Działania niepożądane
Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna, substancja czynna preparatu Doxorubicin-Ebewe (2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie to mielosupresja (zahamowanie czynności szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość) oraz kardiotoksyczność (kardiomiopatia, tachykardia zatokowa, tachyarytmie, bradykardia, zastoinowa niewydolność serca). Działania te ograniczają maksymalną dawkę leku. Częstość występowania działań niepożądanych jest klasyfikowana według MedDRA, gdzie bardzo często oznacza ≥1/10 pacjentów, często ≥1/100 do <1/10, niezbyt często ≥1/1000 do <1/100, rzadko ≥1/10 000 do <1/1000, a bardzo rzadko <1/10 000. Doksorubicyna może nasilać toksyczność radioterapii i innych leków przeciwnowotworowych, co wymaga ostrożności w terapii skojarzonej. Ponadto, bardzo często obserwuje się nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych, biegunki, miejscowe reakcje skórne (osutka, rumień, łysienie), a także zakażenia związane z immunosupresją, w tym posocznicę i gorączkę neutropeniczną.
- Działania niepożądane leku Doxorubicin-Ebewe
- Klasyfikacja częstotliwości działań niepożądanych
- Działania niepożądane według układów i narządów
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia kardiologiczne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia skórne i tkanki podskórnej
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Zaburzenia naczyniowe
- Nowotwory wtórne
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia oka
- Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Zmiany w badaniach diagnostycznych
- Tabela działań niepożądanych Doxorubicin-Ebewe
- Monitorowanie działań niepożądanych
- chłoniak nieziarniczy
- guz głowy i szyi
- guz Wilmsa
- mięsak pochodzący z tkanki kostnej
- mięsak tkanek miękkich
- neuroblastoma
- ostra białaczka limfoblastyczna
- ostra białaczka szpikowa
- rak drobnokomórkowy płuc
- rak endometrium
- rak gruczołu krokowego
- rak jądra
- rak jajnika
- rak pęcherza moczowego
- rak piersi
- rak szyjki macicy
- rak tarczycy
- rak trzustki
- rak wątroby
- rak żołądka
- szpiczak mnogi
- ziarnica złośliwa
Działania niepożądane leku Doxorubicin-Ebewe
Doksorubicyna, substancja czynna preparatu Doxorubicin-Ebewe (2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Większość z tych działań jest odwracalna, jednak niektóre mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta. Główne działania toksyczne ograniczające wielkość dawki to upośledzenie czynności szpiku kostnego oraz działanie kardiotoksyczne. Należy również pamiętać, że doksorubicyna może nasilać działanie toksyczne radioterapii i innych leków przeciwnowotworowych, takich jak streptozocyna, metotreksat czy cyklofosfamid.1
Klasyfikacja częstotliwości działań niepożądanych
Działania niepożądane dokumentowane są zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA, a ich częstość określa się następująco:2
- Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Działania niepożądane według układów i narządów
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Doksorubicyna wykazuje istotny wpływ na układ krwiotwórczy. Do bardzo częstych działań niepożądanych należą: zahamowanie czynności szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość, a także niedotlenienie lub martwica tkanek oraz gorączka neutropeniczna. Niezbyt często występuje wtórna białaczka szpikowa.3
Zaburzenia kardiologiczne
Kardiotoksyczność jest jednym z najbardziej niebezpiecznych działań niepożądanych doksorubicyny. Często obserwuje się kardiomiopatię, tachykardię zatokową, tachyarytmię, bradykardię i zastoinową niewydolność serca. Niezbyt często występują: komorowe zaburzenia serca, zmniejszenie frakcji wyrzutowej, kołatanie serca, niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca oraz blok prawej odnogi pęczka Hisa. Rzadko odnotowuje się blok przedsionkowo-komorowy, sinicę i zaburzenia przewodnictwa, a bardzo rzadko blok przedsionkowo-komorowy i blok odnogi pęczka Hisa.4
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
W trakcie terapii doksorubicyną bardzo często występują nudności i/lub wymioty, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i/lub zapalenie błon śluzowych oraz biegunka. Często pacjenci doświadczają zapalenia błony śluzowej przełyku, bólu brzucha lub odczucia pieczenia. Niezbyt często obserwuje się krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie błony śluzowej żołądka, a także martwicze zapalenie jelita grubego (szczególnie gdy doksorubicyna podawana jest jednocześnie z cytarabiną). Bardzo rzadko odnotowuje się nadżerki i odbarwienie błony śluzowej jamy ustnej.5
Zaburzenia skórne i tkanki podskórnej
Doksorubicyna bardzo często powoduje miejscowe działanie toksyczne, oddzielanie się paznokci od łożyska, osutkę, rumień, nadwrażliwość na światło oraz łysienie. Często występuje świąd, nadwrażliwość napromienianego obszaru (tzw. „reakcje przypomnienia”), hiperpigmentacja skóry i paznokci oraz pokrzywka. Bardzo rzadko obserwuje się rumień kończynowy. Z częstością nieznaną raportowany jest zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej.6
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Ze względu na działanie immunosupresyjne doksorubicyny, bardzo często występują zakażenia, często posocznica, a niezbyt często wstrząs septyczny.7
Zaburzenia naczyniowe
Bardzo często obserwuje się zakrzepowe zapalenie żył. Często występuje zapalenie żył i krwotok. Niezbyt często pojawia się zakrzepica. Bardzo rzadko raportowany jest wstrząs. Z częstością nieznaną występują uderzenia gorąca.8
Nowotwory wtórne
Niezbyt często występuje ostra białaczka limfatyczna i ostra białaczka szpikowa. Bardzo rzadko odnotowuje się wtórne nowotwory jamy ustnej.9
Zaburzenia układu immunologicznego
Rzadko występuje obrzęk naczynioruchowy powiek i języka z zaburzeniami oddychania. Bardzo rzadko występuje anafilaksja. Z częstością nieznaną raportowana jest reakcja anafilaktyczna.10
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Często po podaniu dopęcherzowym występuje zapalenie pęcherza moczowego z bolesnym oddawaniem moczu, częstomocz, krwiomocz, wielomocz, oddawanie moczu w nocy, parcie na mocz, martwica, skurcze pęcherza moczowego i cewki moczowej. Z częstością nieznaną obserwuje się czerwone zabarwienie moczu (1-2 dni po podaniu doksorubicyny) oraz ostrą niewydolność nerek.11
Zaburzenia oka
Często występuje zapalenie spojówek. Z częstością nieznaną obserwuje się zapalenie rogówki i łzawienie.12
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Rzadko występują zaburzenia oddychania, obrzęk błony śluzowej nosa, przyspieszenie oddechu, duszność oraz popromienne zapalenie płuc.13
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Z częstością nieznaną odnotowuje się działanie hepatotoksyczne oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.14
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Bardzo rzadko występuje brak miesiączki, oligospermia oraz brak nasienia.15
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Bardzo rzadko występuje uogólniona miastenia. Z częstością nieznaną raportowany jest ból stawów.16
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Bardzo często występuje gorączka, osłabienie i dreszcze. Często odnotowuje się reakcję w miejscu podania. Bardzo rzadko obserwuje się złe samopoczucie i/lub osłabienie. Z częstością nieznaną występuje stwardnienie żył.17
Zmiany w badaniach diagnostycznych
Bardzo często obserwuje się bezobjawowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), nieprawidłowy zapis EKG, nieprawidłową aktywność aminotransferaz oraz zwiększenie masy ciała (obserwowane u kobiet z wczesnym rakiem piersi otrzymujących leczenie wspomagające doksorubicyną w ramach badania NSABP B-15).18
Tabela działań niepożądanych Doxorubicin-Ebewe
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia | Bardzo często | Związane z immunosupresyjnym działaniem leku |
| Posocznica | Często | Uogólnione zakażenie krwi | |
| Wstrząs septyczny | Niezbyt często | Ciężkie, zagrażające życiu powikłanie posocznicy | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Ostra białaczka limfatyczna, ostra białaczka szpikowa | Niezbyt często | Wtórne nowotwory hematologiczne |
| Wtórne nowotwory jamy ustnej | Bardzo rzadko | Nowe ogniska nowotworowe w jamie ustnej | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zahamowanie czynności szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość, niedotlenienie lub martwica tkanek, gorączka neutropeniczna | Bardzo często | Mielosupresja jest głównym działaniem toksycznym ograniczającym dawkę |
| Wtórna białaczka szpikowa | Niezbyt często | Wtórny nowotwór układu krwiotwórczego | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Obrzęk naczynioruchowy powiek i języka z zaburzeniami oddychania | Rzadko | Reakcja nadwrażliwości mogąca zagrażać życiu |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Reakcja anafilaktyczna | Częstość nieznana | Podobna do anafilaksji | |
| Zaburzenia oka | Zapalenie spojówek | Często | Stan zapalny spojówki oka |
| Zapalenie rogówki, łzawienie | Częstość nieznana | Stan zapalny rogówki oka, zwiększone wydzielanie łez | |
| Zaburzenia serca | Kardiomiopatia, tachykardia zatokowa, tachyarytmia, bradykardia, zastoinowa niewydolność serca | Często | Kardiotoksyczność jest jednym z głównych działań ograniczających dawkę |
| Komorowe zaburzenia serca, zmniejszenie frakcji wyrzutowej, kołatanie serca, niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, blok prawej odnogi pęczka Hisa | Niezbyt często | Mogą wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu | |
| Blok przedsionkowo-komorowy, sinica, zaburzenia przewodnictwa | Rzadko | Zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu | |
| Blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa | Bardzo rzadko | Ciężkie zaburzenia przewodzenia | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zakrzepowe zapalenie żył | Bardzo często | Stan zapalny żył z tworzeniem zakrzepów |
| Zapalenie żył, krwotok | Często | Stan zapalny żył, krwawienia | |
| Zakrzepica | Niezbyt często | Tworzenie zakrzepów w naczyniach | |
| Wstrząs | Bardzo rzadko | Zagrażający życiu stan z niedostateczną perfuzją tkanek | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Zaburzenia oddychania, obrzęk błony śluzowej nosa, przyspieszenie oddechu, duszność, popromienne zapalenie płuc | Rzadko | Mogą wynikać z działania toksycznego leku lub reakcji nadwrażliwości |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności i/lub wymioty, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i/lub zapalenie błon śluzowych, biegunka | Bardzo często | Jedne z najczęstszych działań niepożądanych |
| Zapalenie błony śluzowej przełyku, ból brzucha lub odczucie pieczenia | Często | Objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego | |
| Krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie jelita grubego, nadżerkowe zapalenie błony śluzowej żołądka, martwicze zapalenie jelita grubego | Niezbyt często | Martwicze zapalenie jelita grubego może wystąpić szczególnie przy jednoczesnym podawaniu z cytarabiną | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Działanie hepatotoksyczne, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Częstość nieznana | Toksyczne działanie na wątrobę |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Miejscowe działanie toksyczne, oddzielanie się paznokci od łożyska, osutka, rumień, nadwrażliwość na światło, łysienie | Bardzo często | Łysienie jest najczęstszym objawem dermatologicznym |
| Świąd, nadwrażliwość napromienianego obszaru, hiperpigmentacja skóry i paznokci, pokrzywka | Często | Nadwrażliwość napromienianego obszaru to tzw. „reakcja przypomnienia” | |
| Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej | Częstość nieznana | Zespół ręka-stopa, charakteryzujący się bolesnym zaczerwienieniem dłoni i podeszew stóp | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Uogólniona miastenia, ból stawów | Bardzo rzadko / Częstość nieznana | Ogólne osłabienie mięśni, dolegliwości stawowe |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Po podaniu dopęcherzowym: zapalenie pęcherza, bolesne oddawanie moczu, częstomocz, krwiomocz, wielomocz, oddawanie moczu w nocy, parcie na mocz, martwica, skurcze pęcherza i cewki moczowej | Często | Występują głównie przy miejscowym podaniu do pęcherza moczowego |
| Czerwone zabarwienie moczu, ostra niewydolność nerek | Częstość nieznana | Czerwone zabarwienie moczu występuje 1-2 dni po podaniu leku | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Brak miesiączki, oligospermia, brak nasienia | Bardzo rzadko | Wpływ na płodność i funkcje rozrodcze |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, osłabienie, dreszcze | Bardzo często | Ogólne objawy ogólnoustrojowe |
| Reakcja w miejscu podania | Często | Miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia | |
| Stwardnienie żył | Częstość nieznana | Miejscowa reakcja na podanie dożylne | |
| Badania diagnostyczne | Bezobjawowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), nieprawidłowy zapis EKG, nieprawidłowa aktywność aminotransferaz, zwiększenie masy ciała | Bardzo często | Parametry wymagające monitorowania w trakcie leczenia |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301/faks: + 48 22 49 21 309/strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Doxorubicin
- Działania niepożądane – Doxorubicin
- Interakcje leku – Doxorubicin
- Profil bezpieczeństwa leku – Doxorubicin
- Przeciwwskazania – Doxorubicin
- Przedawkowanie – Doxorubicin
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxorubicin
- Skład i postać leku – Doxorubicin
- Specjalne ostrzeżenia – Doxorubicin
- Właściwości farmakodynamiczne – Doxorubicin
- Właściwości farmakokinetyczne – Doxorubicin
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doxorubicin
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Doxorubicin
- Wskazania do stosowania – Doxorubicin