zaburzenie gospodarki żelazem

Zaburzenia gospodarki żelazem obejmują różne stany patologiczne związane z nieprawidłową ilością lub dystrybucją żelaza w organizmie. Najczęstsze z nich to niedobór żelaza prowadzący do niedokrwistości mikrocytarnej oraz nadmiar żelaza (hemochromatoza), który powoduje odkładanie się tego pierwiastka w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

Niedobór żelaza jest najczęstszą przyczyną niedokrwistości na świecie, dotykającą szczególnie kobiet w wieku rozrodczym, dzieci i osób starszych. Może wynikać z niedostatecznej podaży w diecie, upośledzonego wchłaniania (np. w chorobie Leśniowskiego-Crohna, celiakii) lub przewlekłej utraty krwi (krwawienia z przewodu pokarmowego, obfite miesiączki).

Hemochromatoza pierwotna jest uwarunkowana genetycznie i związana z mutacją genu HFE. Nadmierne wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego prowadzi do jego kumulacji w wątrobie, trzustce, sercu i innych narządach. Nieleczona może prowadzić do marskości wątroby, cukrzycy, kardiomiopatii i zaburzeń hormonalnych.

Diagnostyka zaburzeń gospodarki żelazem obejmuje oznaczenie stężenia żelaza w surowicy, całkowitej zdolności wiązania żelaza (TIBC), wysycenia transferyny, stężenia ferrytyny oraz rozpuszczalnego receptora transferyny. W przypadku podejrzenia hemochromatozy wskazane są badania genetyczne oraz biopsja wątroby.

Leczenie niedoboru żelaza polega na suplementacji preparatami doustnymi lub dożylnymi oraz eliminacji przyczyny. W przypadku hemochromatozy podstawową metodą terapii są regularne upusty krwi (flebotomie), a w ciężkich przypadkach rozważa się zastosowanie chelatorów żelaza.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl