Przeciwwskazania stosowania leku Atoris. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Atoris to lek zawierający substancję czynną atorwastatynę w postaci atorwastatyny wapniowej, dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 80 mg w postaci tabletek powlekanych. Przed przepisaniem tego leku należy dokładnie rozważyć wszystkie przeciwwskazania, które wykluczają możliwość jego zastosowania u pacjenta.¹

Bezwzględne przeciwwskazania

Stosowanie leku Atoris jest bezwzględnie przeciwwskazane w następujących sytuacjach klinicznych:²

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze – pacjenci z rozpoznaną nadwrażliwością na atorwastatynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie nie powinni otrzymywać leku Atoris. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się wysypką, świądem, obrzękiem lub innymi objawami alergicznymi.³
• Czynna choroba wątroby – przeciwwskazaniem do stosowania leku Atoris jest aktywna choroba wątroby, niezależnie od jej etiologii. Dotyczy to pacjentów z ostrym wirusowym zapaleniem wątroby, alkoholowym zapaleniem wątroby, autoimmunologicznym zapaleniem wątroby oraz innymi postaciami aktywnej choroby hepatocytów.⁴
• Niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz – lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niewyjaśnionym, utrzymującym się podwyższeniem poziomu aminotransferaz w surowicy, przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy. Taki stan może wskazywać na subkliniczną chorobę wątroby, która mogłaby ulec zaostrzeniu pod wpływem atorwastatyny.⁵
• Ciąża – stosowanie atorwastatyny w okresie ciąży jest ściśle przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Statyny, hamując syntezę cholesterolu, mogą zakłócać prawidłowy rozwój płodu, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży.⁶
• Karmienie piersią – Atoris nie powinien być stosowany przez kobiety karmiące piersią, ponieważ substancja czynna może przenikać do mleka matki i potencjalnie oddziaływać na organizm dziecka.⁷
• Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznych metod antykoncepcji – ze względu na wysokie ryzyko teratogennego działania statyn, lek Atoris jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują odpowiednich metod zapobiegania ciąży. Przed rozpoczęciem terapii należy upewnić się, że pacjentka stosuje skuteczną antykoncepcję.⁸
• Jednoczesne stosowanie leków przeciwwirusowych zawierających glekaprewir z pibrentaswirem – pacjenci leczeni z powodu wirusowego zapalenia wątroby typu C przy użyciu terapii skojarzonej glekaprewir/pibrentaswir nie powinni otrzymywać atorwastatyny ze względu na ryzyko interakcji lekowych i zwiększone ryzyko hepatotoksyczności.⁹

Szczególne uwagi dotyczące substancji pomocniczych

Lek Atoris zawiera laktozę jednowodną, której zawartość jest uzależniona od dawki preparatu. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy powinni być świadomi tego faktu przed rozpoczęciem terapii.¹⁰

Postępowanie kliniczne przy przeciwwskazaniach

W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań do stosowania leku Atoris, należy rozważyć następujące alternatywne postępowanie:

1. Alternatywna terapia hipolipemizująca – w przypadku konieczności leczenia hipolipemizującego u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania atorwastatyny, warto rozważyć inne grupy leków, takie jak ezetymib, fibraty, żywice jonowymienne lub kwas nikotynowy, w zależności od indywidualnych wskazań.
2. Monitorowanie parametrów wątrobowych – u pacjentów z granicznym zwiększeniem aktywności aminotransferaz, warto rozważyć powtórzenie badań przed całkowitym wykluczeniem możliwości leczenia statynami.
3. Planowanie ciąży – u kobiet planujących ciążę należy przerwać stosowanie atorwastatyny przynajmniej 3 miesiące przed planowanym zapłodnieniem i rozważyć stosowanie niestatynowych metod kontroli lipidów.

Przy ocenie możliwości leczenia pacjenta lekiem Atoris należy dokładnie przeanalizować wszystkie przeciwwskazania i indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka terapii, uwzględniając stan kliniczny pacjenta, współistniejące choroby oraz stosowane jednocześnie leki.¹¹