Dawkowanie i sposób podawania
Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna (Doxorubicin-Ebewe, 2 mg/ml) jest dostępna jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, który wymaga rozcieńczenia przed podaniem. Lek podaje się dożylnie, zarówno w formie bolusa (2-5 minut), jak i infuzji z użyciem 0,9% NaCl, 5% glukozy lub roztworu zawierającego oba składniki. Bolus powoduje wyższe stężenia szczytowe w osoczu, co zwiększa ryzyko kardiotoksyczności. Doksorubicyny nie należy podawać dooponowo, domięśniowo, podskórnie ani w długotrwałej infuzji, a także unikać mieszania z heparyną i 5-fluorouracylem. Standardowe dawkowanie w monoterapii wynosi 60-75 mg/m² co 3 tygodnie lub 20 mg/m² przez trzy dni co 3 tygodnie, bądź 20 mg/m² raz w tygodniu, przy czym dawki 6-12 mg/m² tygodniowo mogą wywołać odpowiedź terapeutyczną. Maksymalna dawka skumulowana wynosi 550 mg/m², a u pacjentów z ryzykiem kardiotoksyczności – 450 mg/m². Dawkę należy redukować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w zależności od stężenia bilirubiny (50% dawki przy 1,2-3,0 mg/dl, 25% powyżej 3,0 mg/dl).
- chłoniak nieziarniczy
- guz głowy i szyi
- guz Wilmsa
- mięsak pochodzący z tkanki kostnej
- mięsak tkanek miękkich
- neuroblastoma
- ostra białaczka limfoblastyczna
- ostra białaczka szpikowa
- rak drobnokomórkowy płuc
- rak endometrium
- rak gruczołu krokowego
- rak jądra
- rak jajnika
- rak pęcherza moczowego
- rak piersi
- rak szyjki macicy
- rak tarczycy
- rak trzustki
- rak wątroby
- rak żołądka
- szpiczak mnogi
- ziarnica złośliwa
Dawkowanie i sposób podawania doksorubicyny
Doksorubicyna (Doxorubicin-Ebewe, 2 mg/ml) jest dostępna w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Koncentrat ma postać klarownego, czerwonego płynu, który przed podaniem wymaga odpowiedniego rozcieńczenia. Dokładne dawkowanie zależy od wielu czynników, w tym rodzaju nowotworu, stanu pacjenta oraz schematu terapeutycznego.1
Sposoby podawania
Doksorubicynę można podawać na dwa sposoby:2
- Wstrzyknięcie dożylne trwające 2-5 minut
- Infuzja dożylna z zastosowaniem:
- 0,9% roztworu chlorku sodu (m/v)
- 5% roztworu glukozy (m/v)
- Roztworu do infuzji zawierającego chlorek sodu i glukozę
Należy zaznaczyć, że podanie leku w bolusie (szybkie wstrzyknięcie) powoduje wyższe stężenie szczytowe w osoczu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych na serce.3
Przeciwwskazane drogi podania
Doksorubicyny nie należy podawać:4
- Dooponowo
- Domięśniowo
- Podskórnie
- W długotrwałej infuzji
Ponadto należy unikać mieszania roztworu doksorubicyny z heparyną i 5-fluorouracylem ze względu na ryzyko wytrącania się leku.5
Dawkowanie u pacjentów dorosłych
Monoterapia
Dawkowanie doksorubicyny w monoterapii zależy od rodzaju guza, czynności serca i wątroby oraz jednoczesnego stosowania chemioterapii. Standardowo zaleca się następujące schematy:6
- Schemat co 3 tygodnie: 60-75 mg/m² powierzchni ciała w pojedynczej infuzji dożylnej7
- Schemat alternatywny: 20 mg/m² powierzchni ciała przez trzy kolejne dni, powtarzany co 3 tygodnie8
- Schemat cotygodniowy: 20 mg/m² powierzchni ciała raz w tygodniu (skuteczność porównywalna ze schematem co 3 tygodnie, przy mniejszej kardiotoksyczności)9
Należy podkreślić, że już dawki 6-12 mg/m² powierzchni ciała podawane co tydzień mogą wywoływać obiektywną odpowiedź na leczenie.10
Maksymalna dawka skumulowana
Ze względu na kardiotoksyczność doksorubicyny obowiązują ścisłe limity dawki całkowitej, którą pacjent może otrzymać w ciągu życia:11
- Standardowo: nie należy przekraczać 550 mg/m² powierzchni ciała
- W przypadku zwiększonego ryzyka kardiotoksyczności (pacjenci po radioterapii śródpiersia, stosujący inne leki kardiotoksyczne lub z chorobą serca): nie należy przekraczać 450 mg/m² powierzchni ciała12
Leczenie skojarzone
Podczas podawania doksorubicyny w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi o podobnym profilu toksyczności, dawkę należy odpowiednio zredukować. W schematach skojarzonych doksorubicynę stosuje się zwykle w dawkach 50-75 mg/m² powierzchni ciała.13
Należy pamiętać, że ze względu na addycyjne działanie leków cytotoksycznych, w terapii skojarzonej może wystąpić znaczne upośledzenie czynności szpiku kostnego.14
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkowanie doksorubicyny należy zmodyfikować w zależności od stężenia bilirubiny w surowicy:15
| Stężenie bilirubiny w surowicy | Modyfikacja dawki |
|---|---|
| 1,2-3,0 mg/dl | Redukcja do 50% standardowej dawki (½ zwykłej dawki) |
| Powyżej 3,0 mg/dl | Redukcja do 25% standardowej dawki (¼ zwykłej dawki) |
Zaburzenia czynności nerek
Na ogół zaburzenia czynności nerek nie wymagają zmniejszenia dawki doksorubicyny.16
Pacjenci z ryzykiem zaburzeń czynności serca
U pacjentów z podwyższonym ryzykiem kardiotoksyczności zaleca się następujące postępowanie:17
- Stosowanie 24-godzinnej infuzji dożylnej zamiast szybkiego wstrzyknięcia (co zmniejsza częstość działania kardiotoksycznego bez utraty skuteczności)
- Pomiar frakcji wyrzutowej przed każdym cyklem leczenia
- Nieprzekraczanie dawki skumulowanej 400 mg/m² powierzchni ciała u pacjentów z wcześniejszą chorobą serca lub po radioterapii serca/śródpiersia18
Ryzyko kardiomiopatii zwiększa się stopniowo wraz z całkowitą dawką leku, dlatego kluczowe jest przestrzeganie maksymalnych dawek skumulowanych (450-550 mg/m² powierzchni ciała).19
Dawkowanie u dzieci
U dzieci stosuje się zredukowane dawki doksorubicyny ze względu na zwiększone ryzyko działania kardiotoksycznego, szczególnie opóźnionego. W populacji pediatrycznej należy:20
- Stosować mniejsze dawki niż u dorosłych
- Regularnie przeprowadzać badania kontrolne czynności serca
- Monitorować parametry hematologiczne, mając na uwadze, że nadir (minimalne wartości) występuje po 10-14 dniach od rozpoczęcia terapii21
Warto podkreślić, że u dzieci zwykle następuje szybsza poprawa parametrów hematologicznych niż u dorosłych ze względu na większą rezerwę szpiku kostnego.22
Dawkowanie w leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego
W przypadku powierzchownego raka pęcherza moczowego i raka pęcherza in situ doksorubicyna podawana jest dopęcherzowo według następującego schematu:23
- Dawka: 50 mg doksorubicyny w 50 ml roztworu fizjologicznego
- Sposób podania: do wnętrza pęcherza moczowego z użyciem jałowego cewnika
- Częstotliwość:
- Początkowo: raz na tydzień
- Następnie: raz na miesiąc
- Czas trwania leczenia: optymalny czas nie został jednoznacznie określony, zwykle od 6 do 12 miesięcy
W przypadku podawania dopęcherzowego doksorubicyny nie obowiązują takie ograniczenia odnośnie maksymalnej dawki skumulowanej jak przy podaniu dożylnym, ponieważ wchłanianie ogólnoustrojowe leku jest wówczas minimalne.24
Szczególne środki ostrożności przy podawaniu
Podczas dożylnego podawania doksorubicyny należy zachować szczególną ostrożność, aby zapobiec wynaczynieniu wokół żyły, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:25
- Miejscowa martwica tkanek
- Zakrzepowe zapalenie żyły
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Doxorubicin
- Działania niepożądane – Doxorubicin
- Interakcje leku – Doxorubicin
- Profil bezpieczeństwa leku – Doxorubicin
- Przeciwwskazania – Doxorubicin
- Przedawkowanie – Doxorubicin
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxorubicin
- Skład i postać leku – Doxorubicin
- Specjalne ostrzeżenia – Doxorubicin
- Właściwości farmakodynamiczne – Doxorubicin
- Właściwości farmakokinetyczne – Doxorubicin
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doxorubicin
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Doxorubicin
- Wskazania do stosowania – Doxorubicin