Wskazania do stosowania
Hemina

Wskazania do stosowania substancji czynnej hemina

Hemina (ludzka hemina) stanowi kluczowy element w leczeniu ostrych napadów porfirii wątrobowej. Substancja ta jest dostępna w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji pod nazwą Human Hemin Orphan Europe w stężeniu 25 mg/ml. Każda ampułka o pojemności 10 ml zawiera 250 mg ludzkiej heminy, która po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% roztworu NaCl tworzy roztwór o stężeniu 2273 mikrogramów ludzkiej heminy na ml.¹

Porfiria wątrobowa – charakterystyka wskazań

Hemina jest wskazana w leczeniu ostrych napadów porfirii wątrobowej, które obejmują następujące jednostki chorobowe:²

• Ostra porfiria przerywana (acute intermittent porphyria) – najczęstsza forma porfirii wątrobowej, charakteryzująca się niedoborem deaminazy porfobilinogenu
• Porfiria variegata – mieszana forma porfirii z objawami skórnymi i neurowisceralnymi, spowodowana deficytem protoporfirynogenu oksydazy
• Dziedziczna koproporfiria – rzadka forma porfirii wywołana niedoborem koproporfirogenu oksydazy

³

Mechanizm działania heminy w terapii porfirii

Podanie ludzkiej heminy w czasie ostrego napadu porfirii wątrobowej działa poprzez uzupełnienie puli hemu w organizmie, co prowadzi do zahamowania aktywności syntazy kwasu delta-aminolewulinowego (ALA-syntazy). Enzym ten odgrywa kluczową rolę w szlaku biosyntezy hemu, a jego nadmierna aktywacja w porfiriach prowadzi do akumulacji toksycznych prekursorów porfiryn. Poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego, egzogenny hem (dostarczany w postaci heminy) hamuje pierwszą i limitującą szybkość reakcji w biosyntezie hemu, zmniejszając tym samym produkcję szkodliwych metabolitów pośrednich.⁴

Objawy ostrego napadu porfirii wymagające leczenia heminą

Ostre napady porfirii wątrobowej, w których wskazane jest zastosowanie ludzkiej heminy, objawiają się szeregiem symptomów neurowisceralnych. Pacjenci podczas napadu mogą doświadczać:⁵

• Silnego bólu brzucha o charakterze kolkowym
• Wymiotów i zaparć
• Tachykardii i nadciśnienia
• Objawów neuropsychiatrycznych (niepokój, splątanie, halucynacje)
• Neuropatii obwodowej prowadzącej do osłabienia mięśni, aż do porażenia
• Hiponatremii
• Ciemnego zabarwienia moczu (związanego z wydalaniem porfobilinogenu i kwasu delta-aminolewulinowego)

⁶

Kryteria podjęcia terapii heminą

Decyzja o rozpoczęciu leczenia ludzką heminą (Human Hemin Orphan Europe) powinna być podejmowana w oparciu o następujące kryteria:⁷

1. Kliniczne potwierdzenie ostrego napadu porfirii wątrobowej
2. Biochemiczne potwierdzenie zwiększonego wydalania porfiryn lub ich prekursorów z moczem
3. Potwierdzona diagnoza jednej z form porfirii wątrobowej (ostra porfiria przerywana, porfiria variegata, dziedziczna koproporfiria)
4. Brak odpowiedzi na leczenie zachowawcze (podawanie glukozy, eliminacja czynników wywołujących, leczenie objawowe)
5. Ciężkość objawów neurologicznych i/lub autonomicznych zagrażających życiu pacjenta

⁸

Specjalne grupy pacjentów w terapii heminą

Hemina w postaci preparatu Human Hemin Orphan Europe może być stosowana w szczególnych grupach pacjentów z ostrym napadem porfirii wątrobowej, jednak z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności:^{9 10}

• Kobiety w ciąży – leczenie powinno być prowadzone z większą ostrożnością, jednak napady porfirii w ciąży stanowią potencjalne zagrożenie zarówno dla matki, jak i płodu
• Pacjenci pediatryczni – należy dostosować dawkowanie do masy ciała
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – wymagają ścisłego monitorowania ze względu na możliwe dodatkowe obciążenie wątroby
• Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego – należy zachować ostrożność ze względu na zawartość etanolu (1 g/10 ml) w preparacie

^{11 12}

Korzyści wczesnego zastosowania heminy

Wczesne zastosowanie ludzkiej heminy w postaci preparatu Human Hemin Orphan Europe niesie ze sobą istotne korzyści kliniczne dla pacjentów z ostrym napadem porfirii wątrobowej:¹³

• Szybsze ustąpienie bólu brzucha i innych objawów autonomicznych
• Zmniejszenie ryzyka rozwoju neuropatii obwodowej
• Zapobieganie progresji do ciężkiej neuropatii i porażenia mięśni oddechowych
• Skrócenie czasu hospitalizacji
• Zmniejszenie konieczności stosowania dużych dawek opioidowych leków przeciwbólowych
• Redukcja ryzyka powikłań neurologicznych i psychiatrycznych

¹⁴

Postać farmaceutyczna heminy

Human Hemin Orphan Europe jest dostępny jako ciemno zabarwiony koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Koncentrat wymaga odpowiedniego rozcieńczenia przed podaniem dożylnym, co zapewnia optymalne stężenie substancji czynnej i minimalizuje ryzyko podrażnienia żył.¹⁵

^{16 17}