Dawkowanie i sposób podawania
Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml

Doksorubicyna (Doxorubicin-Ebewe, 2 mg/ml) jest dostępna jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, który wymaga rozcieńczenia przed podaniem. Lek podaje się dożylnie, zarówno w formie bolusa (2-5 minut), jak i infuzji z użyciem 0,9% NaCl, 5% glukozy lub roztworu zawierającego oba składniki. Bolus powoduje wyższe stężenia szczytowe w osoczu, co zwiększa ryzyko kardiotoksyczności. Doksorubicyny nie należy podawać dooponowo, domięśniowo, podskórnie ani w długotrwałej infuzji, a także unikać mieszania z heparyną i 5-fluorouracylem. Standardowe dawkowanie w monoterapii wynosi 60-75 mg/m² co 3 tygodnie lub 20 mg/m² przez trzy dni co 3 tygodnie, bądź 20 mg/m² raz w tygodniu, przy czym dawki 6-12 mg/m² tygodniowo mogą wywołać odpowiedź terapeutyczną. Maksymalna dawka skumulowana wynosi 550 mg/m², a u pacjentów z ryzykiem kardiotoksyczności – 450 mg/m². Dawkę należy redukować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w zależności od stężenia bilirubiny (50% dawki przy 1,2-3,0 mg/dl, 25% powyżej 3,0 mg/dl).

Dawkowanie i sposób podawania doksorubicyny

Doksorubicyna (Doxorubicin-Ebewe, 2 mg/ml) jest dostępna w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Koncentrat ma postać klarownego, czerwonego płynu, który przed podaniem wymaga odpowiedniego rozcieńczenia. Dokładne dawkowanie zależy od wielu czynników, w tym rodzaju nowotworu, stanu pacjenta oraz schematu terapeutycznego.1

Sposoby podawania

Doksorubicynę można podawać na dwa sposoby:2

  • Wstrzyknięcie dożylne trwające 2-5 minut
  • Infuzja dożylna z zastosowaniem:
    • 0,9% roztworu chlorku sodu (m/v)
    • 5% roztworu glukozy (m/v)
    • Roztworu do infuzji zawierającego chlorek sodu i glukozę

Należy zaznaczyć, że podanie leku w bolusie (szybkie wstrzyknięcie) powoduje wyższe stężenie szczytowe w osoczu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych na serce.3

Przeciwwskazane drogi podania

Doksorubicyny nie należy podawać:4

  • Dooponowo
  • Domięśniowo
  • Podskórnie
  • W długotrwałej infuzji

Ponadto należy unikać mieszania roztworu doksorubicyny z heparyną i 5-fluorouracylem ze względu na ryzyko wytrącania się leku.5

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Monoterapia

Dawkowanie doksorubicyny w monoterapii zależy od rodzaju guza, czynności serca i wątroby oraz jednoczesnego stosowania chemioterapii. Standardowo zaleca się następujące schematy:6

  • Schemat co 3 tygodnie: 60-75 mg/m² powierzchni ciała w pojedynczej infuzji dożylnej7
  • Schemat alternatywny: 20 mg/m² powierzchni ciała przez trzy kolejne dni, powtarzany co 3 tygodnie8
  • Schemat cotygodniowy: 20 mg/m² powierzchni ciała raz w tygodniu (skuteczność porównywalna ze schematem co 3 tygodnie, przy mniejszej kardiotoksyczności)9

Należy podkreślić, że już dawki 6-12 mg/m² powierzchni ciała podawane co tydzień mogą wywoływać obiektywną odpowiedź na leczenie.10

Maksymalna dawka skumulowana

Ze względu na kardiotoksyczność doksorubicyny obowiązują ścisłe limity dawki całkowitej, którą pacjent może otrzymać w ciągu życia:11

  • Standardowo: nie należy przekraczać 550 mg/m² powierzchni ciała
  • W przypadku zwiększonego ryzyka kardiotoksyczności (pacjenci po radioterapii śródpiersia, stosujący inne leki kardiotoksyczne lub z chorobą serca): nie należy przekraczać 450 mg/m² powierzchni ciała12

Leczenie skojarzone

Podczas podawania doksorubicyny w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi o podobnym profilu toksyczności, dawkę należy odpowiednio zredukować. W schematach skojarzonych doksorubicynę stosuje się zwykle w dawkach 50-75 mg/m² powierzchni ciała.13

Należy pamiętać, że ze względu na addycyjne działanie leków cytotoksycznych, w terapii skojarzonej może wystąpić znaczne upośledzenie czynności szpiku kostnego.14

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkowanie doksorubicyny należy zmodyfikować w zależności od stężenia bilirubiny w surowicy:15

Stężenie bilirubiny w surowicy Modyfikacja dawki
1,2-3,0 mg/dl Redukcja do 50% standardowej dawki (½ zwykłej dawki)
Powyżej 3,0 mg/dl Redukcja do 25% standardowej dawki (¼ zwykłej dawki)

Zaburzenia czynności nerek

Na ogół zaburzenia czynności nerek nie wymagają zmniejszenia dawki doksorubicyny.16

Pacjenci z ryzykiem zaburzeń czynności serca

U pacjentów z podwyższonym ryzykiem kardiotoksyczności zaleca się następujące postępowanie:17

  • Stosowanie 24-godzinnej infuzji dożylnej zamiast szybkiego wstrzyknięcia (co zmniejsza częstość działania kardiotoksycznego bez utraty skuteczności)
  • Pomiar frakcji wyrzutowej przed każdym cyklem leczenia
  • Nieprzekraczanie dawki skumulowanej 400 mg/m² powierzchni ciała u pacjentów z wcześniejszą chorobą serca lub po radioterapii serca/śródpiersia18

Ryzyko kardiomiopatii zwiększa się stopniowo wraz z całkowitą dawką leku, dlatego kluczowe jest przestrzeganie maksymalnych dawek skumulowanych (450-550 mg/m² powierzchni ciała).19

Dawkowanie u dzieci

U dzieci stosuje się zredukowane dawki doksorubicyny ze względu na zwiększone ryzyko działania kardiotoksycznego, szczególnie opóźnionego. W populacji pediatrycznej należy:20

  • Stosować mniejsze dawki niż u dorosłych
  • Regularnie przeprowadzać badania kontrolne czynności serca
  • Monitorować parametry hematologiczne, mając na uwadze, że nadir (minimalne wartości) występuje po 10-14 dniach od rozpoczęcia terapii21

Warto podkreślić, że u dzieci zwykle następuje szybsza poprawa parametrów hematologicznych niż u dorosłych ze względu na większą rezerwę szpiku kostnego.22

Dawkowanie w leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego

W przypadku powierzchownego raka pęcherza moczowego i raka pęcherza in situ doksorubicyna podawana jest dopęcherzowo według następującego schematu:23

  • Dawka: 50 mg doksorubicyny w 50 ml roztworu fizjologicznego
  • Sposób podania: do wnętrza pęcherza moczowego z użyciem jałowego cewnika
  • Częstotliwość:
    • Początkowo: raz na tydzień
    • Następnie: raz na miesiąc
  • Czas trwania leczenia: optymalny czas nie został jednoznacznie określony, zwykle od 6 do 12 miesięcy

W przypadku podawania dopęcherzowego doksorubicyny nie obowiązują takie ograniczenia odnośnie maksymalnej dawki skumulowanej jak przy podaniu dożylnym, ponieważ wchłanianie ogólnoustrojowe leku jest wówczas minimalne.24

Szczególne środki ostrożności przy podawaniu

Podczas dożylnego podawania doksorubicyny należy zachować szczególną ostrożność, aby zapobiec wynaczynieniu wokół żyły, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:25

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl