Działania niepożądane
Salbetan (0,64 mg + 20 mg)/g
Produkt leczniczy Salbetan zawiera betametazonu dipropionian w stężeniu 0,64 mg/g (odpowiadający 0,5 mg betametazonu) oraz kwas salicylowy 20 mg/g. Preparat łączy działanie glikokortykosteroidu i keratolityku, co determinuje specyficzny profil działań niepożądanych. Do najczęściej zgłaszanych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak podrażnienie, pieczenie, świąd, suchość skóry, a także zmiany zanikowe (zanik skóry, rozstępy, teleangiektazje) oraz wtórne zakażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe, wynikające z miejscowego osłabienia odporności skóry. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza na dużych powierzchniach lub pod opatrunkami okluzyjnymi, zwiększa ryzyko nasilenia tych działań, w tym maceracji skóry, potówek i trądziku steroidowego. Kwas salicylowy może dodatkowo powodować nadmierne złuszczanie i przesuszenie naskórka, natomiast betametazon może opóźniać gojenie się ran.
- Działania niepożądane leku Salbetan (0,64 mg + 20 mg)/g, roztwór na skórę
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczegółowa lista działań niepożądanych
- Działania niepożądane przy stosowaniu pod opatrunkami okluzyjnymi
- Działania niepożądane związane z poszczególnymi składnikami
- Działania ogólnoustrojowe
- Szczególne zagrożenia u dzieci i młodzieży
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Salbetan (0,64 mg + 20 mg)/g, roztwór na skórę
Produkt leczniczy Salbetan zawiera dwie substancje czynne: betametazonu dipropionian (0,64 mg/g, co odpowiada 0,5 mg betametazonu) oraz kwas salicylowy (20 mg/g). Jako preparat złożony z kortykosteroidu i kwasu salicylowego, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, wynikającym z właściwości obu składników aktywnych.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane zgłaszane po stosowaniu miejscowych kortykosteroidów i kwasu salicylowego przedstawiono zgodnie z klasyfikacją MedDRA oraz częstością występowania według następującego podziału:2
- Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)3
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono wszystkie raportowane działania niepożądane Salbetanu z podziałem na układy i narządy według klasyfikacji MedDRA:4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Wtórne zakażenia | Częstość nieznana | Miejscowe osłabienie odporności skóry może sprzyjać rozwojowi zakażeń bakteryjnych, grzybiczych lub wirusowych |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Uczulenie | Częstość nieznana | Reakcje nadwrażliwości na składniki preparatu |
| Zaburzenia oczu | Nieostre widzenie | Częstość nieznana | Może wystąpić zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Podrażnienie skóry | Częstość nieznana | Objawia się pieczeniem, zaczerwienieniem i świądem |
| Zanik skóry | Częstość nieznana | Ścieńczenie naskórka i skóry właściwej prowadzące do przezierności naczyń | |
| Rozstępy skórne | Częstość nieznana | Podłużne zmiany zanikowe skóry, szczególnie w miejscach narażonych na rozciąganie | |
| Potówki | Częstość nieznana | Zmiany trądzikopodobne wokół gruczołów potowych | |
| Trądzik steroidowy | Częstość nieznana | Zmiany trądzikopochodne wywołane stosowaniem kortykosteroidów | |
| Hipopigmentacja | Częstość nieznana | Odbarwienie skóry w miejscu aplikacji | |
| Teleangiektazje | Częstość nieznana | Trwałe rozszerzenie naczyń krwionośnych widoczne jako czerwone linie pod skórą | |
| Pieczenie skóry | Częstość nieznana | Uczucie palenia lub ciepła w miejscu aplikacji | |
| Świąd | Częstość nieznana | Uczucie swędzenia skóry | |
| Suchość skóry | Częstość nieznana | Nadmierne wysuszenie naskórka, często z łuszczeniem | |
| Zapalenie mieszków włosowych | Częstość nieznana | Zapalenie wokół mieszków włosowych | |
| Zmiany porostu włosów | Częstość nieznana | Nasilony lub osłabiony wzrost włosów w miejscu aplikacji | |
| Zapalenie skóry wokół ust | Częstość nieznana | Zmiany zapalne w okolicy ust | |
| Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry | Częstość nieznana | Reakcja alergiczna skóry w miejscu kontaktu z alergenem | |
| Maceracja skóry | Częstość nieznana | Nadmierne nawilżenie i rozmiękczenie skóry | |
| Inne działania niepożądane: opóźnione gojenie się ran, łuszczenie się skóry5 | |||
Działania niepożądane przy stosowaniu pod opatrunkami okluzyjnymi
Podczas stosowania produktu Salbetan pod opatrunkami okluzyjnymi, które zwiększają przenikanie substancji czynnych przez skórę, mogą częściej występować następujące działania niepożądane:6
- Maceracja skóry – rozmiękczenie skóry spowodowane nadmiernym gromadzeniem wilgoci
- Wtórne zakażenia – zwiększone ryzyko infekcji bakteryjnych i grzybiczych
- Zanik skóry – nasilone ścieńczenie naskórka i skóry właściwej
- Rozstępy – podłużne zmiany zanikowe skóry
- Potówki – zmiany trądzikopodobne wokół gruczołów potowych
Działania niepożądane związane z poszczególnymi składnikami
Kwas salicylowy może powodować specyficzne działania niepożądane takie jak:7
- Suchość skóry – nadmierne przesuszenie naskórka
- Podrażnienie skóry – miejscowe reakcje zapalne
- Niepożądane łuszczenie się skóry – nadmierne złuszczanie naskórka
Betametazonu dipropionian, jako glikokortykosteroid, może:8
- Opóźniać gojenie się ran – spowalniać naturalne procesy regeneracyjne skóry
Działania ogólnoustrojowe
Przy stosowaniu produktu leczniczego Salbetan, szczególnie na dużych powierzchniach skóry, przez długi czas lub pod opatrunkami okluzyjnymi, nie można wykluczyć ogólnoustrojowego wchłaniania betametazonu dipropionianu. Może to prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak:9
- Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza – supresja naturalnej produkcji kortyzolu
- Zespół Cushinga – objawy hiperkortyzolemii (m.in. otyłość centralna, twarz księżycowata, rozstępy)
Szczególne zagrożenia u dzieci i młodzieży
Dzieci i młodzież wykazują zwiększoną podatność na działania niepożądane kortykosteroidów ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała w porównaniu z dorosłymi. U dzieci leczonych miejscowymi kortykosteroidami odnotowano:10
- Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza – objawia się małym stężeniem kortyzolu w osoczu oraz brakiem odpowiedzi na pobudzenie przez ACTH
- Zespół Cushinga – zespół objawów spowodowanych nadmiarem kortykosteroidów
- Zahamowanie wzrostu – spowolnienie wzrastania
- Zmniejszenie przyrostu masy ciała – niedostateczne przybieranie na wadze
- Zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego – objawia się uwypukleniem ciemiączka, bólem głowy i obustronnym obrzękiem tarcz nerwu wzrokowego11
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12
Adres do zgłoszeń:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl13
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania