Przeciwwskazania stosowania
Nalewka z kwiatostanu głogu

Przeciwwskazania stosowania nalewki z kwiatostanu głogu

Nalewka z kwiatostanu głogu (Crataegi inflorescentiae tinctura) jest substancją czynną stosowaną w preparatach leczniczych, takich jak Tinctura Crataegi Herbapol w Krakowie SA oraz Venoforton. Pomimo wielu korzystnych właściwości terapeutycznych, istnieją określone przeciwwskazania do jej stosowania, które lekarz powinien wziąć pod uwagę przed zaleceniem pacjentowi produktów zawierających tę substancję.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania nalewki z kwiatostanu głogu jest nadwrażliwość na kwiatostan głogu. Pacjenci z rozpoznaną nadwrażliwością na surowiec roślinny pochodzący z Crataegus monogyna Jacquin oraz Crataegus oxyacantha L. (kwiatostan głogu) nie powinni przyjmować preparatów zawierających tę substancję.²

W przypadku produktu Venoforton, który zawiera nalewkę z kwiatostanu głogu jako jeden ze składników czynnych, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników leku, w tym również na kwiatostan głogu.³

Przeciwwskazania związane z chorobą nerek

W przypadku produktu Venoforton, który zawiera nalewkę z kwiatostanu głogu w stężeniu 10 g na 100 g produktu, istotnym przeciwwskazaniem jest niewydolność nerek. Pacjentom z rozpoznaną niewydolnością nerek nie należy zalecać stosowania tego preparatu.⁴ Jest to istotne przeciwwskazanie, które lekarz powinien uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu terapii preparatem zawierającym nalewkę z kwiatostanu głogu.

Uwagi dotyczące zawartości etanolu

Nalewka z kwiatostanu głogu jest wytwarzana z wykorzystaniem etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. W przypadku Tinctura Crataegi Herbapol w Krakowie SA zawartość etanolu wynosi 53-58% obj., natomiast Venoforton zawiera 55-70% (V/V) etanolu.⁵⁶

Znaczna zawartość etanolu w preparatach nalewki z kwiatostanu głogu stanowi istotne ograniczenie dla niektórych grup pacjentów. Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność przy zalecaniu tych preparatów następującym grupom pacjentów:

• Osoby z chorobami wątroby
• Pacjenci z uzależnieniem od alkoholu (obecnym lub w wywiadzie)
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią
• Pacjenci przyjmujący leki wchodzące w interakcje z alkoholem
• Osoby prowadzące pojazdy mechaniczne i obsługujące maszyny

⁷⁸

Szczególne przypadki stosowania preparatów z nalewką głogu

Lekarz powinien odradzić stosowanie nalewki z kwiatostanu głogu w przypadku produktu Venoforton pacjentom, u których zdiagnozowano zarówno nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu, jak i niewydolność nerek.⁹ Należy pamiętać, że Venoforton zawiera również inne substancje czynne, takie jak wyciąg z owoców kasztanowca, nalewka z miłorzębu, wyciąg z ziela jemioły oraz nalewka z ziela arniki, które mogą być potencjalnymi alergenami.¹⁰

W przypadku preparatu Tinctura Crataegi Herbapol w Krakowie SA, który zawiera wyłącznie nalewkę z kwiatostanu głogu jako substancję czynną, jedynym wyraźnie wskazanym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kwiatostan głogu.¹¹

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie nalewki z kwiatostanu głogu?

Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych, lekarz powinien odradzić stosowanie preparatów zawierających nalewkę z kwiatostanu głogu w następujących przypadkach:

Bezwzględne przeciwwskazania

• Potwierdzona nadwrażliwość na kwiatostan głogu lub jakikolwiek inny składnik preparatu
• Niewydolność nerek (w przypadku preparatu Venoforton)

¹²¹³

Względne przeciwwskazania

Ze względu na wysoką zawartość etanolu w preparatach (53-70%), należy rozważyć odradzenie stosowania nalewki z kwiatostanu głogu w następujących przypadkach:

• Choroby wątroby, szczególnie stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby czy marskość wątroby
• Uzależnienie od alkoholu (również w wywiadzie)
• Ciąża i karmienie piersią
• Jednoczesne przyjmowanie leków, które mogą wchodzić w interakcje z alkoholem (np. leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, przeciwhistaminowe, przeciwzakrzepowe)
• Padaczka i inne zaburzenia neurologiczne
• Konieczność prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn

¹⁴¹⁵

Indywidualne podejście do pacjenta

Lekarz powinien rozważyć indywidualne przeciwwskazania do stosowania nalewki z kwiatostanu głogu, biorąc pod uwagę:

• Całościowy stan zdrowia pacjenta
• Choroby współistniejące
• Interakcje z innymi przyjmowanymi lekami
• Czynniki ryzyka związane z zawartością etanolu w preparacie
• Potencjalne korzyści terapeutyczne w stosunku do możliwych działań niepożądanych

Decyzja o zaleceniu lub odradzeniu stosowania nalewki z kwiatostanu głogu powinna być podjęta indywidualnie dla każdego pacjenta, po dokładnej analizie wszystkich przeciwwskazań, zarówno bezwzględnych, jak i względnych, w odniesieniu do konkretnego preparatu leczniczego.¹⁶¹⁷