Wskazania do stosowania leku Atoris

Lek Atoris zawierający substancję czynną atorwastatynę (w postaci atorwastatyny wapniowej) w dawkach 30 mg, 60 mg lub 80 mg jest stosowany w dwóch głównych obszarach terapeutycznych: leczeniu hipercholesterolemii oraz zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym u pacjentów z wysokim ryzykiem ich wystąpienia.¹

Leczenie hipercholesterolemii

Atoris znajduje zastosowanie jako uzupełnienie leczenia dietetycznego w celu redukcji podwyższonych parametrów lipidowych u pacjentów z zaburzeniami gospodarki lipidowej. Lek jest wskazany do obniżania następujących parametrów:²

• Cholesterolu całkowitego – parametr określający całkowitą zawartość cholesterolu we krwi, którego podwyższone wartości wiążą się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym
• Cholesterolu LDL (tzw. „zły cholesterol”) – forma cholesterolu, która przyczynia się do rozwoju miażdżycy i stanowi główny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych
• Apolipoproteiny B – białko transportujące lipidy w krwi, będące lepszym markerem ryzyka sercowo-naczyniowego niż samo LDL
• Triglicerydów – inny rodzaj lipidów, których podwyższone stężenie również stanowi czynnik ryzyka chorób układu krążenia

Atoris jest wskazany do stosowania u następujących grup pacjentów z hipercholesterolemią:³

• Pacjenci dorośli z pierwotną hipercholesterolemią – gdy zwiększone stężenie cholesterolu jest spowodowane czynnikami genetycznymi lub środowiskowymi, ale nie jest wtórne do innych chorób
• Młodzież i dzieci w wieku 10 lat lub starsze z pierwotną hipercholesterolemią – u których zaburzenia lipidowe wymagają już interwencji farmakologicznej
• Pacjenci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną – genetycznie uwarunkowaną chorobą charakteryzującą się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL już od wczesnego wieku
• Pacjenci z hiperlipidemią złożoną (mieszaną) – odpowiadającą hiperlipidemii typu IIa i IIb według klasyfikacji Fredricksona, charakteryzującą się podwyższonym stężeniem zarówno cholesterolu jak i triglicerydów

Warunkiem wdrożenia terapii atorwastatyną jest niewystarczająca odpowiedź na dietę i inne niefarmakologiczne metody leczenia, co oznacza, że przed rozpoczęciem farmakoterapii należy wdrożyć modyfikację stylu życia obejmującą odpowiednią dietę, zwiększenie aktywności fizycznej i eliminację innych czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu.⁴

Ponadto, Atoris jest wskazany do stosowania u pacjentów dorosłych z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii – rzadką, ciężką postacią choroby, charakteryzującą się bardzo wysokim stężeniem cholesterolu LDL i znacznie zwiększonym ryzykiem przedwczesnej choroby wieńcowej. W tej grupie lek może być stosowany jako:⁵

• Leczenie wspomagające inne terapie hipolipemizujące (np. aferezę cholesterolu LDL) – metody usuwania cholesterolu z krwi pacjenta na drodze pozaustrojowej filtracji
• Alternatywa gdy inne terapie hipolipemizujące są niedostępne dla pacjenta

Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym

Drugim ważnym wskazaniem do stosowania leku Atoris jest profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów dorosłych z wysokim ryzykiem ich wystąpienia. W tym przypadku atorwastatyna jest stosowana w celu zapobiegania pierwszemu zdarzeniu sercowo-naczyniowemu, takiemu jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy inne incydenty związane z chorobą niedokrwienną serca.⁶

Terapia Atorisem w ramach prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych powinna być zawsze prowadzona w połączeniu z działaniami mającymi na celu redukcję innych modyfikowalnych czynników ryzyka, takich jak:⁷

• Modyfikacja diety w kierunku diety śródziemnomorskiej lub diety DASH
• Zwiększenie regularnej aktywności fizycznej
• Zaprzestanie palenia tytoniu
• Redukcja masy ciała u pacjentów z nadwagą lub otyłością
• Kontrola ciśnienia tętniczego
• Kontrola glikemii u pacjentów z cukrzycą lub stanem przedcukrzycowym

Kwalifikacja pacjentów do terapii Atorisem w prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych powinna opierać się na ocenie całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego za pomocą odpowiednich skal, takich jak skala SCORE lub inne narzędzia rekomendowane przez aktualne wytyczne kardiologiczne.⁸

Kiedy i w jakich warunkach zalecić pacjentowi stosowanie leku Atoris

Lekarz powinien rozważyć przepisanie leku Atoris w następujących sytuacjach klinicznych:⁹

1. U pacjentów z hipercholesterolemią pierwotną (dorosłych i dzieci ≥10 lat), u których:
   • Modyfikacja diety i stylu życia przez 3-6 miesięcy nie przyniosła wystarczającej poprawy profilu lipidowego
   • Stężenie cholesterolu LDL przekracza wartości docelowe ustalone na podstawie indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego pacjenta
   • Występują dodatkowe czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, palenie tytoniu
2. U pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną, zarówno heterozygotyczną jak i homozygotyczną:
   • Atoris należy włączyć jak najwcześniej po ustaleniu rozpoznania, często już u dzieci i młodzieży (≥10 lat) przy heterozygotycznej postaci choroby
   • W postaci homozygotycznej lek należy stosować jako element terapii skojarzonej, często z maksymalną tolerowaną dawką
3. U pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym (≥5% w skali SCORE lub ekwiwalent):
   • U osób bez objawowej choroby sercowo-naczyniowej, ale z wieloma czynnikami ryzyka
   • U pacjentów z cukrzycą typu 2 z dodatkowym czynnikiem ryzyka
   • U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien:¹⁰

• Wykonać pełny profil lipidowy (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy)
• Przeprowadzić badania aktywności enzymów wątrobowych (AST, ALT)
• Oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej (CK)
• Ocenić funkcję nerek
• Wykluczyć przeciwwskazania do terapii statynami
• Ustalić możliwe interakcje z innymi stosowanymi lekami

Należy również wziąć pod uwagę, że lek Atoris występuje w trzech dawkach: 30 mg, 60 mg oraz 80 mg w postaci tabletek powlekanych, co pozwala na dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta i stopnia zaawansowania zaburzeń lipidowych.¹¹

Warto zwrócić uwagę, że wszystkie trzy dostępne dawki leku Atoris zawierają jako substancję pomocniczą laktozę jednowodną w następujących ilościach: 175 mg w tabletce 30 mg, 350 mg w tabletce 60 mg oraz 467 mg w tabletce 80 mg. Ma to znaczenie kliniczne przy przepisywaniu leku pacjentom z nietolerancją laktozy.¹²