Przeciwwskazania stosowania
Glutaraldehyd

Glutaraldehyd, stosowany jako środek inaktywujący lub konserwujący w procesie produkcji szczepionek, może występować w śladowych ilościach w preparacie TETRAXIM. Pomimo niskiego stężenia, obecność glutaraldehydu stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję. Szczepionka TETRAXIM zawiera jako składniki czynne: toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio typów 1, 2 i 3. Dodatkowo, preparat może zawierać śladowe ilości antybiotyków aminoglikozydowych (neomycyna, streptomycyna) oraz polipeptydowych (polimyksyna B), które również stanowią przeciwwskazanie u osób z nadwrażliwością na te substancje.

Przeciwwskazania do stosowania glutaraldehydu

Glutaraldehyd jest substancją pomocniczą, która może występować w śladowych ilościach w niektórych szczepionkach, w tym w szczepionce TETRAXIM. Jest on stosowany w procesie wytwarzania produktów leczniczych jako środek inaktywujący lub konserwujący. Pomimo obecności jedynie śladowych ilości, istnieją określone sytuacje, w których należy zachować ostrożność lub całkowicie odradzić stosowanie preparatów zawierających tę substancję.1

Nadwrażliwość na glutaraldehyd

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających glutaraldehyd, nawet w śladowych ilościach, jest znana ogólna reakcja nadwrażliwości na tę substancję. W przypadku szczepionki TETRAXIM, jeśli pacjent wykazywał w przeszłości reakcje nadwrażliwości na glutaraldehyd, produkt jest przeciwwskazany.2

Przeciwwskazania związane z produktami zawierającymi glutaraldehyd

W kontekście szczepionki TETRAXIM, która może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, przeciwwskazania obejmują:

  • Znana ogólna reakcja nadwrażliwości na glutaraldehyd lub inne składniki szczepionki wymienione w charakterystyce produktu leczniczego
  • Nadwrażliwość na inne szczepionki zawierające te same substancje
  • Nadwrażliwość na jakiekolwiek szczepionki przeciw krztuścowi (bezkomórkowe lub pełnokomórkowe)

3

Inne przeciwwskazania w przypadku szczepionek zawierających glutaraldehyd

Oprócz nadwrażliwości na glutaraldehyd, w przypadku szczepionki TETRAXIM istnieją również inne istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić, niezależnie od obecności śladowych ilości glutaraldehydu:

  • Postępująca encefalopatia – stan charakteryzujący się postępującymi zaburzeniami neurologicznymi
  • Encefalopatia występująca w ciągu 7 dni po podaniu poprzedniej dawki jakiejkolwiek szczepionki zawierającej antygeny krztuśca (pełnokomórkowej lub bezkomórkowej)

4

Glutaraldehyd jako składnik śladowy

W szczególności warto zaznaczyć, że w szczepionkach takich jak TETRAXIM, glutaraldehyd nie jest składnikiem aktywnym, lecz substancją stosowaną w procesie produkcyjnym, która może pozostawać w produkcie końcowym w śladowych ilościach. Szczepionka TETRAXIM jest preparatem zawierającym jako substancje czynne: toksoid błoniczy (nie mniej niż 20 j.m.), toksoid tężcowy (nie mniej niż 40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy: 25 mikrogramów, hemaglutynina włókienkowa: 25 mikrogramów) oraz inaktywowany wirus polio typu 1, 2 i 3.5

Inne substancje śladowe

W kontekście oceny bezpieczeństwa stosowania produktu TETRAXIM należy również zwrócić uwagę na inne substancje śladowe, które mogą w nim występować. Oprócz glutaraldehydu, szczepionka może zawierać śladowe ilości:

6

W przypadku znanych reakcji nadwrażliwości na którąkolwiek z tych substancji, podobnie jak w przypadku glutaraldehydu, stosowanie szczepionki TETRAXIM jest przeciwwskazane.7

Kiedy odradzić stosowanie produktów z glutaraldehydem

Lekarz powinien odradzić stosowanie produktów zawierających glutaraldehyd, takich jak TETRAXIM, w następujących przypadkach:

  1. Potwierdzona nadwrażliwość na glutaraldehyd w wywiadzie
  2. Wcześniejsze reakcje alergiczne po ekspozycji na produkty zawierające glutaraldehyd
  3. Potwierdzona nadwrażliwość na inne składniki preparatu wymienione w charakterystyce produktu
  4. W przypadku postępującej encefalopatii lub encefalopatii, która wystąpiła w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej komponenty krztuścowe

8

Postępowanie w przypadku podejrzenia nadwrażliwości

W sytuacji, gdy pacjent zgłasza objawy, które mogą sugerować nadwrażliwość na glutaraldehyd lub inne substancje pomocnicze, lekarz powinien:

  • Przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji po podaniu szczepionek lub innych produktów medycznych
  • Rozważyć alternatywne produkty, które nie zawierają glutaraldehydu lub innych potencjalnych alergenów
  • W przypadkach wątpliwych rozważyć konsultację alergologiczną z możliwością wykonania testów diagnostycznych

Glutaraldehyd, mimo że występuje w szczepionkach jak TETRAXIM jedynie w śladowych ilościach, może u osób nadwrażliwych wywoływać reakcje niepożądane. Dlatego dokładny wywiad alergologiczny przed podaniem produktu jest kluczowym elementem kwalifikacji pacjenta do szczepienia.9 10

Zestawienie przeciwwskazań

Kategoria przeciwwskazania Opis Postępowanie
Nadwrażliwość na glutaraldehyd Znana ogólna reakcja nadwrażliwości na glutaraldehyd Całkowite przeciwwskazanie do stosowania TETRAXIM
Nadwrażliwość na inne składniki Reakcje nadwrażliwości na neomycynę, streptomycynę, polimyksynę B Całkowite przeciwwskazanie do stosowania TETRAXIM
Nadwrażliwość na inne szczepionki Reakcje po szczepionkach zawierających te same substancje lub jakiekolwiek szczepionki przeciw krztuścowi Całkowite przeciwwskazanie do stosowania TETRAXIM
Encefalopatia postępująca Postępujące zaburzenia neurologiczne Całkowite przeciwwskazanie do stosowania TETRAXIM
Encefalopatia po szczepieniu Encefalopatia w ciągu 7 dni po podaniu poprzedniej dawki szczepionki zawierającej antygeny krztuśca Całkowite przeciwwskazanie do stosowania TETRAXIM
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl