Szczególnie istotnym klinicznie powikłaniem jest rabdomioliza – poważne zaburzenie charakteryzujące się rozpadem komórek mięśniowych, które może prowadzić do niewydolności nerek. Pacjenci powinni być świadomi konieczności natychmiastowego zgłaszania bólu, tkliwości lub osłabienia mięśni, zwłaszcza jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka.

Zaburzenia wątroby

Działania niepożądane związane z funkcją wątroby obejmują:⁹

• Niezbyt często: zapalenie wątroby
• Rzadko: cholestaza
• Bardzo rzadko: niewydolność wątroby

U pacjentów otrzymujących atorwastatynę należy regularnie monitorować parametry funkcji wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia i po zwiększeniu dawki leku.

Działania niepożądane obserwowane przy statynach

Dodatkowo, w trakcie leczenia niektórymi statynami zgłaszano następujące działania niepożądane:^{30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>10}

• Zaburzenia seksualne – różne dysfunkcje sfery seksualnej
• Depresja – zaburzenia nastroju i obniżona motywacja
• Śródmiąższowa choroba płuc – raportowana w pojedynczych przypadkach, szczególnie podczas długotrwałego leczenia
• Cukrzyca – częstość występowania zależna od obecności czynników ryzyka, takich jak:
  • stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l
  • BMI >30 kg/m²
  • zwiększone stężenie triglicerydów
  • nadciśnienie tętnicze w wywiadzie

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹¹

Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹²