Dawkowanie i sposób podawania
Epirubicyna

Dawkowanie i sposób podawania epirubicyny

Epirubicyna jest substancją stosowaną w leczeniu przeciwnowotworowym, podawaną przede wszystkim dożylnie lub dopęcherzowo. Prawidłowe dawkowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pacjenta. Dokładne informacje na temat dawkowania powinny być przekazane pacjentowi, a także uwzględnione podczas wywiadu medycznego.¹

Podanie dożylne

Podczas stosowania epirubicyny szczególnie istotne jest nieprzekraczanie całkowitej skumulowanej dawki wynoszącej 900-1000 mg/m² powierzchni ciała, co pozwala zminimalizować ryzyko kardiotoksyczności. Epirubicynę podaje się dożylnie w różnych dawkach, zależnie od schematu leczenia i rodzaju nowotworu.¹

Dawka konwencjonalna

W monoterapii, zalecana dawka epirubicyny dla dorosłych wynosi 60-90 mg/m² powierzchni ciała. Lek podaje się w formie wstrzyknięcia dożylnego trwającego 3-5 minut. Kolejne dawki powtarza się co 21 dni, uwzględniając parametry hematologiczne oraz czynność szpiku kostnego pacjenta.^{1 2}

W przypadku pojawienia się objawów toksyczności, takich jak neutropenia, gorączka neutropeniczna czy małopłytkowość (które mogą utrzymywać się nawet do 21. dnia cyklu), może zaistnieć konieczność modyfikacji dawki lub odroczenia kolejnego podania leku.^{1 2}

Duże dawki

W przypadku stosowania epirubicyny w ramach wysokodawkowej monoterapii raka płuca, zwłaszcza drobnokomórkowego (uprzednio nieleczonego), zaleca się dawkę 120 mg/m² powierzchni ciała w 1. dniu cyklu, powtarzając podanie co 3 tygodnie.^{1 2}

W leczeniu wysokodawkowym epirubicynę można podawać jako wstrzyknięcie dożylne trwające 3-5 minut lub w postaci infuzji trwającej do 30 minut.^{1 2}

Rak piersi

W leczeniu adjuwantowym pacjentów z wczesnym stadium raka piersi z przerzutami do węzłów chłonnych zaleca się dożylne podawanie epirubicyny chlorowodorku w dawce od 100 mg/m² (jako pojedynczą dawkę pierwszego dnia terapii) do 120 mg/m² (podzielone na dwie dawki podawane w dniach 1. i 8.) co 3-4 tygodnie. Lek stosuje się w skojarzeniu z dożylnie podawanym cyklofosfamidem i 5-fluorouracylem oraz doustnie przyjmowanym tamoksyfenem.^{1 2}

U pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego spowodowanymi wcześniejszą chemioterapią lub radioterapią, podeszłym wiekiem albo naciekiem nowotworowym szpiku kostnego, zaleca się stosowanie mniejszych dawek (60-75 mg/m² w dawkowaniu konwencjonalnym oraz 105-120 mg/m² w dawkowaniu wysokim). Całkowitą dawkę jednego cyklu leczenia można podzielić na 2-3 kolejne dni.^{1 2}

Dawkowanie w leczeniu innych nowotworów

Poniższa tabela przedstawia standardowe dawki epirubicyny stosowane w monoterapii oraz terapii skojarzonej w leczeniu różnych nowotworów:

^{1 2}

Dawki przedstawione w tabeli są zazwyczaj podawane w dniu 1. lub w dniach 1., 2. i 3. w odstępach 21-dniowych. W przypadku stosowania epirubicyny w skojarzeniu z innymi cytostatykami należy odpowiednio zmniejszyć dawkę.^{1 2}

Modyfikacja dawkowania w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzona czynność wątroby

Epirubicyna jest eliminowana głównie przez układ wątrobowo-żółciowy. U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby zaleca się modyfikację dawek według następującego schematu:^{1 2}

• Stężenie bilirubiny w surowicy 1,4-3 mg/100 ml: Zmniejszenie dawki o 50%^{1 2}
• Stężenie bilirubiny w surowicy > 3 mg/100 ml (> 4 razy górna granica normy): Zmniejszenie dawki o 75% ^{3 mg/100 ml > 4 razy górna granica normy: Zmniejszenie dawki o 75%”>1 3 mg/100 mL > 4 razy większa od górnej granicy normy 75%”>2}

^{3 mg/dl lub AspAT > 4 razy przekraczające górną granicę normy: 25% zalecanej dawki początkowej.”>3}

Zaburzona czynność nerek

Ze względu na ograniczoną ilość epirubicyny wydalanej przez nerki, umiarkowane zaburzenia czynności nerek nie wymagają zmniejszenia dawki. Jednakże może zaistnieć konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (stężenie kreatyniny w surowicy > 5 mg/dl). ^{5 mg/dl.”>1 450 mikro mol/L).”>2}

Podanie do pęcherza moczowego

Epirubicyna może być również podawana dopęcherzowo w leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego oraz raka in situ, a także w celu zapobiegania nawrotom po resekcji przezcewkowej (TUR). Nie należy stosować tej drogi podania w leczeniu nowotworów inwazyjnych, które przeniknęły przez ścianę pęcherza moczowego – w tych przypadkach bardziej właściwe jest leczenie ogólnoustrojowe lub chirurgiczne.^{1 2}

W leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego zaleca się następujące dawkowanie:¹

• Pojedyncze podanie o stężeniu 50 mg/50 ml (rozcieńczone w roztworze sodu chlorku 9 mg/ml (0,9%) lub w wodzie do wstrzykiwań) na tydzień przez 8 tygodni.¹
• W przypadku objawów toksyczności miejscowej zaleca się zmniejszenie dawki do 30 mg/50 ml.^{1 2}
• W leczeniu raka in situ stosuje się dawki do 80 mg/50 ml, w zależności od indywidualnej tolerancji pacjenta.^{1 2}
• W profilaktyce nawrotów zaleca się podanie o stężeniu 50 mg/50 ml raz w tygodniu przez 4 tygodnie, a następnie w tej samej dawce raz w miesiącu przez 11 kolejnych miesięcy.^{1 2}

Tabela rozcieńczenia roztworu do podania do pęcherza moczowego

^{1 2}

Roztwór należy utrzymać w pęcherzu moczowym przez 1-2 godziny. Aby zapobiec niepożądanemu rozcieńczeniu przez mocz, pacjentowi należy zakazać przyjmowania płynów przez 12 godzin przed wprowadzeniem roztworu. Podczas podawania leku do pęcherza pacjent powinien od czasu do czasu zmieniać pozycję, co zapewni lepszy kontakt roztworu z błoną śluzową pęcherza. Po zakończeniu zabiegu pacjent powinien oddać mocz.^{1 2}

Sposób podawania

Epirubicyna jest przeznaczona wyłącznie do podawania dożylnego lub dopęcherzowego. Nie należy podawać jej doustnie, domięśniowo ani dokanałowo.²

Podanie dożylne – zalecenia

Zaleca się podawanie epirubicyny przez dren infuzyjny podczas bieżącej infuzji dożylnej roztworu soli fizjologicznej (0,9%) lub 5% roztworu glukozy, po upewnieniu się, że igła jest prawidłowo umieszczona w żyle. Czas wlewu wynosi zwykle 3-10 minut, co zmniejsza ryzyko zakrzepicy i wynaczynienia. Nie zaleca się podawania w formie bezpośredniego wstrzyknięcia ze względu na ryzyko wynaczynienia, które może wystąpić nawet po prawidłowym zaaspirowaniu krwi.^{2 3}

Szczególną ostrożność należy zachować, aby nie dopuścić do wynaczynienia. W przypadku wynaczynienia należy natychmiast przerwać podawanie produktu leczniczego.²

Podanie do pęcherza moczowego – zalecenia

Przy podawaniu dopęcherzowym epirubicyna powinna być podana przez cewnik, a roztwór utrzymany w pęcherzu przez 1 godzinę. Podczas wlewu pacjent powinien zmieniać pozycję ciała, aby zapewnić jak najlepszy kontakt błony śluzowej pęcherza z roztworem leku. Aby uniknąć nadmiernego rozcieńczenia produktu w moczu, pacjent powinien zostać poinstruowany, by nie pił żadnych płynów przez 12 godzin przed zabiegiem. Po zakończeniu procedury pacjent powinien oddać mocz.³

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności epirubicyny u dzieci.^{1 2}