Działania niepożądane
Edelan 1 mg/g

Maść Edelan zawierająca 1 mg/g mometazonu furoinianu może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, obejmujące zarówno reakcje miejscowe, jak i potencjalne efekty ogólnoustrojowe. Do najczęściej obserwowanych należą wtórne infekcje skórne, kontaktowe zapalenie skóry, zmiany trądzikopodobne, świąd, ból i reakcje w miejscu aplikacji, a także zaburzenia czucia takie jak parestezje. Rzadziej występują zapalenie mieszków włosowych, uczucie pieczenia, nieostre widzenie oraz zmiany dermatologiczne jak zanik skóry czy rozstępy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko działań ogólnoustrojowych, takich jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga oraz zaburzenia wzrostu, zwłaszcza u dzieci, co jest związane z większym stosunkiem powierzchni ciała do masy ciała. Ryzyko to wzrasta przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, długotrwałej terapii oraz stosowaniu opatrunków okluzyjnych.

Działania niepożądane leku Edelan

Edelan w postaci maści zawierającej 1 mg/g mometazonu furoinianu może wywoływać szereg działań niepożądanych. Działania te mogą występować z różną częstotliwością i dotyczyć różnych układów narządowych. Znajomość możliwych działań niepożądanych jest niezbędna dla prawidłowego monitorowania pacjenta podczas terapii tym kortykosteroidem do stosowania miejscowego.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W celu precyzyjnego określenia częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych stosuje się następującą klasyfikację:2

  • Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10 przypadków
  • Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10 przypadków
  • Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1000 do <1/100 przypadków
  • Rzadko: występujące z częstością ≥1/10 000 do <1/1000 przypadków
  • Bardzo rzadko: występujące z częstością <1/10 000 przypadków
  • Częstość nieznana: działania, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane maści Edelan obejmują zarówno reakcje miejscowe, jak i potencjalne działania ogólnoustrojowe związane z wchłanianiem substancji czynnej do krwiobiegu. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia działań ogólnoustrojowych przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, podczas długotrwałej terapii lub przy zastosowaniu opatrunków okluzyjnych.3

W grupie pediatrycznej ryzyko działań ogólnoustrojowych jest zwiększone, co wynika z większego stosunku powierzchni ciała do masy ciała. Może to prowadzić do zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga, a nawet zaburzeń wzrostu i rozwoju.4

Układ narządowy Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia, czyrak Częstość nieznana Wtórne infekcje skórne mogące wynikać z immunosupresyjnego działania kortykosteroidu
Zapalenie mieszków włosowych Bardzo rzadko Zapalenie bakteryjne mieszków włosowych objawiające się zaczerwienieniem i obrzękiem
Zaburzenia układu nerwowego Parestezje Częstość nieznana Zaburzenia czucia manifestujące się jako uczucie mrowienia, drętwienia
Uczucie pieczenia Bardzo rzadko Nieprzyjemne doznanie ciepła i bólu w miejscu aplikacji
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Kontaktowe zapalenie skóry, niedobór barwnika, nadmierne owłosienie, rozstępy, zmiany trądzikopodobne, zanik skóry Częstość nieznana Zmiany dermatologiczne związane z miejscowym działaniem kortykosteroidu, mogące prowadzić do trwałych uszkodzeń skóry
Świąd Bardzo rzadko Drażniące uczucie skóry prowokujące drapanie
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból w miejscu stosowania, reakcje w miejscu stosowania Częstość nieznana Lokalne odczyny w miejscu aplikacji maści
Zaburzenia oka Nieostre widzenie Częstość nieznana Zaburzenia ostrości widzenia potencjalnie związane z ogólnoustrojowym działaniem kortykosteroidów

Dodatkowe działania niepożądane obserwowane przy stosowaniu kortykosteroidów miejscowych

Oprócz wymienionych wyżej działań niepożądanych specyficznych dla mometazonu furoinianu, przy stosowaniu innych kortykosteroidów miejscowych obserwowano również następujące objawy, które teoretycznie mogą wystąpić również podczas terapii produktem Edelan:5

  • Sucha skóra – nadmierne wysuszenie naskórka mogące prowadzić do jego złuszczania
  • Podrażnienie – niespecyficzna reakcja zapalna skóry w miejscu aplikacji
  • Zapalenie skóry wokół ust – charakterystyczne zmiany zapalne w okolicy ust
  • Maceracja skóry – zmiękczenie i uszkodzenie naskórka spowodowane nadmiernym nawilżeniem
  • Potówki – wysypka związana z niedrożnością gruczołów potowych
  • Teleangiektazje – trwałe rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych widoczne jako czerwone linie na skórze

Ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów

Wszystkie działania niepożądane typowe dla kortykosteroidów stosowanych ogólnoustrojowo, w tym zahamowanie czynności kory nadnerczy, mogą potencjalnie wystąpić również przy miejscowym stosowaniu produktu Edelan. Ryzyko jest zwiększone przy:6

  1. Aplikacji na dużą powierzchnię skóry
  2. Długotrwałym stosowaniu
  3. Stosowaniu pod opatrunkami okluzyjnymi
  4. U pacjentów pediatrycznych

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma stałe monitorowanie jego bezpieczeństwa poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Pozwala to na ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku Edelan.7

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl