Działania niepożądane
Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Flucinar N w postaci maści zawiera 0,25 mg fluocynolonu acetonidu (kortykosteroid) oraz 5 mg neomycyny siarczanu (antybiotyk aminoglikozydowy) w 1 g preparatu i może wywoływać liczne działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak zmiany trądzikopodobne, pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość skóry, a także atrofia skóry, rozstępy i teleangiektazje, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na wrażliwe obszary. Neomycyna może indukować reakcje alergiczne, w tym opóźnione, a immunosupresyjne działanie fluocynolonu sprzyja rozwojowi zakażeń wtórnych, w tym zapaleniu mieszków włosowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy oraz nieostrego widzenia, a także w okolicy ucha z uwagi na potencjalną ototoksyczność neomycyny.
Działania niepożądane leku Flucinar N
Lek Flucinar N w postaci maści zawierający 0,25 mg fluocynolonu acetonidu i 5 mg neomycyny siarczanu w 1 g preparatu może powodować szereg działań niepożądanych, o różnym nasileniu i częstości występowania. Działania te mogą dotyczyć miejscowego oddziaływania na skórę, ale także, ze względu na możliwość wchłaniania substancji czynnych, mogą pojawić się efekty ogólnoustrojowe.1
Miejscowe działania niepożądane
Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują miejscowe reakcje skórne, które wynikają zarówno z działania fluocynolonu acetonidu (kortykosteroid), jak i neomycyny (antybiotyk aminoglikozydowy). Mogą wystąpić zmiany trądzikopodobne, zahamowanie wzrostu naskórka, pieczenie, świąd, podrażnienie, wysypka czy suchość skóry.2
Istotnym problemem może być atrofia skóry (zanik), która pojawia się przy długotrwałym stosowaniu kortykosteroidów na wrażliwe obszary skóry. Mogą także wystąpić rozstępy oraz teleangiektazje (rozszerzenia naczyń krwionośnych).3
Reakcje alergiczne i immunologiczne
Lek może wywoływać reakcje alergiczne, w tym reakcje opóźnione, które są związane głównie z obecnością neomycyny, znanej z potencjału uczulającego. Podczas terapii może dochodzić także do zmniejszenia odporności miejscowej, co sprzyja rozwojowi zakażeń wtórnych.4
W niektórych przypadkach obserwuje się zapalenie mieszków włosowych oraz zakażenia wtórne, które mogą być konsekwencją działania immunosupresyjnego kortykosteroidu.5
Ogólnoustrojowe działania niepożądane
Przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na duże powierzchnie skóry, stosowaniu opatrunków okluzyjnych lub u dzieci, może dochodzić do wystąpienia efektów ogólnoustrojowych. Najistotniejszym działaniem ogólnoustrojowym jest możliwość zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, co może prowadzić do rozwoju zespołu Cushinga.6
Inne ogólnoustrojowe działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia metaboliczne – hiperglikemia (podwyższony poziom cukru we krwi)7
- Zaburzenia naczyniowe – nadciśnienie tętnicze8
- Zaburzenia wzrostu – szczególnie istotne u dzieci, gdzie może dojść do opóźnienia wzrostu i zahamowania rozwoju9
- Zaburzenia nerkowe – mogą wystąpić nefropatia toksyczna (związana z neomycyną) oraz cukromocz (obecność cukru w moczu)10
- Obrzęki – związane z retencją płynów11
Specjalne ostrzeżenia dotyczące oczu i uszu
Należy zwrócić szczególną uwagę na stosowanie leku w okolicy oczu, gdyż może dojść do nieostrego widzenia, rozwoju jaskry lub zaćmy, zwłaszcza przy aplikacji na powieki.12
Ze względu na zawartość neomycyny istnieje również ryzyko ototoksyczności (uszkodzenie słuchu), szczególnie przy stosowaniu preparatu na uszkodzoną skórę, w okolicy ucha lub na duże powierzchnie.13
Tabela działań niepożądanych leku Flucinar N
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie mieszków włosowych | Nieznana | Stan zapalny mieszków włosowych wywołany osłabieniem odporności miejscowej |
| Zakażenia wtórne | Nieznana | Nadkażenia bakteryjne lub grzybicze związane z immunosupresyjnym działaniem kortykosteroidu | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna | Nieznana | Możliwe reakcje natychmiastowe lub opóźnione, głównie związane z neomycyną |
| Zmniejszenie odporności* | Nieznana | Miejscowe osłabienie mechanizmów obronnych skóry | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół Cushinga* | Nieznana | Objawy hiperkortyzolemii wynikające z wchłaniania systemowego kortykosteroidu |
| Zahamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej* | Nieznana | Supresja fizjologicznej produkcji kortyzolu | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia* | Nieznana | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Ototoksyczność | Nieznana | Uszkodzenie narządu słuchu związane z działaniem neomycyny |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze* | Nieznana | Podwyższone ciśnienie krwi w następstwie wchłaniania systemowego kortykosteroidu |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Opóźnienie wzrostu* | Nieznana | Zahamowanie procesów wzrostowych szczególnie u dzieci |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nefropatia toksyczna | Nieznana | Uszkodzenie nerek związane z działaniem neomycyny |
| Cukromocz* | Nieznana | Obecność glukozy w moczu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Trądzik | Nieznana | Zmiany trądzikopodobne indukowane steroidami |
| Nadmierne owłosienie | Nieznana | Hirsutyzm w miejscu aplikacji lub ogólnoustrojowy | |
| Miejscowe reakcje skórne | Nieznana | Kontaktowe zapalenie skóry, podrażnienia, świąd, pieczenie | |
| Okołoustne zapalenie skóry | Nieznana | Zapalenie skóry wokół ust charakterystyczne dla stosowania kortykosteroidów | |
| Plamica | Nieznana | Wylewy podskórne wywołane steroidami | |
| Atrofia skóry | Nieznana | Ścieńczenie skóry, zanik tkanki podskórnej | |
| Rozstępy | Nieznana | Linijne pęknięcia skóry spowodowane utratą elastyczności | |
| Teleangiektazja | Nieznana | Rozszerzenia drobnych naczyń krwionośnych | |
| Inne zmiany skórne | Nieznana | Suchość skóry, łysienie, odbarwienie lub przebarwienie skóry | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie, jaskra, zaćma | Niezbyt często/Nieznana | Mogą wystąpić przy stosowaniu leku na skórę powiek |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zahamowanie rozwoju (u dzieci)* | Nieznana | Opóźnienie rozwoju fizycznego dzieci przy wchłanianiu systemowym |
| Obrzęki* | Nieznana | Zatrzymanie płynów w tkankach |
* Działania niepożądane oznaczone gwiazdką są ogólnoustrojowymi działaniami niepożądanymi, charakterystycznymi dla fluocynolonu acetonidu, które mogą wystąpić w przypadku wchłaniania substancji czynnej przez skórę, szczególnie podczas długotrwałego stosowania, aplikacji na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci.14
Monitorowanie bezpieczeństwa leku
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania